why does goddess of wealth woo the stingy miser

शूरं त्यजामि वैधव्यात् उदारं लज्जया पुनः।

सापत्न्यात् पण्डितमपि तस्मात् कृपणमाश्रये॥

सुभाषितं

śūraṁ tyajāmi vaidhavyāt udāraṁ lajjayā punaḥ|

sāpatnyāt paṇḍitamapi tasmāt kṛpaṇamāśraye||

subhāśita

Meaning and comments

The poet is attributing the statement of the Goddess of Wealth Lakshmi

I take care to steer clear of any connection with a very valiant warrior because union with him would give me widowhood soon

I am not able to woo the company of a generous person because I am abashed or shameful about the lack of generosity on my part

I am not able to accept a scholar as suitor because, if I choose such a person I would have to be content with being one among many co-consorts

Therefore I have decided to seek the permanent company of a stingy miser.

The poet implies that wealth remains concentrated in the hands of a mean miser. However we see lack of affluence among warriors, scholars and noble and generous persons. The poet assumes that the goddess of wealth is afraid to accept a warrior because he might die in battles and she would become widow. She knows she is not very generous by nature and so she avoids a large-hearted person because she would suffer in comparison. A great scholar would be wooed and sought after by many ladies and if he is chosen, she would have to be content with the status of one chosen among many. However, a mean stingy fellow just holds on to the wealth with all passion and would not share it with anyone. Such a person would be the best bet for the damsel of wealth to choose for her company.

word analysis

अहं - I वैधव्यात् -fearing widowhood शूरं -the bold warrior त्यजामि- abandon अहं- I लज्जया- out of bashfulness उदारं --generous person त्यजामि-- abandon अहं --I सापत्न्यात्-- for fear of being one among many wives पण्डितं --the learned person त्यजामि-- abandon तस्मात् -- therefore अहं --I कृपणं-- the miserly, stingy personआश्रये-- seek out for company

ശൂരം ത്യജാമി വൈധവ്യാത് ഉദാരം ലജ്ജയാ പുനഃ|

സാപത്ന്യാത് പണ്ഡിതമപി തസ്മാത് കൃപണമാശ്രയേ||

സുഭാഷിതം

കവി സമ്പത്തിന്‍റെ അധിദേവതയായ ലക്ഷ്മി പറയുന്നതായി ഹാസ്യരൂപത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സുഭാഷിതം/

ധീരന്മാരായ യോദ്ധാക്കള്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ അവരെ ഞാന്‍ കാമുകന്മാരായി സ്വീകരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കും. വൈധവ്യത്തെ എനിക്ക് പേടിയാണ്.

എല്ലാവരെയും സഹായിക്കുന്ന നല്ല മനസ്സുല്ലവരുമായി കൂട്ടുകൂടാന്‍ എനിക്ക് ലജ്ജയാണ്. അവരുടെ ഗുണം എനിക്കില്ലല്ലോ. അതുകൊണ്ട് അവര്‍ എനിക്ക് യോജിക്കുന്നവര്‍ അല്ല.

അറിവും പഠിപ്പും ഉള്ള ആളെ കൂട്ടുകാരനാക്കാന്‍ എനിക്ക് താല്പര്യമില്ല. അയാള്‍ക്ക് ചുറ്റും കൂടി നില്‍ക്കാന്‍ ഒരുപാടു പേര്‍ ഉണ്ടാവും. പലരില്‍ ഒരുവളായി ഒട്ടേറെ ഭാര്യമാരില്‍ ഒരാളായി ജീവിക്കാന്‍ എനിക്ക് താല്പര്യമില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഞാന്‍ നിശ്ചയിച്ചു, അറുപിശുക്കനും കണ്ണില്‍ ചോരയില്ലാത്തവനുമായ ഒരാളെ കാമുകനും കൂട്ടുകാരനും വരനും എല്ലാമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാം എന്ന്. അതുകൊണ്ട് ഞാന്‍ അത്തരം ആളുകളുടെ കൂടെ എന്നും ഉണ്ട്.

ഹൃദയശൂന്യരായ പിശുക്കന്മാരുടെ കയ്യില്‍ പണം അറിഞ്ഞു കൂടുന്നത് ഹാസ്യരൂപത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ സുഭാഷിതത്തില്‍.

അത്തരം വ്യക്തികളുടെ പക്കല്‍ ഒരുപാടു പണം ഉണ്ട്. പക്ഷെ ഒരു യോദ്ധാവിന്‍റെയോ പണ്ഡിതന്‍റെയോ പിന്നെ കുറച്ച് നല്ല മനസ്സും എല്ലാവരെയും സഹായിക്കാന്‍ സന്നദ്ധതയും ഉള്ള വ്യക്തിയുടെയോ കയ്യില്‍ കാശൊന്നും കാണില്ല.

കവി ചിന്തിക്കുകയാണ്. ലക്ഷ്മിക്ക് പട്ടാളക്കാരനെ ഭര്‍ത്താവായി സ്വീകരിക്കാന്‍ പേടിയാണ്. അയാള്‍ യുദ്ധം ചെയ്തു മരിച്ചാല്‍ വിധവയാവുമല്ലോ.

അവള്‍ക്ക് നല്ല വണ്ണം അറിയാം അവളുടെ മനസ്സ് അത്ര ഉദാരം ഒന്നും അല്ലെന്നു. അപ്പോള്‍ എല്ലാവരെയും സഹായിക്കുന്ന ഒരാളെ കൂട്ടുകാരന്‍ ആക്കാന്‍ അവള്‍ക്കു ലജ്ജയാണ്. താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ അവള്‍ക്ക് അപകര്‍ഷതാബോധംഉണ്ടാവുമല്ലോ.

പിന്നെ അറിവും പഠിപ്പും ഉള്ള മനുഷ്യന്‍റെ പിറകെ ഒരുപാടു പെണ്ണുങ്ങള്‍ എല്ലായിപ്പോഴും കൂടി നടക്കും. അതുകൊണ്ട് അത്തരം വ്യക്തിയെ സ്വീകരിച്ചാല്‍ ഒരുപാടു പേരില്‍ ഒരുവളായി മാത്രമേ സ്ഥാനം ലഭിക്കുകയുള്ളൂ.

അതുകൊണ്ട് ഇവരൊന്നും വേണ്ട.

അറുപിശുക്കനായ ദുഷ്ടനെ ഭര്‍ത്താവായി സ്വീകരിച്ചാല്‍ ഇത്തരം ഒരു അപകടങ്ങളും ഇല്ല.

അയാള്‍ക്ക് പിറകെ നടക്കാന്‍ വേറെ ആരും ഉണ്ടാവില്ല.

അയാള്‍ക്ക് ഒരു അപകടവും ഉണ്ടാവില്ല.

