better not to react to the foul-mouthing of some dirty fellow

आक्रुश्यमाणो नाक्रोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः।

आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति॥

हंसगीता १६

ākruśyamāṇo nākrośenmanyureva titikṣataḥ|

ākroṣṭāraṁ nirdahati sukṛtaṁ cāsya vindati||

haṁsagītā 16

If someone is in full rage and is shouting at you in full throttle, never react or shout back. A person who is hurling abuses profusely on a person with calmness and forbearance would be burnt down by the seething rage that caused such action. Moreover, if anything by way of results of good deeds or punyam is available with the one who insulted us, that punyam would get transferred to us along with the unjustified abuses.

From Hamsagita Shantiparvam Mahabharatam

There can be difference of opinion as to whether the punyams of the abuser would be transferred to us if we keep quite. However, no one can object to the idea that it is better not to react to the foul-mouthing of some dirty fellow.

आक्रुश्यमानः when you are shouted at without reason न आक्रोशेत् do not shout back तितिक्षतः of the person who is calm, patience and self controlled आक्रोष्टारं one who shouts at मन्युः एव the anger itself निर्दहति burns down अस्य his सुकृतं good deeds च विन्दति too arise

ആക്രുശ്യമാണോ നാക്രോശേന്മന്യുരേവ തിതിക്ഷതഃ।

ആക്രോഷ്ടാരം നിര്‍ദഹതി സുകൃതം ചാസ്യ വിന്ദതി॥

ഹംസഗീതാ ൧൬

ഒടുങ്ങാത്ത കോപവും വിവരക്കേടും മൂലം ആരെങ്കിലും നമ്മോടു വലിയവായില്‍ ചീത്ത പറയുകയും തെറി വിളിക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍ തിരിച്ചു പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് ശരി. ക്ഷമയും സഹനശീലതയും കാണിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് എതിരെ പ്രയോഗിക്കുന്ന വൃത്തികെട്ട വാക്കുകള്‍ തിരിച്ചടിച്ച് ആ വാക്കുകള്‍ പ്രയോഗിച്ച ആളെത്തന്നെ ചുട്ടു ചാമ്പലാക്കും. അത് മാത്രമല്ല കാരണമില്ലാതെ ഒരാളെ അവഹേളിക്കുമ്പോള്‍ അത്തരം ഹിംസയ്ക്ക് ഇരയാവുന്ന ആള്‍ക്ക് ചീത്ത പറഞ്ഞ ആള്‍ ചെയ്ത വല്ല പുണ്യവും ഉണ്ടെങ്കില്‍ അതെല്ലാം ഉടനെ കിട്ടുകയും ചെയ്യും

മഹാഭാരതത്തിലെ ശാന്തി പര്‍വതത്തിലെ ഹംസഗീതയില്‍ നിന്

പുണ്യം കിട്ടുമോ എന്നതൊന്നും ഉറപ്പില്ലാത്ത കാര്യമാണ്. പക്ഷെ തെറി പറയുന്നവനോട് പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുന്നത് ഏതു പ്രകാരത്തിലും ഒരു നല്ല ശീലമാണ്.

always be restrained in using words, and stick on to the words given

रक्षितव्यं सदा वाक्यं वाक्याद् भवति नाशनम् ।

हंसाभ्यां नीयमानस्य कूर्मस्य पतनं यथा ॥५॥

हितोपदेशे

rakṣitavyaṃ sadā vākyaṃ vākyād bhavati nāśanam ।

haṃsābhyāṃ nīyamānasya kūrmasya patanaṃ yathā ॥5॥

hitopadeśe

One should always be restrained in using words, and should stick on to the words given. The tortoise which was being carried in the air by two swans faced his destruction because he lost control over his words

The story is famous. There was a drought in the jungle and a tortoise was desperate over the drying up of the pond in which he lived. He had two swans as friend. He sought their help to shift to some distant place where there was lot of water. The swans offered to transport him to a distant lake. The plan was that the tortoise would bite firmly in the middle of a piece of log and that the swans would hold the two ends of the log and fly up and carry the friend up in the air and deposit him in his new pond. However all the three agreed on a strict condition that the tortoise would not open his mouth during the aerial transportation. The reason was obvious. If he opened the mouth during the flight, he would fall down to open land and face his nemesis.

As planned, the swans took off holding the log with the tortoise dangling down biting it. As the parade in the air progressed, some urchins playing far below in the ground noticed the strange journey in progress and they clapped and shouted in amazement and glee.

The tortoise in flight heard the shouts emanating from the earth below and could not restrain his curiosity. Just for a moment he forgot himself and his assurance about not opening the mouth, lost his grip on the log and descended down in a steep fall to the ground where he was caught and was gobbled up.

Therefore, restraint in words, and care in keeping words can make all the difference between life and earth.

