all human attempts have their deep roots in a fistful of grains

शय्या वस्त्रं चन्दनं चारुहास्यं वीणा वाणी सुन्दरी या च नारी।

न भ्राजन्ते क्षुत्पिपासातुराणां सर्वारम्भास्तण्डुलप्रस्थमूलाः॥

śayyā vastraṁ candanaṁ cāruhāsyaṁ vīṇā vāṇī sundarī yā ca nārī|

na bhrājante kṣutpipāsāturāṇāṁ sarvārambhāstaṇḍulaprasthamūlāḥ||

For a person who is tormented by hunger and thirst, cozy bed, attractive clothes, anointing the body with sandal paste, listening to daintily humourous speech, enjoying the music of Veena or the company of beautiful damsels, would have not much appeal. Their concern would be for a handful of grains that would satiate their hunger. Yes, all human attempts have their deep roots in a fistful of grains.

क्षुत् hunger पिपासा thirst आतुराणां those who are afflicted by शय्या (cozy) bed वस्त्रं (flashy)clothes चन्दनं sandal paste चारु हास्यं speech with captivating humour वीणा वाणी music from lute or Veena या सुन्दरी नारी who is a beautiful damsel च too न भ्राजन्ते do not look bright, do not look attractive सर्व all आरम्भाः initiatives, endeavours तण्डुल grain, rice प्रस्थ handful of मूलाः based, depending on हि भवन्ति indeed are

ശയ്യാ വസ്ത്രം ചന്ദനം ചാരുഹാസ്യം വീണാ വാണീ സുന്ദരീ യാ ച നാരീ।

ന ഭ്രാജന്തേ ക്ഷുത്പിപാസാതുരാണാം സര്‍വാരംഭാസ്തണ്ഡുലപ്രസ്ഥമൂലാഃ॥

പട്ടിണിയും ദാഹവും മൂലം ജീവിതം നിലനിര്‍ത്താന്‍ കഴിയാതെ ഉഴലുന്ന ആള്‍ക്ക് സുഖകരമായ കിടക്കയോ, നല്ല ഉടുപ്പുകളോ, ശരീരത്തില്‍ പൂശാനുള്ള ചന്ദനമോ, സന്തോഷവും നേരമ്പോക്കും നല്കുന്ന സംഭാഷണമോ, വീണയില്‍ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന സംഗീതമോ, സുന്ദരിമാരായ പെണ്‍കൊടികളുമായുള്ള സഹാവാസമോ, ഒന്നും ആകര്‍ഷണീയങ്ങളായി തോന്നുകയില്ല. അയാളുടെ നോട്ടം ഒരു പിടി ധാന്യം എങ്ങിനെയെങ്കിലും സംഘടിപ്പിക്കാമോ എന്നത്തിലും അകത്തു കത്തിക്കയരുന്ന പട്ടിണി എങ്ങിനെ ശമിപ്പിക്കാം എന്ന കാര്യത്തിലും മാത്രം ആയിരിക്കും.

അതെ, മനുഷ്യന്‍റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളുടെയും, ലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും എല്ലാം ആണിവേര് ഒരു പിടി ധാന്യത്തില്‍ ഉറച്ചു നില്‍ക്കുന്നു.