പിന്നെ കയ്യിലുള്ള കാശിനെ ഒരിക്കലും കൈവിടാതെ അതില്‍ അള്ളിപ്പിടിച്ചു മരണം വരെ ജീവിച്ചു കൊള്ളും. അങ്ങിനെ എല്ലാം കൊണ്ടും ലക്ഷ്മിക്ക് പറ്റിയ കണവന്‍ അത്തരം പിശുക്കന്‍ തന്നെയാണ്.

what is the use of money if it is not used for helping people in need ?

कस्तस्य जीवितार्थः सति विभवे कश्च तस्य पुरुषार्थः।

योऽर्थिनमभिमुखमागतमनभिमुखः सन्विसर्जयति॥ २३ ॥

नीतिद्विषष्टिका

kastasya jīvitārthaḥ sati vibhave kaśca tasya puruṣārthaḥ।

yo'rthinamabhimukhamāgatamanabhimukhaḥ sanvisarjayati॥ 23 ॥

nītidviṣaṣṭikā

If a person is having a lot of wealth and resources in his control and if he turns away without an positive response when some person in genuine need approaches him for help and assistance, then what is the meaning and the purpose for the life of the rich person, or for the means of life in his possession ( like good conduct, affluence, fulfilment or bliss )?

Affluence and resources that would not help to assuage the difficulties of the needy are sheer waste.

यः who, a person विभवे सति having resources and capacity to help अर्थिनं with a request for help, assistance अभिमुखं in front of him आगतं having come अनभिमुखः turning away सं विसर्जयति rejects, withdraws, abandons तस्य for that personकः जीवितार्थः, कः पुरुषार्थः च ?

കസ്തസ്യ ജീവിതാര്‍ഥഃ സതി വിഭവേ കശ്ച തസ്യ പുരുഷാര്‍ഥഃ।

യോഽര്‍ഥിനമഭിമുഖമാഗതമനഭിമുഖഃ സന്വിസര്‍ജയതി॥ ൨൩ ॥

നീതിദ്വിഷഷ്ടികാ

ഒരാള്‍ക്ക് കൈയില്‍ ധാരാളം പണവും ജീവിത സൌകര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അത്രയൊന്നും ഭാഗ്യവാനല്ലാത്ത മറ്റൊരാള്‍ അയാളെ സഹായത്തിനായി സമീപിക്കുമ്പോള്‍ ഒന്നും ചെയ്യാതെ മുഖം തിരിക്കുവാനാണ് അയാള്‍ക്ക് തോന്നുന്നതെങ്കില്‍ പിന്നെ അത്തരം സമ്പന്നന്‍റെ ജീവിതം കൊണ്ടും അയാളുടെ ജീവിതലക്ഷ്യങ്ങളായ ധര്‍മം അര്‍ത്ഥം കാമം മോക്ഷം എന്നീ പുരുഷാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ കൊണ്ടും എന്ത് പ്രയോജനം ഉണ്ടാവാനാണ്?

ആവശ്യമുല്ലവരുടെ സഹായത്തിന് ഉതകാത്ത സമൃദ്ധി ഒന്നിനും കൊള്ളാത്തതാണ്.

use and throw

स्वजन इव भवति नीचस्तावद् यावद् स्वकार्यनिष्पत्ति। कृतकृत्यस्त्वपवृत्तः प्रतीकारभयाद् भवति शत्रुः॥ ५२ ॥

नीतिद्विषष्टिका

svajana iva bhavati nīcastāvad yāvad svakāryaniṣpatti। kṛtakṛtyastvapavṛttaḥ pratīkārabhayād bhavati śatruḥ॥ 52 ॥

nītidviṣaṣṭikā

A person of lowly character keeps close company and pretends to be very close to someone who is of great help and assistance in furthering the smart one’s selfish interests. However, once his own selfish purpose is served and the other person is of practically no use any more, then the shady person, fearing that he would have to repay and return the favours, and to avoid such repayment, becomes the enemy of the old benefactor.

From neeti dvishasthtikaa

नीचः the lowly person यावद् till such time स्वकार्य निष्पत्ति satisfaction, fulfilment of selfish interest तावद् till that time स्वजन own man, close person इव like भवति remain कृत कृत्यस्तु when the purpose is server प्रतीकारभयात् reluctance to return a favour अपवृत्तः disturbed, inverted, turned away शत्रुः enemy भवति becomes

സ്വജന ഇവ ഭവതി നീചസ്താവദ് യാവദ് സ്വകാര്യനിഷ്പത്തി। കൃതകൃത്യസ്ത്വപവൃത്തഃ പ്രതീകാരഭയാദ് ഭവതി ശത്രുഃ॥ ൫൨ ॥

നീതിദ്വിഷഷ്ടികാ

തരവും നെറിയും ഇല്ലാത്ത നീചന്‍ ഒരാളുടെ അടുക്കല്‍ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും കാര്യം സാധിച്ചെടുക്കാനായി മാത്രം അയാളോടൊപ്പം അയാളുടെ ഉറ്റ ബന്ധുവായും സുഹൃത്തായും എല്ലാം ഒട്ടിച്ചേര്‍ന്നു നില്‍ക്കും പക്ഷെ കാര്യം സാധിച്ചു കഴിഞ്ഞാല്‍ പിന്നെ തനിക്ക് കിട്ടിയ ഉപകാരത്തിനും നന്മയ്ക്കും എല്ലാം പകരം എപ്പോഴെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും തിരിച്ചു ചെയ്യേണ്ടി വരുമോ എന്ന ഭയവും, അങ്ങിനെ തിരിച്ചു നല്‍കാനുള്ള മടിയും കാരണം തനിക്ക് നന്മ ചെയ്ത വ്യക്തിയുടെ ശത്രുവായി മാറുന്നു.

നീതി ദ്വിഷഷ്ടികയില്‍നിന്ന്

We may have to adjust but need not compromise

Every movement, every action, except involuntary and instinctive movements in self-defence, made by a human being can be impelled by two driving forces..

One, the inherent pleasure that one would derive for himself... or the absence of distress arising from his own self, if he or she abstain from doing something

Two, the tendency to impress, convince, or show off to others, or to prove to others one's own superiority even in minor things--the tendency for exhibitionism.

Maybe many instinctive actions attract praise and even give rewards.

That is nice.

But all the rewards there are bonus because the action has already been approved by one's own mind and spirit... and the satisfaction he derived is the real payment.

But actions taken or inaction imposed on oneself just to impress others might give a sort of happiness for a limited time.

Evidently that happiness is dependent on the likes and dislikes of others and the doer has little control over such likes and dislikes.

In fact others pay attention to us only for a limited period, that too in a limited way...

So the pleasure derived from the attention of others can be temporary, or even counter productive, in the long run.

It has to be remembered that when others give us some appreciation they expect that we should return the favours.

I do not say we can do everything to please our own self alone. And there are many people whom we love, on whom we depend and whose happiness or unhappiness, whose pleasure or pain may affect our mental equilibrium.

We have to accommodate and adjust in such cases.

But then accommodations and adjustments are eternal sources of turmoil..