वाक्यं words सदा always रक्षितव्यं should be kept in control, kept in restraint हंसाभ्यां by swans नीयमानस्य being led कूर्मस्य of the tortoise पतनं fallयथा like वाक्याद् from words नाशनं भवति nemesis, destruction arises

രക്ഷിതവ്യം സദാ വാക്യം വാക്യാദ് ഭവതി നാശനം ।

ഹംസാഭ്യാം നീയമാനസ്യ കൂര്‍മസ്യ പതനം യഥാ ॥൫॥

ഹിതോപദേശേ

‘ഒരാള്‍ എപ്പോഴും സ്വന്തം വാക്കുകളില്‍ നിയന്ത്രണം പാലിക്കണം, പറഞ്ഞതു പോലെ മാത്രം പ്രവര്‍ത്തിക്കണം. അരയന്നങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു നടന്ന ആമ സ്വന്തം വാക്കുകള്‍ മറന്നത് കൊണ്ട് വിനാശം നേരിട്ടു’

ആ കഥ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. കാറ്റില്‍ അപകടകരമായ വരള്‍ച്ച ഉണ്ടായി. വട്ടിവരണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു തടാകത്തില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന ആമയ്ക്ക് വേവലാതിയായി. അവനെ രക്ഷിക്കാന്‍ അവന്‍റെ സുഹൃത്തുക്കളായ രണ്ടു അരയന്നങ്ങള്‍ തയാറായി. കൂടുതല്‍ വെള്ളം ഉള്ള ദൂരെയുള്ള വല്ല സ്ഥലത്തേയ്ക്കും ആമയെ ആകാശമാര്‍ഗ്ഗം കടത്തിക്കൊടുക്കുവാന്‍ അവര്‍ തയാറായി. ഒരു വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ ദൃഡമായി കടിച്ചിരിക്കണം വടിയുടെ രണ്ടു അറ്റങ്ങളും തൂക്കി എടുത്ത് അരയന്നങ്ങള്‍ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു ദൂരെ വേറെ ഒരു ജലാശയത്തിലേക്ക് ആമയെ എത്തിക്കും. ഇതായിരുന്നു അവരുടെ പരിപാടി. പക്ഷെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് കര്‍ശനമായ ഒരു നിബന്ധന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു.. ഈ ആകാശയാത്രക്കിടയില്‍ ആമ ഒരു കാരണവശാലും വായ തുറക്കരുത്. കാരണം വ്യക്തമാണ്. വായ തുറന്നാല്‍ താഴെ തുറന്നു വിശാലമായി കിടക്കുന്ന ഭൂമിയില്‍ വീഴുകയായിരിക്കും ആമയുടെ ഗതി.

നിശയിച്ച് ഉറപ്പിച്ച പോലെ ആ വടിയും പൊക്കി അരയന്നങ്ങള്‍ ഉയരെ പറന്നു. വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ കടിച്ചു തൂങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ആകാശത്തിലൂടെയുള്ള ഈ വിനോദസഞ്ചാരം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ താഴെ തെരുവില്‍ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ചില പയ്യന്മാര്‍ ഈ രസകരമായ കാഴ്ച കണ്ടു വിസ്മയത്തോടെ കൈകൊട്ടുകയും ഉറക്കെ പലതും വിളിച്ചു പറയുകയും ചെയ്തു കൊണ്ടേയിരുന്നു. ആകാശയാത്രയില്‍ ആയിരുന്ന ആമ ഈ ആരവങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാനിടയായി. താഴെ എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്നറിയാനുള്ള ഉല്‍ക്കണ്ഠ നിയന്ത്രിക്കാന്‍ ആമയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു നിമിഷം, ഒരേ നിമിഷം എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് ചോദിക്കാന്‍ വേണ്ടി സ്വയം മറന്ന ആമ വായ തുറന്നു. അതോടെ വടിയിലെ പിടി വിട്ടു. ആമ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് കുത്തനെ വീണു. ആള്‍ക്കാര്‍ അവനെ പിടിച്ച് ശാപ്പിട്ടു.

അതാണ്‌, വാക്കുകളില്‍ വേണ്ട നിയന്ത്രണം ഒരാളുടെ ജീവിതവും മരണവും വരെ തീരുമാനിച്ചേക്കും.

Comparison between Valmiki and Ezhuthassan is not possible..

When I was discussing some incident in Ramayanam, relying on the story narrated by Valmiki, I received a rejoinder that Ezhuthassan in Adhyatma Ramayanam has taken a different storyline.

My response is:-

Comparison between Valmiki and Ezhuthassan is not possible..

The Ramayanam created by Valmiki is at least three thousand years old, and has universal acceptance.. as far as authenticity is concerned.

Either as a semi-historic document or as a spiritual text, Valmiki's Ramayana is the last word for the followers of Rama, Indian and Hindu culture and lore ..

There can be no reason to dispute this.

Adhyatma Ramayanam even in Sanskrit came much later and is included in Brahmanda Puranam and even that inclusion is traced to 13th to 15th century of Christian Era.

Ezhuthassan just translated and interpolated or extrapolated a text going by the name Adhyatma Ramayanam in Sanskrit.

This text, even in its original form, has not received the same level of acceptance as the work credited to Valmiki. Ezhuthassan is just a local poet, confined at best to the territories of Kerala.. and he lived just five or six centuries ago.

Therefore what purpose will be served by comparing what Valmiki said and what Ezhuththassan said ?

Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings

अकाण्डपातजातानामार्द्राणां मर्मभेदिनाम्।

गाढशोकप्रहाराणामचिन्तैव महौषधम्।।

From Hitopadesham

akāṇḍapātajātānāmārdrāṇāṃ marmabhedinām।

gāḍhaśokaprahārāṇāmacintaiva mahauṣadham॥

hitopadeśe॥

For bouts of intense grief arising out of totally unexpected sources as if they are bolts from the blue, and when such incident is giving intense pain because of its fluid and raw nature and is piercing the vitals, the only medicine that can be applied is just diverting the thoughts, or weaning away the mind from the gloomy thoughts through repeated attempts.