Maybe that turmoil is the price we pay for living in the society.

We may have to adjust, but if we make adjustment or compromise the sole and ultimate technique of our lives, we are doomed for ever.

lofty birth cannot ensure good character

कुलजोऽयं गुणवानिति विश्वासं नाचरेत् खलप्रकृतौ।

ननु मलयचन्दनादपि समुत्थितोऽप्यग्निर् दहत्येव॥

रविगुप्तस्य॥

kulajo'yaṃ guṇavāniti viśvāsaṃ nācaret khalaprakṛtau।

nanu malayacandanādapi samutthito'pyagnir dahatyeva॥

raviguptasya॥

We should never entertain faith that a person who is evil by nature would become beneficial and benevolent because he is born in a classy family. Look, the fire, even if it is arising from the sandal wood pieces growing in the lofty mountains of Malaya Ranges, would burn and destroy all things around.

Subhashitam from Ravigupta

खलevil प्रकृतौ by nature अयं this one कुलजः is born in great clan, is born in a classy family गुणवान् of great virtue इति thus विश्वासं trust, confidence न आचरेत् should not be entertained

मलय in the Malaya mountains चन्दनादपि from the sandalwood समुत्थितः arising out of अपि even if अग्निः fireदहति burns everything एव ननु indeed, is it not

കുലജോഽയം ഗുണവാനിതി വിശ്വാസം നാചരേത് ഖലപ്രകൃതൌ।

നനു മലയചന്ദനാദപി സമുത്ഥിതോഽപ്യഗ്നിര് ദഹത്യേവ॥

രവിഗുപ്തസ്യ॥

പ്രകൃത്യാ ദുഷ്ടനും മറ്റുള്ളവരെ ഉപദ്രവിക്കുവാനുള്ള വാസന ഉള്ളവനും ആയ ഒരു വ്യക്തി നല്ല കുടുംബത്തില്‍ പിറന്നത്‌ കൊണ്ടുമാത്രം അയാള്‍ ഗുണങ്ങളുടെ വിളനിലം ആവും എന്ന് വിശ്വസിക്കരുത്.

ഉന്നതങ്ങളായ മലയപര്‍വ്വത സാനുക്കളില്‍ വളരുന്ന ചന്ദനമുട്ടികള്‍ ഉരസി ഉണ്ടാവുന്നതായാലും തീയ് കത്തിപ്പടര്‍ന്നാല്‍ പിന്നെ ചുറ്റുമുള്ളതെല്ലാം ചുട്ടു ചാമ്പലാക്കി നശിപ്പിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും

രവിഗുപ്തന്‍റെ സുഭാഷിതം

Why should bluffs and lies encouraged or tolerated in silence.?

Why should bluffs and lies encouraged or tolerated in silence.?

If it is one’s wife that is bluffing of course there is no choice but to put up with it.

We can even defend the bluff of a friend to a certain extent

But we have act with surgical precision when the liar is not a friend.

Liers are liabilities for themselves and for all around them in the long run.

If we want Pax Romana he can avoid the bluffmasters.

But once they come before us and start pestering us we have to act decisively.

Why should we burden ourselves with the garbage of some foulmouth?

Some persons practice give and take in bluffing

That is still more funny

an idiot is more fearsome than atiger or even an ogre

न तथा भवति भयं मे व्याघ्रं दृष्ट्वा वने पिशाचं वा।

मूर्खं दृष्ट्वाभिमुखं यथा भयं मां समाविशति॥ २० ॥

नीतिद्विषष्टिका

na tathā bhavati bhayaṃ me vyāghraṃ dṛṣṭvā vane piśācaṃ vā।

mūrkham dṛṣṭvābhimukhaṃ yathā bhayaṃ māṃ samāviśati॥ 20 

nītidviṣaṣṭikā

The author confesses that he becomes more afraid and unsettled when he comes face to face with a stupid person, even more than when he is confronted by a fierce tiger or the devil itself in a forest.

Yes, when mired in forest, confronted by a tiger or even by an ogre itself, a person with some resourcefulness can think out some plans to escape from the situation. However, when forced to keep company with a stupid person no one can know what is in store for either of them. It is indeed a pathetic situation for a normal person being forced to contend with a nitwit.

From Neeti Dvishashtika of Sundara pandya.

मे for me वने in the forest व्याघ्रं tiger पिशाचं a fiend, goblin वा either दृष्ट्वा seeing तथा to the same extent भयं fear, trepidation, anxiety न not भावति happen, arise यथा similar to, in comparison to मूर्खं stupid fellow, silly, dull headed अभिमुखं face to face दृष्ट्वा seeing भयं fear मां me समाविशति enter, affect

ന തഥാ ഭവതി ഭയം മേ വ്യാഘ്രം ദൃഷ്ട്വാ വനേ പിശാചം വാ। മൂര്‍ഖം ദൃഷ്ട്വാഭിമുഖം യഥാ ഭയം മാം സമാവിശതി॥ ൨൦ ॥

നീതിദ്വിഷഷ്ടികാ

കവി തന്‍റെ നിസ്സഹായത വെളിപ്പെടുത്തുകയാണ്. കൊടും കാട്ടില്‍ വഴിയറിയാതെ പെട്ടുപോയാലും അവിടെ ആ സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ ഒരു പുലിയുടെയോ പിശാചിന്‍റെ തന്നെയോ ആക്രമണം ഉണ്ടായാലും അതില്‍ നിന്നുണ്ടാവുന്ന പേടിയെക്കാളും വിഷമങ്ങളെക്കാളും ഏറെ ഗുരുതരങ്ങളാണ് ഒരു മണ്ടനും മൂര്‍ഖനും ആയ ആളുമായി മുഖാമുഖം എത്തിപ്പെടുവാനും അയാളോടൊപ്പം സഹകരിക്കുവാനും ഉള്ള സാഹചര്യം വന്നുപെട്ടാല്‍ ഉണ്ടാവുന്ന വിഷമങ്ങള്‍.

അതെ, കാറ്റില്‍ പെട്ടുപോയാലും കടുവയോ പിശാചോ ആക്രമിച്ചാലും അതില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന്‍ കുറച്ചൊക്കെ വിവരമുള്ള ആര്‍ക്കും എന്തെങ്കിലും ഒക്കെ ആലോചിച്ച് ഉപായം കണ്ടെത്താന്‍ കഴിഞ്ഞു എന്ന് വരാം. പക്ഷെ ഒരു വിഡ്ഢിയുടെ ഒപ്പം സഹകരിക്കേണ്ടി വരുമ്പോള്‍ ഇരുവര്‍ക്കും എന്തൊക്കെയാണ് സംഭവിക്കാന്‍ പോകുന്നത് എന്ന് ഊഹിക്കാന്‍ ഒരാള്‍ക്കും സാധ്യമല്ല. ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന് അത്തരം മണ്ടന്മാരുമായുള്ള ഇടപാടുകള്‍ തികച്ചും ഒരു ഭയാനകമായ കീറാമുട്ടി തന്നെയാണ്.