Life is like that. Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings. We have no power to change the situation too. Such grief would cause intense pain too. However life has to go on and we have to survive. The only way is to try to divert the mind from the utterly tormenting train of thoughts. Given time, the mind, and the person would somehow recover.

The advice comes in Hitopadesham in the context of some story. However, the statement has universal relevance.

अकाण्ड पात जातानां arising out of unexpected, accidental fall आर्द्राणां raw and causing repeated feelings मर्मभेदिनां piercing the vital organs गाढ शोक प्रहाराणां hits, bouts of intense grief महौषधं potent medicine अचिन्ता एव turning away from the thought, diverting the mind from

അകാണ്ഡപാതജാതാനാമാര്‍ദ്രാണാം മര്‍മഭേദിനാം।

ഗാഢശോകപ്രഹാരാണാമചിന്തൈവ മഹൌഷധം॥

ഹിതോപദേശേ॥

ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്ത് ഇടിത്തീ പോലെ പെട്ടെന്ന് വന്നു വീഴുന്ന ദുഃഖകരമായ സംഭവങ്ങള്‍, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ നമ്മുടെ മനസ്സില്‍ പച്ചയായ ഉണങ്ങാന്‍ വിസമ്മതിക്കുന്ന മുറിവുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുകയും അവ നമ്മുടെ മര്‍മ്മങ്ങളെ പ്രഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളെ മറികടക്കുവാനും മനസ്സിനെ സാധാരണ നിലയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ട് വരുവാനും ഉള്ള ഒരേ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ അസഹ്യങ്ങളായ ദുഃഖ ചിന്തകളില്‍ നിന്ന് ബോധപൂര്‍വ്വം മനസ്സിനെ തിരിച്ചു വിടുക എന്നത് മാത്രമാണ്. തളര്‍ത്തുന്ന ചിന്തകള്‍ മെല്ലെ ഒഴിവാക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് ഒരേ ഒരു ചികിത്സ, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍.

ജീവിതം അങ്ങിനെയൊക്കെ ആണ്. പെട്ടെന്നുണ്ടാവുന്ന സംഭവങ്ങള്‍ നമുക്ക് വളരെയധികം മാനസിക സംഘര്‍ഷം സൃഷ്ടിക്കാം. ആ സംഭവങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാനുള്ള കഴിവ് നമുക്കില്ല. പലപ്പോഴും അസഹ്യമായ വേദന ഉണ്ടാവും എന്നതും ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണ്. പക്ഷെ എന്ത് വന്നാലും സഹിച്ചേ പറ്റൂ. ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ട് പോയെ പറ്റൂ. അതുകൊണ്ട് ഏതു വിധേനയും മനസ്സിനെ അഗാധമായ ദുഃഖത്തില്‍ നിന്ന് വഴിമാറ്റി കൊണ്ട് പോവുക എന്നത് മാത്രമാണ് അത്തരം അവസരങ്ങളില്‍ ചെയ്യാനുള്ളത്. കുറച്ചു സമയം കഴിയുമ്പോള്‍ മനുഷ്യനും അവന്‍റെ മനസ്സും പരിതസ്ഥിതികലുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടുകൊള്ളും

ഹിതോപദേശത്തില്‍ ഒരു കഥയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കാണുന്ന ഈ ഉപദേശം നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ എക്കാലവും ഏറെ പ്രസക്തി ഉള്ളതാണ്.

person eating food belonging to another would face the consequences of that sins too

दुष्कृतं हि मनुष्याणामन्नमाश्रित्य तिष्ठति।

यो हि यस्यान्नमश्नाति स तस्याश्नाति किल्बिषम्॥

स्कान्दपुराणे

duṣkṛtaṁ hi manuṣyāṇāmannamāśritya tiṣṭhati|

yo hi yasyānnamaśnāti sa tasyāśnāti kilbiṣam||

skaandapuraane

The consequences of sins, the sufferings arising out of wrong deeds, all depend on the food one consumes. A person eating the food belonging to another would be liable to face the consequences of that sins perpetrated by that person too.

The issue can be understood in two planes. First, the quality and contents of the food one takes affect his mental and physical activities and that way food is a factor that regulates the behaviour of a person and thus the consequences arising out of such behaviour too. We always talk about sattvika, rajasa and tamasa food.

Second, if the food we take comes from someone else, we are indebted to that person to that extent. If such food belongs to an evil fellow, then the person who receives food from such person too becomes a partner in the consequences of the activities of the donor of food and also would share the sins attached to that person.

मनुष्याणां-- of human beings दुष्कृतं --the consequences of evil deeds, sins अन्नं --food आश्रित्य-- depending तिष्ठति -- stands, remains यः --who यस्य—whose अन्नं-- food अश्नाति -- eats सः-- he तस्य—his किल्बिषं -- sins, evil consequence of wrong deeds अपि-- too अश्नाति --partakes, becomes sharer in

ദുഷ്കൃതം ഹി മനുഷ്യാണാമന്നമാശ്രിത്യ തിഷ്ടതി।

യോ ഹി യസ്യാന്നമശ്നാതി സ തസ്യാശ്നാതി കില്ബിഷം॥

സ്കാന്ദപുരാണേ

ഒരാളുടെ പാപങ്ങളുടെ ഫലം, തെറ്റ് ചെയ്യുന്നത് മൂലം ഉണ്ടാവുന്ന തിക്ത ഫലങ്ങള്‍ ഇവയെല്ലാം അയാള്‍ കഴിക്കുന്ന ആഹാരത്തെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും. മാറ്റൊരാളുടെ കൈവശം ഉള്ള അയാള്‍ക്ക് സ്വന്തമായ ആഹാരം വാങ്ങിക്കഴിക്കുമ്പോള്‍ അത്തരം ആഹാരം താന്‍ വ്യക്തിയുടെ പാപങ്ങളും ഏറ്റെടുക്കാന്‍ ആഹാരം വാങ്ങിക്കഴിച്ച വ്യക്തി ബാധ്യസ്ഥനാണ്.

ഇത് രണ്ടു തലങ്ങളില്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം.

ഒന്നാമതായി, ഒരാള്‍ കഴിക്കുന്ന ആഹാരത്തിന്‍റെ അളവും നിലവാരവും അയാളുടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ ഏറെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. അത് വഴി അയാള്‍ ചെയ്യുന്ന നന്മയ്ക്കും തിന്മയ്ക്കും അത് വഴി ഉണ്ടാവുന്ന പാപത്തിനും പുണ്യത്തിനും എല്ലാം ആഹാരം ഒരു കാരണം ആവുന്നുണ്ട്‌. നാം ഇപ്പോഴും സാത്വികം, രാജസം, താമസം എന്ന വകഭേദങ്ങള്‍ ഉള്ള ആഹാരത്തെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച ചെയ്യാറുണ്ടല്ലോ.

രണ്ടാമതായി , വേറൊരു വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തമായ ആഹാരം നാം കഴിക്കുമ്പോള്‍ നാം അയാള്‍ക്ക് ഒത്തിരി കടപ്പെട്ടവര്‍ ആവുന്നു . നമുക്ക് അന്നം തരുന്ന വ്യക്തി ഒരു പാപിയും ദുഷ്ടനും ആണെങ്കില്‍ അത്തരം ആളുടെ പാപങ്ങളിലും ദുഷ്കര്‍മ്മങ്ങളിലും നാം അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ പങ്കാളികള്‍ ആവുന്നു എന്ന കാര്യമാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്

Except for certain essential commodities most markets are demand based.. not moral based

At any time a diet of bitter gourd juice, sprouted peas and sugarless wheat porridge would be ideal.. for health and for the pocket too.. But if I run a restaurant and serve these instead of Masal Dosa and Porotta, ( my thoughts cannot go beyond that.. I am a vegetarian) I will have to close the shop, and submit my insolvency petition within a couple of days..

This is the fate of puritanical, and often beneficial posts in social media too.. They might be moralistic, beneficial, spiritual and all.. But the audience prefer other things..

Except for certain essential commodities most markets are demand based.. not moral based..

step by step the good frienship grows

इक्षोरग्रात् क्रमशः पर्वणि पर्वणि यथा रसविशेषः।

तद्वत्सज्जनमैत्री विपरीतानां तु विपरीता॥ १६ ॥

नीतिद्विषष्टिका

ikṣoragrāt kramaśaḥ parvaṇi parvaṇi yathā rasaviśeṣaḥ।

tadvatsajjanamaitrī viparītānāṃ tu viparītā॥ 16 ॥

nītidviṣaṣṭikā

The friendship we develop with great people of noble character grow and remain sweet and tasty just as if it were a stalk of sugarcane which is sweet from top to bottom and that taste is felt in each piece and joint. However, friendship with evil minded individuals would have just the opposite effect. It may be temporary, it would end soon, and it would even turn bitter within no time.

इक्षोः अग्रात् of sugarcane, from the top and bottom रसविषेषः special sweet taste पर्वणि joint to पर्वणि joint क्रमशः progressively यथा in which manner भवति happens तद्वद् in the same manner सज्जन noble men मैत्री friendship.. विपरीतानं those who are of the contrary nature मैत्री friendship तु too विपरीता भवति would be of inconsistent, short-lived nature.

ഇക്ഷോരഗ്രാത് ക്രമശഃ പര്‍വണി പര്‍വണി യഥാ രസവിശേഷഃ।

തദ്വത്സജ്ജനമൈത്രീ വിപരീതാനാം തു വിപരീതാ॥ ൧൬ ॥

നീതിദ്വിഷഷ്ടികാ

നല്ല മനസ്സും തരവും ഉള്ള മഹത്തുക്കളുടെ കൂടെ നാം സൌഹൃദം നേടിയെടുത്താല്‍ അത് എന്നും ഏറെ മാധുര്യം ഉള്ളതായി തുടരും. ഒരു കരിമ്പിന്‍ തടി പോലെ .. രണ്ടറ്റത്തും അതിനു മാധുര്യം ഉണ്ട്. ഓരോ കണുവിലും തുണ്ടിലും അതിനു സ്വാദ് ഉണ്ടായിരിക്കും.

അവസരവാടികളും ദുഷ്ടന്മാരും ആയുള്ള ചങ്ങാത്തത്തിന്‍റെ ഗതി ഇതിനു വിപരീതമാണ്. അത്തരം സൌഹൃദങ്ങള്‍ക്ക് ആദ്യം തോന്നുന്നത്ര മാധുര്യം നീണ്ടകാലത്തേക്ക് ഉണ്ടാവില്ല. ഉള്ളത് പുറത്തു കാണുന്നത് മാത്രമായിരിക്കും. പിന്നെ അത്തരം സൌഹൃദങ്ങള്‍ ശത്രുതകളോ കയ്പ്പേറിയ അനുഭവങ്ങളോ ആയി മാറാന്‍ അധികം സമയം വേണ്ടിവരില്ല. --

gifts from elders and affectionate souls should never be refused

In fact the gifts from elders and affectionate souls should never be refused.