സുന്ദര പാണ്ഡ്യ കവിയുടെ നീതി ദ്വിഷഷ്ടികയില്‍ നിന്ന്

do not start a project if you do not have necessary skill

धनमस्तीति वाणिज्यं भूमिरस्तीति कर्षणम्।

सेवा न किञ्चिदस्तीति भिक्षा नैव च नैव च ॥

सुभाषितरत्नभाण्डागारम्

dhanamastīti vāṇijyaṃ bhūmirastīti karṣaṇam।

sevā na kiñcidastīti bhikṣā naiva ca naiva ca ॥

subhāṣitaratnabhāṇḍāgāram

If someone engages in trade just because he has money, if he pursues agriculture just because there is some land, without considering the feasibility and or profitability, he is just foolish. And added to this, no one should just go around begging or pose as a sannyasi just because he has no other work to earn his livelihood.

ധനമസ്തീതി വാണിജ്യം ഭൂമിരസ്തീതി കര്‍ഷണം।

സേവാ ന കിഞ്ചിദസ്തീതി ഭിക്ഷാ നൈവ ച നൈവ ച ॥

സുഭാഷിതരത്നഭാണ്ഡാഗാരം

കയ്യില്‍ കുറച്ചു കാശ് ഉണ്ടെന്ന കാരണം കൊണ്ട് മാത്രം വാണിജ്യത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും വേണ്ടത്ര വൈദഗ്ദ്യമോ ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത ഒരാള്‍ കച്ചവടം ചെയ്യാന്‍ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെടുന്നത് വിഡ്ഢിത്തമാണ്.

അതുപോലെ കുറച്ചു ഭൂമി കൈവശം ഉണ്ടെന്ന ഒരേ ഒരു കാര്യം പരിഗണിച്ച് കൃഷിക്ക് പറ്റിയതായ കാലാവസ്ഥയോ ജലസേചനമോ ഒന്നും ഇല്ലാത്ത നിലയില്‍പ്പോലും കൃഷി ചെയ്യണം എന്ന് തീരുമാനിക്കരുത്.

വേറെ ജോലിയോ വരുമാനമാര്‍ഗ്ഗമോ ഇല്ലെന്ന ഒരു കാര്യം മനസ്സില്‍ കരുതി സന്ന്യാസി വേഷം ധരിച്ചു ഭിക്ഷു ആയി നടക്കുകയോ അല്ലെങ്കില്‍ പിച്ച തെണ്ടി ആഹാരം തേടുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഒരാള്‍ക്ക് ഒട്ടും ചേരുന്നതല്ല,

ഇതൊന്നും വിവരമുള്ള ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത് .

everything will arrive as He decides.

the clouds know that they have to wither away or pour and die

sooner or later, sooner than later,

whether they wait or whether they hurry

they know they have little control over the matter

we too,

we know we are withering away, we have already poured down our whole contents

we know what is left is only to leave even the little we have and to disappear

still somehow we linger on, on and on, and hope to slow down the inevitable

or sometimes we dream that we could manage to speed up what is to happen at a given pace

but still we try to play God, we try in vain to exert control

അര്‍ദ്ധരാത്രി പൂവന്‍ കോഴി കൂവിയാലും പ്രഭാതം വരികയില്ല. എല്ലാം അതിന്‍റെ നേരത്തും കാലത്തും നടക്കും

the day will not dawn earlier just because the rooster raises his trumpet in the midnight

everything will arrive as He decides.

integrity

I have felt that lack of corruption on the part of the Individual is rather a personal choice, and the society at large really does not expect it from civil servants or for that matter almost anyone...

Even peers look oddly at a colleague who stresses on objectivity and probity.

But I am also convinced that there is a lot of honesty and integrity in public recruitment system and management.

If that was not so, I am sure neither my son nor me would have ever got employed by the Government.

I remember a personal episode.

Years ago I was writing the Department Examination for Income tax Officers, in Chennai.

The exam was on and the candidates were eagerly looking forward for prompting from the invigilators, especially in a complicated accountancy paper.

The invigilators were generous too... after all, the candidates were just their own junior colleagues.

I was answering the paper fairly well, though perhaps not in the best way.

One or two or the invigilators, who were also friends, were intently peering over my shoulders on my answers, and were trying to convey some words, perhaps to help me with answers.

Politely, I requested them to leave the paper to be answered on my own.

After the examination, the friends were furious with me and even scolded me saying that I would never become good.

Somehow, I cleared the test and survived in the department for three more decades.

But in retrospect, I do not know whether I was right in refusing help by our social standards.

Rather, I was afraid of God and divine retribution.

But again that is an arguable issue by practical standards.

But I am also sure morals enforced by law would be of little use if there is no binding social audit and the stigma following it....

Many things are winked at.

Path of morality is difficult to tread

You ask, in short, whether it would not give us a lot of satisfaction when we look back and are sure that we have followed our conscience.. I am perplexed on that issue. My take on it..

That is a very complex issue.

Path of morality is difficult to tread, especially if things would have been easier if you took a none too proper route and you got away with it too.

Often, people manage to clean the dirt they have accumulated in the path they travelled, once they have reached the destination somehow.

Something like killing the cow and compensating or atoning for the sin by making gifts of footwear made of leather.

Satisfaction we get from righteous actions are, on most occasions, idealistic and are of very little practical use.

Often, we would declare that we have gained punyam and all but no one is sure about what punyam is or what punyam will do to him.. in the present or future.

But a person comes by some money or some object of pleasure, be it through righteous means or through deceptive methods, that money or object would give him the same satisfaction and the means adopted to gain the resources hardly matters. That is a physical experience. It is evidenced by immediate enjoyment.

Such evidence can never be produced with certainty about the results of the righteous actions you ever undertook..

What is conscience after all? An abstract concept.. not yielding much to logic or definitions.

Of course, we do not live by food and pleasure alone, and we look forward to attaining something more sublime.. although the degree or intensity of such yearning can vary from individual to individual.

If you feel satisfied about following your conscience, do so.

But never expect anything extraordinary.. or miraculous.

You can evel meet with failure, utter collapse, after following the path of righteousness all your life.

Take Gandhiji, for example.. Ultimately he fell victim to a bullet.. a nasty death by our religious standards. He was not a Kshatriya, fighting an armed battle.

Krishna fell to an arrow shot at him from some obscure source, from some obscure hunter.

Arjuna, Bhima, the twins, Draupadi, .. all fell during the mahaprasthanam without reaching the true destination.

So, if our idea is to seek the pleasure, celebrate the success of reaching the right summit, then there is an even chance that we might fail and fall short of the summit

But if we try to enjoy the journey, and enjoy the journey in the righteous path, we can be happy about such a journey. That is all.

good enhances good

अल्पाश्च गुणाः स्फीता भवन्ति गुणसमुच्छ्रितेषु पुरुषेषु।

श्वेतगिरि शिखरकेष्विव निशासु चन्द्रांशवः पतिताः॥ ५५ ॥

नीति द्विषष्टिका

alpāśca guṇāḥ sphītā bhavanti guṇasamucchriteṣu puruṣeṣu।

śvetagiri śikharakeṣviva niśāsu candrāṃśavaḥ patitāḥ॥ 55 ॥

nīti dviṣaṣṭikā

Some great qualities and virtues, even though insignificant by themselves, get enhanced and shine forth in full glory when they are reach men who have already in their possession in their  abundant store of virtues. The rays of the moon falling on the peaks of the brilliantly white, snow covered mountain, get enhanced in brilliance too.

It should be remembered that by the same token, even minor flaws arising to men of character get noticed and exaggerated beyond normal limits.

अल्पाः very small trivial गुणाः virtues, great qualities गुण समुच्छ्रितेषु in possession of well raised, exalted qualities पुरुषेषु menश्वे तगिरि the snow clad mountain, Kailas शिखरकेषु mountain tops निशासु during nights पतिताः fallen चन्द्रांशवः rays of the moon इव like स्फीताःswollen, enhanced, increased भवन्ति च becomes too

അല്പാശ്ച ഗുണാഃ സ്ഫീതാ ഭവന്തി ഗുണസമുച്ഛ്രിതേഷു പുരുഷേഷു।

ശ്വേതഗിരി ശിഖരകേഷ്വിവ നിശാസു ചന്ദ്രാംശവഃ പതിതാഃ॥ ൫൫ ॥

നീതി ദ്വിഷഷ്ടികാ

ചില നല്ല ഗുണങ്ങള്‍, അവ ആത്യന്തികമായി അത്ര പ്രാധാനും അര്‍ഹിക്കുന്നവ അല്ലെങ്കില്‍ പോലും അന്തസ്സും തരവും നിറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന വ്യക്തികളില്‍ കാണുമ്പോള്‍ അവ ഏറെ ആകര്‍ഷണീയങ്ങളും പ്രശംസ പിടിച്ചുപട്ടുന്നവയും ആയി തീരുന്നു. രാത്രിയില്‍ ചന്ദ്രന്‍റെ കിരണങ്ങള്‍ തൂവെള്ള മഞ്ഞുമൂടി നില്‍ക്കുന്ന പര്‍വതത്തിന്‍റെ കൊടുമുടിയില്‍ ചെന്ന് വീഴുമ്പോള്‍ അവിടെനിന്നും അവ ഏറെ ശോഭയോടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.

അതേസമയും ഒരു കാര്യം കൂടി ഓര്‍ക്കണം. വളരെ ഉയര്‍ന്ന സദാചാരമൂല്യങ്ങള്‍ പുലര്‍ത്തിവരുന്ന വ്യക്തികളുടെ കാര്യത്തില്‍ തങ്ങളുടെ പാതയില്‍ നിന്നുള്ള തീരെ ചെറിയ വ്യതിയാനങ്ങള്‍ പോലും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടും. ആവശ്യത്തിലധികം പ്രാധാന്യത്തോടെ അത്തരം കൊച്ചു പിഴവുകള്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടും.

name and tradition

 

My name has nothing to do with English Language. It is the name of an ancient deity consecrated in some ancient Brahmin settlement in South India. It was the name of my paternal grandfather and many grandfathers in our family for centuries. It connotes Lord Vishnu the Narayana taking rest on the bed formed by the snake Anantha or Seshanaga floating in the Milky ocean. My grandson and son of Karthik too is Ananthanarayanan. Sure,

When the first grandfather in our lineage got the name अनन्तनाररायण शर्मा, no one ever thought about the spelling in English for the name. Moreover, my son inherited the name Vaidyanathan, which is from innumerable grandfathers. We have dozens of Vaidyanthans in our family even now. Karthik is just a pet name to honour the star or constellation on which day he was born. In all our Vedic rituals, we use only the traditional name and tag it with Gotra, Sutra, Vedic Sakha and the names of the father, paternal grandfather and paternal great grandfather. Yes, we have lost almost all money and comforts as migrant Brahmins settled in Kerala but still we cling on to millennia in tradition and Lineage

knowledgible and humble

विवेकः सह संयत्या विनयो विद्यया सह।

प्रभुत्वं प्रश्रयोपेतं चिह्नमेतद्महात्मनाम्॥

सुभाषितरत्नभाण्डागारे॥

vivekaḥ saha saṁyatyā vinayo vidyayā saha|

prabhutvaṁ praśrayopetaṁ cihnametadmahātmanām||

subhāṣitaratnabhāṇḍāgāre||

The true signs of a worthy person are that he is having adequate sense of discretion and such discretion is effectively and tenaciously utilized in all his activities, he is having extensive knowledge, but he is humble at the same time and he possesses sufficient charisma to command all people around but he is very simple and accommodative

संयत्या penance, tenacity सह along with विवेकः discretions विद्यया education and knowledge सह along with विनयः humility प्रश्रयोपेतं humility, tolerance प्रभुत्वं position of authority एतद् these महात्मनां of noble souls, worth person चिह्नम् signs

വിവേകഃ സഹ സംയത്യാ വിനയോ വിദ്യയാ സഹ।

പ്രഭുത്വം പ്രശ്രയോപേതം ചിഹ്നമേതദ്മഹാത്മനാം॥

സുഭാഷിതരത്നഭാണ്ഡാഗാരേ॥

കറകളഞ്ഞ ഒരു ഉന്നതന്നായ വ്യക്തിയുടെ ലക്ഷണങ്ങള്‍ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.

ഒരു കാര്യം നേടിയെടുക്കുന്നതില്‍ തപസ്യ പോലുള്ള നിഷ്കര്‍ഷയും കണിശവും അതേ സമയം പ്രവര്‍ത്തനത്തില്‍ വിവേകവും വകതിരിവും ഉള്ള സമീപനം

ആഴവും പരപ്പും ഉള്ള അറിവ്, അതിനോടൊപ്പം വിനയവും

കഴിവും ആജ്ഞാശക്തിയും ഏറെ ഉണ്ടെങ്കിലും എളിമയും മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം സഹകരിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാവരെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള കഴിവും സന്നദ്ധതയും

douse rage by exercising self-control , knowledge and education

अवमानारणिमथितं दुर्वागिन्धनविवर्धितज्वालम्।

सत्पुरुषाः कोपाग्निं ज्ञानाम्बुघटैः प्रशमयन्ति॥ ११॥

नीतिद्विषष्टिका

avamānāraṇimathitaṃ durvāgindhanavivardhitajvālam।

satpuruṣāḥ kopāgniṃ jñānāmbughaṭaiḥ praśamayanti॥ 11॥

nītidviṣaṣṭikā

Noble men extinguish the raging fire of anger generated from the flint logs in the action of others exhibiting neglect and disrespect to them, the fire which is further enhanced by adding of fuel in the shape of nasty words being hurled at them, by pouring water in potfuls in the shape of the deep knowledge and enlightenment within them.