Receiving gift is a recognized duty and punyakarman according to shastras.

We should only ensure that the person who gives us the gift is not directly or indirectly not our well wisher.

Even in such cases it is better to make a show of acceptance and then disposing off the material somehow.

Nowadays it has become a fashion to record in marriage, poonal etc invitations that presents should be avoided.

That is not actually permitted by our traditions.

In poonal(yajopaveetha/brahmopadesha ceremony) one important function is bhikshatanam.

That means begging.

And marriages are expected to be conducted collectivel by the kith and kin.Anyonya paraspara sahayena. So everyone should contribute as a matter if duty and such sincere presents should be accepted graciously.

Refusal of a gift was never thought of.

The present attitude if some people smack of arrogance.

Of course pratigraham from asats असत् asataam pratigraham असतां प्रतिग्रहम् can incur sin.. but then asats should be avoided even otherwise.

You must realize that the elder persons' mind would burn in sorrow if he is not able to give something to the one who offers pranams. Can such gift ever be refused?

The pouring of rice grains or akshata by way of aseervatham itself is in the form of gift of infinite quantity

Akshatam means full or whole or infinitely large

There is nothing shameful or wrong for a brahmin receiving dakshina.

In fact while other people are entitled only to give daanam Manu and other rishis have prescribed the right to receive dakshina only to brahmins.

If I am ashamed to take dakshina I am actually ashamed to be a brahmin.

Is that necessary?

Taking dakshina is right.

But showing avarice demanding excessively for it or cursing someone for inadequate dakshina-these are not expected of a brahmin . That is all

failure of even a single organ can cause severe damage to all actions

पञ्चेन्द्रियस्य मर्त्यस्य च्छिद्रं चेदेकमिन्द्रियम्।

ततोऽस्य स्रवति प्रज्ञा दृतेः पात्रादिवोदकम्॥

महाभारते ५-३३-७७

pañcendriyasya martyasya cchidraṁ cedekamindriyam|

tato'sya sravati prajñā dṛteḥ pātrādivodakam||

mahābhārate 5-33-77

The human being is kept in his mental and intellectual balance and healthy physical existence too through the right operation of his five sense organs.. Sight (through eyes), hearing (through ears), smell (through nose), taste (through tongue, touch (through skin). If any of these five organs gets damaged or defective, then his intellectual faculties and physical prowess, his wisdom and judgement all leaks out through the defective organ as if such organ is just a water-bag made of skin which has developed a hole in it.

पञ्च इन्द्रियस्य having five organs.. Sight (eye), hearing (ears), touch (skin), smell (nose), taste (tongue) मर्त्यस्य for the man एकंone इन्द्रियं organ च्छिद्रं broken, damaged, defective चेत् if becomes ततः from there दृतेः made of hide, skin पात्राद् pot, bag उदकं water इवjust as तस्य his प्रज्ञा wisdom, judgement स्रवति flows out, leak

പഞ്ചേന്ദ്രിയസ്യ മര്‍ത്യസ്യ ച്ഛിദ്രം ചേദേകമിന്ദ്രിയം।

തതോഽസ്യ സ്രവതി പ്രജ്ഞാ ദൃതേഃ പാത്രാദിവോദകം॥

മഹാഭാരതേ ൫-൩൩-൭൭

മനുഷ്യന്‍ തന്‍റെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ കാര്യക്ഷമതയും മികവും എല്ലാം പുലര്‍ത്തുന്നത് ഉന്നത നിലവാരത്തോടെ അയാളുടെ അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ ഇപ്പോഴും പ്രവര്ത്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ മാത്രമാണ്. കാഴ്ചകള്‍ കാണുന്ന കണ്ണുകള്‍, ശബ്ദം കേള്‍ക്കുന്ന ചെവികള്‍, ഗന്ധം ഉണരുന്ന മൂക്ക്, സ്വാദ് നുണയുന്ന നാവ്, സ്പര്‍ശനം അറിയുന്ന ത്വക്ക് എന്നിവയാണ് ഈ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങള്‍. ഇവയില്‍ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഇന്ദ്രിയത്തിനു ക്ഷതം സംഭവിക്കുകയോ, അതിന്‍റെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിനു എന്തെക്കിലും ന്യൂനത ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്‌താല്‍, കുടിവെള്ളം നിറച്ചു സൂക്ഷിക്കാന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന തുകല്‍ കൊണ്ടുള്ള സഞ്ചിയില്‍ ഒരു ദ്വാരം വീണാല്‍ അതിലൂടെ വെള്ളം എല്ലാം ഒഴുകി പാഴാവുന്നതുപോലെ കോട്ടം തട്ടിയ് ഇന്ദ്രിയം കാരണം അയാളുടെ കായികബലവും വിവേചനശക്തിയും പ്രജ്ഞയും എല്ലാം നഷ്ടമാവും, അവയ്ക്ക് ക്ഷീണം സംഭവിക്കും.