A person would get angry when he is insulted or neglected. This anger gets further fuelled when bad words too are used. However, the man with discretion would douse such rage by exercising self-control applying the knowledge and education he has acquired.

अवमान lack of respect, neglect, insult अरणि flint log मथितं generated by friction दुर्वाक् nasty words इन्धन fuel विवर्धित enhanced ज्वालं flames कोपाग्निं the fire in the shape of anger सत् पुरुषाः noble menज्ञान knowledge, enlightenment अम्बु water घटैः pitchers, pots प्रशमयन्ति extinguish, set out

അവമാനാരണിമഥിതം ദുര്‍വാഗിന്ധനവിവര്‍ധിതജ്വാലം।

സത്പുരുഷാഃ കോപാഗ്നിം ജ്ഞാനാംബുഘടൈഃ പ്രശമയന്തി॥ ൧൧॥

നീതിദ്വിഷഷ്ടികാ

അവഗണനയും അപമാനവും എന്ന അരണിയില്‍ ഉണ്ടാവുന്ന ഉരസലില്‍ നിന്ന് ഉടലെടുത്ത വൃത്തികെട്ട വാക്കുകള്‍ എന്ന ഇന്ധനം മൂലം തീവ്രജ്വാലയോടെ കത്തിപ്പടരുന്ന കോപം എന്ന അഗ്നിയെ വിവരവും വിവേകവും ഉള്ള സജ്ജനങ്ങള്‍ സ്വന്തം അറിവിന്‍റെയും ജ്ഞാനത്തിന്‍റെയും രൂപത്തില്‍ ഉള്ള ജലം നിറച്ച കുടങ്ങളില്‍ നിന്ന് എന്നപോലെ കോരിയൊഴിച്ച് വേഗത്തില്‍ കെടുത്തുന്നു.

അവഗണയും അവമാനവും ഒരാളെ കുപിതനാക്കുന്നു. അയാള്‍ക്കെതിരെ ചീത്ത വാക്കുകള്‍ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ ആ കോപം കത്തിജ്വളിക്കുന്നു. വിവരവും വിവേകവും ഉള്ള മനുഷ്യന്‍ അങ്ങിനെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലുള്ള കോപത്തെ സ്വന്തം അറിവും വിവേകവും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിച്ച് വേഗത്തില്‍ ശമിപ്പിക്കുന്നു.

better not to react to the foul-mouthing of some dirty fellow

आक्रुश्यमाणो नाक्रोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः।

आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति॥

हंसगीता १६

ākruśyamāṇo nākrośenmanyureva titikṣataḥ|

ākroṣṭāraṁ nirdahati sukṛtaṁ cāsya vindati||

haṁsagītā 16

If someone is in full rage and is shouting at you in full throttle, never react or shout back. A person who is hurling abuses profusely on a person with calmness and forbearance would be burnt down by the seething rage that caused such action. Moreover, if anything by way of results of good deeds or punyam is available with the one who insulted us, that punyam would get transferred to us along with the unjustified abuses.

From Hamsagita Shantiparvam Mahabharatam

There can be difference of opinion as to whether the punyams of the abuser would be transferred to us if we keep quite. However, no one can object to the idea that it is better not to react to the foul-mouthing of some dirty fellow.

आक्रुश्यमानः when you are shouted at without reason न आक्रोशेत् do not shout back तितिक्षतः of the person who is calm, patience and self controlled आक्रोष्टारं one who shouts at मन्युः एव the anger itself निर्दहति burns down अस्य his सुकृतं good deeds च विन्दति too arise

ആക്രുശ്യമാണോ നാക്രോശേന്മന്യുരേവ തിതിക്ഷതഃ।

ആക്രോഷ്ടാരം നിര്‍ദഹതി സുകൃതം ചാസ്യ വിന്ദതി॥

ഹംസഗീതാ ൧൬

ഒടുങ്ങാത്ത കോപവും വിവരക്കേടും മൂലം ആരെങ്കിലും നമ്മോടു വലിയവായില്‍ ചീത്ത പറയുകയും തെറി വിളിക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍ തിരിച്ചു പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് ശരി. ക്ഷമയും സഹനശീലതയും കാണിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് എതിരെ പ്രയോഗിക്കുന്ന വൃത്തികെട്ട വാക്കുകള്‍ തിരിച്ചടിച്ച് ആ വാക്കുകള്‍ പ്രയോഗിച്ച ആളെത്തന്നെ ചുട്ടു ചാമ്പലാക്കും. അത് മാത്രമല്ല കാരണമില്ലാതെ ഒരാളെ അവഹേളിക്കുമ്പോള്‍ അത്തരം ഹിംസയ്ക്ക് ഇരയാവുന്ന ആള്‍ക്ക് ചീത്ത പറഞ്ഞ ആള്‍ ചെയ്ത വല്ല പുണ്യവും ഉണ്ടെങ്കില്‍ അതെല്ലാം ഉടനെ കിട്ടുകയും ചെയ്യും

മഹാഭാരതത്തിലെ ശാന്തി പര്‍വതത്തിലെ ഹംസഗീതയില്‍ നിന്

പുണ്യം കിട്ടുമോ എന്നതൊന്നും ഉറപ്പില്ലാത്ത കാര്യമാണ്. പക്ഷെ തെറി പറയുന്നവനോട് പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുന്നത് ഏതു പ്രകാരത്തിലും ഒരു നല്ല ശീലമാണ്.

always be restrained in using words, and stick on to the words given

रक्षितव्यं सदा वाक्यं वाक्याद् भवति नाशनम् ।

हंसाभ्यां नीयमानस्य कूर्मस्य पतनं यथा ॥५॥

हितोपदेशे

rakṣitavyaṃ sadā vākyaṃ vākyād bhavati nāśanam ।

haṃsābhyāṃ nīyamānasya kūrmasya patanaṃ yathā ॥5॥

hitopadeśe

One should always be restrained in using words, and should stick on to the words given. The tortoise which was being carried in the air by two swans faced his destruction because he lost control over his words

The story is famous. There was a drought in the jungle and a tortoise was desperate over the drying up of the pond in which he lived. He had two swans as friend. He sought their help to shift to some distant place where there was lot of water. The swans offered to transport him to a distant lake. The plan was that the tortoise would bite firmly in the middle of a piece of log and that the swans would hold the two ends of the log and fly up and carry the friend up in the air and deposit him in his new pond. However all the three agreed on a strict condition that the tortoise would not open his mouth during the aerial transportation. The reason was obvious. If he opened the mouth during the flight, he would fall down to open land and face his nemesis.

As planned, the swans took off holding the log with the tortoise dangling down biting it. As the parade in the air progressed, some urchins playing far below in the ground noticed the strange journey in progress and they clapped and shouted in amazement and glee.

The tortoise in flight heard the shouts emanating from the earth below and could not restrain his curiosity. Just for a moment he forgot himself and his assurance about not opening the mouth, lost his grip on the log and descended down in a steep fall to the ground where he was caught and was gobbled up.

Therefore, restraint in words, and care in keeping words can make all the difference between life and earth.

वाक्यं words सदा always रक्षितव्यं should be kept in control, kept in restraint हंसाभ्यां by swans नीयमानस्य being led कूर्मस्य of the tortoise पतनं fallयथा like वाक्याद् from words नाशनं भवति nemesis, destruction arises

രക്ഷിതവ്യം സദാ വാക്യം വാക്യാദ് ഭവതി നാശനം ।

ഹംസാഭ്യാം നീയമാനസ്യ കൂര്‍മസ്യ പതനം യഥാ ॥൫॥

ഹിതോപദേശേ

‘ഒരാള്‍ എപ്പോഴും സ്വന്തം വാക്കുകളില്‍ നിയന്ത്രണം പാലിക്കണം, പറഞ്ഞതു പോലെ മാത്രം പ്രവര്‍ത്തിക്കണം. അരയന്നങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു നടന്ന ആമ സ്വന്തം വാക്കുകള്‍ മറന്നത് കൊണ്ട് വിനാശം നേരിട്ടു’

ആ കഥ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. കാറ്റില്‍ അപകടകരമായ വരള്‍ച്ച ഉണ്ടായി. വട്ടിവരണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു തടാകത്തില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന ആമയ്ക്ക് വേവലാതിയായി. അവനെ രക്ഷിക്കാന്‍ അവന്‍റെ സുഹൃത്തുക്കളായ രണ്ടു അരയന്നങ്ങള്‍ തയാറായി. കൂടുതല്‍ വെള്ളം ഉള്ള ദൂരെയുള്ള വല്ല സ്ഥലത്തേയ്ക്കും ആമയെ ആകാശമാര്‍ഗ്ഗം കടത്തിക്കൊടുക്കുവാന്‍ അവര്‍ തയാറായി. ഒരു വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ ദൃഡമായി കടിച്ചിരിക്കണം വടിയുടെ രണ്ടു അറ്റങ്ങളും തൂക്കി എടുത്ത് അരയന്നങ്ങള്‍ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു ദൂരെ വേറെ ഒരു ജലാശയത്തിലേക്ക് ആമയെ എത്തിക്കും. ഇതായിരുന്നു അവരുടെ പരിപാടി. പക്ഷെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് കര്‍ശനമായ ഒരു നിബന്ധന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു.. ഈ ആകാശയാത്രക്കിടയില്‍ ആമ ഒരു കാരണവശാലും വായ തുറക്കരുത്. കാരണം വ്യക്തമാണ്. വായ തുറന്നാല്‍ താഴെ തുറന്നു വിശാലമായി കിടക്കുന്ന ഭൂമിയില്‍ വീഴുകയായിരിക്കും ആമയുടെ ഗതി.

നിശയിച്ച് ഉറപ്പിച്ച പോലെ ആ വടിയും പൊക്കി അരയന്നങ്ങള്‍ ഉയരെ പറന്നു. വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ കടിച്ചു തൂങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ആകാശത്തിലൂടെയുള്ള ഈ വിനോദസഞ്ചാരം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ താഴെ തെരുവില്‍ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ചില പയ്യന്മാര്‍ ഈ രസകരമായ കാഴ്ച കണ്ടു വിസ്മയത്തോടെ കൈകൊട്ടുകയും ഉറക്കെ പലതും വിളിച്ചു പറയുകയും ചെയ്തു കൊണ്ടേയിരുന്നു. ആകാശയാത്രയില്‍ ആയിരുന്ന ആമ ഈ ആരവങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാനിടയായി. താഴെ എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്നറിയാനുള്ള ഉല്‍ക്കണ്ഠ നിയന്ത്രിക്കാന്‍ ആമയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു നിമിഷം, ഒരേ നിമിഷം എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് ചോദിക്കാന്‍ വേണ്ടി സ്വയം മറന്ന ആമ വായ തുറന്നു. അതോടെ വടിയിലെ പിടി വിട്ടു. ആമ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് കുത്തനെ വീണു. ആള്‍ക്കാര്‍ അവനെ പിടിച്ച് ശാപ്പിട്ടു.

അതാണ്‌, വാക്കുകളില്‍ വേണ്ട നിയന്ത്രണം ഒരാളുടെ ജീവിതവും മരണവും വരെ തീരുമാനിച്ചേക്കും.

Comparison between Valmiki and Ezhuthassan is not possible..

When I was discussing some incident in Ramayanam, relying on the story narrated by Valmiki, I received a rejoinder that Ezhuthassan in Adhyatma Ramayanam has taken a different storyline.

My response is:-

Comparison between Valmiki and Ezhuthassan is not possible..

The Ramayanam created by Valmiki is at least three thousand years old, and has universal acceptance.. as far as authenticity is concerned.

Either as a semi-historic document or as a spiritual text, Valmiki's Ramayana is the last word for the followers of Rama, Indian and Hindu culture and lore ..

There can be no reason to dispute this.

Adhyatma Ramayanam even in Sanskrit came much later and is included in Brahmanda Puranam and even that inclusion is traced to 13th to 15th century of Christian Era.

Ezhuthassan just translated and interpolated or extrapolated a text going by the name Adhyatma Ramayanam in Sanskrit.

This text, even in its original form, has not received the same level of acceptance as the work credited to Valmiki. Ezhuthassan is just a local poet, confined at best to the territories of Kerala.. and he lived just five or six centuries ago.

Therefore what purpose will be served by comparing what Valmiki said and what Ezhuththassan said ?

Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings

अकाण्डपातजातानामार्द्राणां मर्मभेदिनाम्।

गाढशोकप्रहाराणामचिन्तैव महौषधम्।।

From Hitopadesham

akāṇḍapātajātānāmārdrāṇāṃ marmabhedinām।

gāḍhaśokaprahārāṇāmacintaiva mahauṣadham॥

hitopadeśe॥

For bouts of intense grief arising out of totally unexpected sources as if they are bolts from the blue, and when such incident is giving intense pain because of its fluid and raw nature and is piercing the vitals, the only medicine that can be applied is just diverting the thoughts, or weaning away the mind from the gloomy thoughts through repeated attempts.

Life is like that. Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings. We have no power to change the situation too. Such grief would cause intense pain too. However life has to go on and we have to survive. The only way is to try to divert the mind from the utterly tormenting train of thoughts. Given time, the mind, and the person would somehow recover.

The advice comes in Hitopadesham in the context of some story. However, the statement has universal relevance.