impotent and ineffective

प्रसादं निष्फलो यस्य क्रोधश्चापि निरर्थकः।

न तं भर्तारमिच्छन्ति षण्ढं पतिमिव स्त्रियः॥

महाभारते ५-३४-२१

prasādaṁ niṣphalo yasya krodhaścāpi nirarthakaḥ|

na taṁ bhartāramicchanti śaṇḍhaṁ patimiva striyaḥ||

mahābhārate 5-34-21

If a person who has no capacity to do anything good or worthwhile or productive when he is happy and productive and when he can do nothing that would affect others when he is angry, then no one would prefer to have his as a boss or superior. It is similar to ladies shunning a man who is a eunuch

यस्य whose प्रसादं being pleases, being happy and being benevolent निष्फलः of no use भवति is अपि च also यस्य whose क्रोधः great anger निरर्थकः meaningless भवति becomes तं him षण्ढं eunuch पतिं husband स्त्रियः women इव like कः अपि who ever भर्तारं as boss न इच्छन्ति does not desire

പ്രസാദം നിഷ്ഫലോ യസ്യ ക്രോധശ്ചാപി നിരര്‍ഥകഃ।

ന തം ഭര്‍താരമിച്ഛന്തി ഷണ്ഢം പതിമിവ സ്ത്രിയഃ॥

മഹാഭാരതേ ൫-൩൪-൨൧

ഒരു വ്യക്തി സന്തോഷത്തോടെയും സഹായിക്കാന്‍ തയാറായി നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ പോലും അയാളുടെ സന്തോഷവും സേവനവും കൊണ്ട് ആര്‍ക്കും വലുതായ പ്രയോജനം ഒന്നും കിട്ടുകയില്ല എങ്കിലോ, പിന്നെ ഒരാള്‍ എത്ര കാര്യമായി ദേഷ്യം കൊണ്ട് ഉറഞ്ഞു തുള്ളിയാലും അതുകൊണ്ട് ആര്‍ക്കും ഒരു പേടിയോ ചലനമോ ഉണ്ടാവുകയില്ല, ആ കോപം കൊണ്ട് ആര്‍ക്കും ഒരു ചുക്കും സംഭവിക്കുകയില്ല, എന്ന് ആണെങ്കിലോ അത്തരം മനുഷ്യനെ യജമാനനായി കിട്ടുവാന്‍ ഒരാളും ഇഷ്ടപ്പെടുകയില്ല. ആണും പെണ്ണും കെട്ട ഒരു ഷണ്ഢനെ ജീവിത പങ്കാളി ആക്കുവാന്‍ ഒരു സ്ത്രീയും തയാറാവുകയില്ലല്ലോ..

only good deeds remain for our benefit once we are dead

अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयं कृतम्।

तस्मात्तु पुरुषो यत्नात् धर्मं सञ्चिनुयाच्छनैः॥

महाभारते ५-४०-१८

agnau prāstaṁ tu puruṣaṁ karmānveti svayaṁ kṛtam|

tasmāttu puruṣo yatnāt dharmaṁ saṁcinuyācchanaiḥ||

mahābhārate 5-40-18

When a person is dead and is thrown into fire, all that keeps him company is the positive and negative results of his own activities during his lifetime. Therefore a person should always engage himself applying his all energy in following dharma and accumulating slowly and steadily the good virtues or punyam by following such path of virtue.

अग्नौ in fire प्रास्तं consigned, thrown into पुरुषं human being स्वयं by oneself कृतं done कर्म deeds, good and bad effect of deeds तु alone अन्वेति keep company तस्मात् therefore पुरुषः a man यत्नात् applying great labour with care शनैः slowly and steadily धर्मं virtues, punyam due to virtues संचिनुयात् तु alone should collect

അഗ്നൌ പ്രാസ്തം തു പുരുഷം കര്‍മാന്വേതി സ്വയം കൃതം।

തസ്മാത്തു പുരുഷോ യത്നാത് ധര്‍മം സംചിനുയാച്ഛനൈഃ॥

മഹാഭാരതേ ൫-൪൦-൧൮

ഒരു മനുഷ്യന്‍ മരിച്ചുകഴിഞ്ഞു അയാളെ തീയില്‍ നിക്ഷേപിക്കുമ്പോള്‍ അയാള്‍ക്കൊപ്പം കൂടെ ഉണ്ടാവാന്‍ അയാള്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തില്‍ സ്വയം ചെയ്ത കര്‍മ്മങ്ങളുടെ നല്ലതും ചീത്തയുമായ ഫലങ്ങള്‍ മാത്രമേ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ.

ഇത് ഒര്ത്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യന്‍ തന്‍റെ ജീവിത കാലം മുഴുവന്‍ ധര്‍മ്മത്തിന്‍റെ വഴിയില്‍ നല്ല വിധം മുന്നോട്ടുപോയി, തന്‍റെ കഴിവുകള്‍ എല്ലാം ഉപയോഗിച്ച് പതുക്കെ ആണെങ്കിലും തുടര്‍ച്ചയായി പുണ്യം സ്വരൂപിച്ചെടുക്കുന്ന കാര്യത്തില്‍ ജാഗരൂകന്‍ ആയിരിക്കണം

what is past is past

अतिक्रान्तं हि यत्कार्यं पश्चाच्चिन्तयते नरः।

तच्चास्य न भवेत्कार्यं चिन्तया च विनश्यति॥

महाभारते ८-३१-२९

atikrāntaṁ hi yatkāryaṁ paścāccintayate naraḥ|

taccāsya na bhavetkāryaṁ cintayā ca vinaśyati||

mahābhārate 8-31-29

If a person thinks over obsessively or worries his heart out over some project who time of execution is past, or some work which could not be done any more, then that project or work will not come back him to him for successful performance or execution once again. What is past is past. However, worry and rumination over what is already lost makes him dejected and he may even perish due to such obsessively painful thoughts.