अकाण्ड पात जातानां arising out of unexpected, accidental fall आर्द्राणां raw and causing repeated feelings मर्मभेदिनां piercing the vital organs गाढ शोक प्रहाराणां hits, bouts of intense grief महौषधं potent medicine अचिन्ता एव turning away from the thought, diverting the mind from

അകാണ്ഡപാതജാതാനാമാര്‍ദ്രാണാം മര്‍മഭേദിനാം।

ഗാഢശോകപ്രഹാരാണാമചിന്തൈവ മഹൌഷധം॥

ഹിതോപദേശേ॥

ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്ത് ഇടിത്തീ പോലെ പെട്ടെന്ന് വന്നു വീഴുന്ന ദുഃഖകരമായ സംഭവങ്ങള്‍, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ നമ്മുടെ മനസ്സില്‍ പച്ചയായ ഉണങ്ങാന്‍ വിസമ്മതിക്കുന്ന മുറിവുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുകയും അവ നമ്മുടെ മര്‍മ്മങ്ങളെ പ്രഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളെ മറികടക്കുവാനും മനസ്സിനെ സാധാരണ നിലയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ട് വരുവാനും ഉള്ള ഒരേ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ അസഹ്യങ്ങളായ ദുഃഖ ചിന്തകളില്‍ നിന്ന് ബോധപൂര്‍വ്വം മനസ്സിനെ തിരിച്ചു വിടുക എന്നത് മാത്രമാണ്. തളര്‍ത്തുന്ന ചിന്തകള്‍ മെല്ലെ ഒഴിവാക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് ഒരേ ഒരു ചികിത്സ, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍.

ജീവിതം അങ്ങിനെയൊക്കെ ആണ്. പെട്ടെന്നുണ്ടാവുന്ന സംഭവങ്ങള്‍ നമുക്ക് വളരെയധികം മാനസിക സംഘര്‍ഷം സൃഷ്ടിക്കാം. ആ സംഭവങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാനുള്ള കഴിവ് നമുക്കില്ല. പലപ്പോഴും അസഹ്യമായ വേദന ഉണ്ടാവും എന്നതും ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണ്. പക്ഷെ എന്ത് വന്നാലും സഹിച്ചേ പറ്റൂ. ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ട് പോയെ പറ്റൂ. അതുകൊണ്ട് ഏതു വിധേനയും മനസ്സിനെ അഗാധമായ ദുഃഖത്തില്‍ നിന്ന് വഴിമാറ്റി കൊണ്ട് പോവുക എന്നത് മാത്രമാണ് അത്തരം അവസരങ്ങളില്‍ ചെയ്യാനുള്ളത്. കുറച്ചു സമയം കഴിയുമ്പോള്‍ മനുഷ്യനും അവന്‍റെ മനസ്സും പരിതസ്ഥിതികലുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടുകൊള്ളും

ഹിതോപദേശത്തില്‍ ഒരു കഥയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കാണുന്ന ഈ ഉപദേശം നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ എക്കാലവും ഏറെ പ്രസക്തി ഉള്ളതാണ്.

person eating food belonging to another would face the consequences of that sins too

दुष्कृतं हि मनुष्याणामन्नमाश्रित्य तिष्ठति।

यो हि यस्यान्नमश्नाति स तस्याश्नाति किल्बिषम्॥

स्कान्दपुराणे

duṣkṛtaṁ hi manuṣyāṇāmannamāśritya tiṣṭhati|

yo hi yasyānnamaśnāti sa tasyāśnāti kilbiṣam||

skaandapuraane

The consequences of sins, the sufferings arising out of wrong deeds, all depend on the food one consumes. A person eating the food belonging to another would be liable to face the consequences of that sins perpetrated by that person too.

The issue can be understood in two planes. First, the quality and contents of the food one takes affect his mental and physical activities and that way food is a factor that regulates the behaviour of a person and thus the consequences arising out of such behaviour too. We always talk about sattvika, rajasa and tamasa food.

Second, if the food we take comes from someone else, we are indebted to that person to that extent. If such food belongs to an evil fellow, then the person who receives food from such person too becomes a partner in the consequences of the activities of the donor of food and also would share the sins attached to that person.

मनुष्याणां-- of human beings दुष्कृतं --the consequences of evil deeds, sins अन्नं --food आश्रित्य-- depending तिष्ठति -- stands, remains यः --who यस्य—whose अन्नं-- food अश्नाति -- eats सः-- he तस्य—his किल्बिषं -- sins, evil consequence of wrong deeds अपि-- too अश्नाति --partakes, becomes sharer in

ദുഷ്കൃതം ഹി മനുഷ്യാണാമന്നമാശ്രിത്യ തിഷ്ടതി।

യോ ഹി യസ്യാന്നമശ്നാതി സ തസ്യാശ്നാതി കില്ബിഷം॥

സ്കാന്ദപുരാണേ

ഒരാളുടെ പാപങ്ങളുടെ ഫലം, തെറ്റ് ചെയ്യുന്നത് മൂലം ഉണ്ടാവുന്ന തിക്ത ഫലങ്ങള്‍ ഇവയെല്ലാം അയാള്‍ കഴിക്കുന്ന ആഹാരത്തെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും. മാറ്റൊരാളുടെ കൈവശം ഉള്ള അയാള്‍ക്ക് സ്വന്തമായ ആഹാരം വാങ്ങിക്കഴിക്കുമ്പോള്‍ അത്തരം ആഹാരം താന്‍ വ്യക്തിയുടെ പാപങ്ങളും ഏറ്റെടുക്കാന്‍ ആഹാരം വാങ്ങിക്കഴിച്ച വ്യക്തി ബാധ്യസ്ഥനാണ്.

ഇത് രണ്ടു തലങ്ങളില്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം.

ഒന്നാമതായി, ഒരാള്‍ കഴിക്കുന്ന ആഹാരത്തിന്‍റെ അളവും നിലവാരവും അയാളുടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ ഏറെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. അത് വഴി അയാള്‍ ചെയ്യുന്ന നന്മയ്ക്കും തിന്മയ്ക്കും അത് വഴി ഉണ്ടാവുന്ന പാപത്തിനും പുണ്യത്തിനും എല്ലാം ആഹാരം ഒരു കാരണം ആവുന്നുണ്ട്‌. നാം ഇപ്പോഴും സാത്വികം, രാജസം, താമസം എന്ന വകഭേദങ്ങള്‍ ഉള്ള ആഹാരത്തെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച ചെയ്യാറുണ്ടല്ലോ.

രണ്ടാമതായി , വേറൊരു വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തമായ ആഹാരം നാം കഴിക്കുമ്പോള്‍ നാം അയാള്‍ക്ക് ഒത്തിരി കടപ്പെട്ടവര്‍ ആവുന്നു . നമുക്ക് അന്നം തരുന്ന വ്യക്തി ഒരു പാപിയും ദുഷ്ടനും ആണെങ്കില്‍ അത്തരം ആളുടെ പാപങ്ങളിലും ദുഷ്കര്‍മ്മങ്ങളിലും നാം അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ പങ്കാളികള്‍ ആവുന്നു എന്ന കാര്യമാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്