अतिक्रान्तं the time for execution or performance is past यत् which कार्यं project नरः man पश्चात् after the due date चिन्तयते ponders or worries over तत् कार्यं that project or work अस्य for him न भवेत् would not become useful सः he चिन्तया through worry and remorse विनश्यति च would perish too.

അതിക്രാന്തം ഹി യത്കാര്യം പശ്ചാച്ചിന്തയതേ നരഃ।

തച്ചാസ്യ ന ഭവേത്കാര്യം ചിന്തയാ ച വിനശ്യതി॥

മഹാഭാരതേ ൮-൩൧-൨൯

ചെയ്യേണ്ട സമയവും സന്ദര്‍ഭവും കഴിഞ്ഞു പോയ ഒരു ജോലിയെക്കുറിച്ചോ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചോ ഒരാള്‍ തക്കതായ കാലം കടന്നു പോയ ശേഷം എത്ര തീവ്രമായി ചിന്തിച്ചാലും ആ കാര്യം ചെയ്യുവാനുള്ള അവസരമോ, ആ കാര്യത്തില്‍ ഉള്ള വിജയമോ അയാള്‍ക്ക്‌ തിരിച്ചു കിട്ടാനോ പോയത് തിരിച്ചു പിടിക്കാനോ സാധിക്കുകയില്ല. കഴിഞ്ഞതു കഴിഞ്ഞതു തന്നെ. പിന്നെ കഴിഞ്ഞു പോയതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യാകുല ചിന്തകള്‍ മനസ്സില്‍ അയവിറക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ആ ചിന്തകള്‍ ആധികള്‍ ആയി മാറി അയാളുടെ സമനില തെറ്റിച്ചു അയാളെ നാശത്തിലേയ്ക്ക് തള്ളിവിട്ടു എന്ന് വരാം

difference between a noble soul and an evil wretch

अन्यान् परिवदन् साधुः यथा हि परितप्यते।

तथा परिवदन्नन्यान् तुष्टो भवति दुर्जनः।

महाभारते १-५४-९२

anyān parivadan sādhuḥ yathā hi paritapyate|

tathā parivadannanyān tuṣṭo bhavati durjanaḥ|

mahābhārate 1-54-92

This is the difference between a noble friendly soul and an evil minded wretch. The noble person feels utterly miserable if he is in a situation where he has to criticise, abuse or use bad words against others. However, an evil minded fellow finds extra happiness in lashing out with his tongue accusing, abusing and foul mouthing others.

यथा in the same way and to the same extent साधुः noble person अन्यान् others परिवदन् talking against, criticizing, using unfavourable words, accusing, abusing परितप्यते feel miserable तथा in the same manner अन्यान् others परिवदन् reviling, finding fault दुर्जनः evil minded person तुष्टो भवति becomes supremely happy.

അന്യാന്‍ പരിവദന്‍ സാധുഃ യഥാ ഹി പരിതപ്യതേ।

തഥാ പരിവദന്നന്യാന്‍ തുഷ്ടോ ഭവതി ദുര്‍ജനഃ।

മഹാഭാരതേ ൧-൫൪-൯൨

ഒരു സാത്വികനായ സഹൃദയനും ഒരു ദുഷ്ടനും തമ്മിലുള്ള ആത്യന്തികമായ വ്യത്യാസം ഇതാണ്.

നല്ല മനുഷ്യന്‍ ഏതെങ്കിലും കാരണം കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരെ വിമര്‍ശിക്കുവാനോ ആര്‍ക്കെങ്കിലും എതിരായി ചീത്തയോ കടുപ്പമേറിയതോ ആയ വാക്കുകള്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ട സാഹചര്യം നേരിടുകയാണെങ്കില്‍ അതില്‍ ഏറെ പരിതപിക്കുന്നു.

പക്ഷെ ദുഷ്ടനാവട്ടെ ആരെക്കുറിച്ചെങ്കിലും അപവാദം പറയാനോ ആരെയെങ്കിലും തെറി വിളിക്കാനോ അവസരം കിട്ടുകയാണെങ്കില്‍ അയാള്‍ അതില്‍ അങ്ങേയറ്റം വികൃതമായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.

yearn to get defeated at the hands own disciple

There is a saying in Sanskrit.

There is a saying in Sanskrit.

सर्वत्र जयं अन्विच्छेत् शिष्यादिच्छेत् पराजयम्

A person should seek victory in all things he does but he, as a classy teacher, should yearn to get defeated at the hands of his own disciple.. He should groom and raise his wards to such great heights and provide them with such great wealth of erudition so that the student surpasses the teacher in knowledge.

That is the true spirit of a worthy teacher.

We have to celebrate such teachers.

We have seen many such masters.

We have often tried to imitate them too, albeit without success, because we can never reach anywhere near them in quality and class

Pranams to such teachers of 916 purity.

Gurubhyo namah.

A variant to thi saying is

There is a saying in Sanskrit.

सर्वत्र जयं अन्विच्छेत् पुत्रादि च्छेत् पराजयम्

A person should seek victory in all things he does should yearn to get defeated at the hands of his own son..

 

would attain very soon all that one has desired for if...

अनिर्वेदेन दीर्घेण निश्चयेन ध्रुवेण च।

देवदेवप्रसादाश्च क्षिप्रं फलमवाप्स्यसे॥

महाभारते १२-१५३-११७

anirvedena dīrgheṇa niścayena dhruveṇa ca|

devadevaprasādāśca kṣipraṁ phalamavāpsyase||

mahābhārate 12-153-117

A person is blessed that he would attain very soon all that he has desired for if

He works on the project without interruption and with sense of purpose without falling prey to depression

He works with steely determination without wavering and without losing track of his target

He has the sweet and benevolent blessing of the Supreme being.

 दीर्घेण uninterrupted, continuous अनिर्वेदेन self reliance, lack of depression ध्रुवेण unwavering निश्चयेन determination देव देव lord of lords, the divine being प्रसादात् by the grace of च to त्वं you क्षिप्रं very soon, without delay फलं good results अवाप्स्यसे would attain

അനിര്‍വേദേന ദീര്‍ഘേണ നിശ്ചയേന ധ്രുവേണ ച।

ദേവദേവപ്രസാദാശ്ച ക്ഷിപ്രം ഫലമവാപ്സ്യസേ॥

മഹാഭാരതേ ൧൨-൧൫൩-൧൧൭

ഈ സുഭാഷിതത്തിലൂടെ ഒരു വ്യക്തി അയാള്‍ ജീവിതത്തില്‍ ആശിക്കുന്നത് എല്ലാം സഫലം ആവട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുകയാണ്. ആ സാഫല്യം യാഥാര്‍ത്ഥ്യം ആവാന്‍ വേണ്ട ഒഴിച്ചുകൂടാന്‍ പറ്റാത്ത മൂന്ന് കാര്യങ്ങള്‍.

മടിപിടിച്ചോ മാനസികമായ തളര്‍ച്ചയ്ക്കു വശംവദനായോ ചെയ്യുന്ന അറച്ചു നില്‍ക്കാതെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ലക്ഷ്യം നേടാന്‍ വേണ്ടി പ്രവര്‍ത്തിച്ചു കൊണ്ടേയിരിക്കുക

ലക്ഷ്യം കൃത്യമായി മുന്നില്‍ കണ്ടു ഉറച്ച നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യത്തോടെ മുന്നോട്ടു പോവുക

സര്‍വശക്തനായ ഭഗവാന്‍റെ കരുണയും അനുഗ്രഹാശിസ്സുകളും ഇപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കുക

evil tendencies that are to be avoided by a good human being

काम क्रोधश्च लोभश्च मोहो मद्यमदादयः।

मायामात्सर्यपैशुन्यमविवेकोऽविचारता॥

अन्धकारो यद्दृच्छा च चापल्यम् लोलता नृप।

अत्यायासोऽप्यनायासः प्रमादो मोहसाहसम्।

आलस्यं दीर्घसूत्रत्वं परदारोपसेवनम्॥

अत्याहारो निराहारः शोकश्चौर्यं न्ऱ्रिपोत्तम।

एतान् दोषान् गृहे नित्यं वर्जयन् यदि वर्तते।

स नरो मण्डनं भूमेर् देशस्य नगरस्य च॥

स्कन्दपुराणे प्रभासखाण्डे॥

kāma krodhaśca lobhaśca moho madyamadādayaḥ|

māyāmātsaryapaiśunyamaviveko'vicāratā||

andhakāro yaddṛcchā ca cāpalyam lolatā nṛpa|

atyāyāso'pyanāyāsaḥ pramādo mohasāhasam|

ālasyaṁ dīrghasūtratvaṁ paradāropasevanam||

atyāhāro nirāhāraḥ śokaścauryaṁ nripottama|

etān doṣān gṛhe nityaṁ varjayan yadi vartate|

sa naro maṇḍanaṁ bhūmer deśasya nagarasya ca||

skandapurāṇe prabhāsakhāṇḍe||

Skanda puranam lists the evil tendencies that are to be avoided by a good human being

Lust, rage, cupidity, excessive desire, desire to consume hooch, arrogance, deception, unhealthy competition, stinginess, lack of discretion, thoughtlessness, mentally black lowliness, lack of self-control (waywardness), frivolity, addiction, excessive exertion, lack of exertion, lack of proper care and diligence in work, desire ,attempt or initiative to harm others, laziness, procrastination, desire for the females of others, eating less than necessary or eating too much, sense of excessive grief, tendency to steal-- Oh king, a good citizen should keep away all these tendencies and propensities from his household. If a person succeeds in this, then he becomes an ornament to the society.

കാമ ക്രോധശ്ച ലോഭശ്ച മോഹോ മദ്യമദാദയഃ।

മായാമാത്സര്യപൈശുന്യമവിവേകോഽവിചാരതാ॥

അന്ധകാരോ യദ്ദൃച്ഛാ ച ചാപല്യം ലോലതാ നൃപ।

അത്യായാസോഽപ്യനായാസഃ പ്രമാദോ മോഹസാഹസം।

ആലസ്യം ദീര്‍ഘസൂത്രത്വം പരദാരോപസേവനം॥

അത്യാഹാരോ നിരാഹാരഃ ശോകശ്ചൌര്യം നൃപോത്തമ।

ഏതാന്‍ ദോഷാന്‍ ഗൃഹേ നിത്യം വര്‍ജയന്‍ യദി വര്‍തതേ।

സ നരോ മണ്ഡനം ഭൂമേര്‍ ദേശസ്യ നഗരസ്യ ച॥

സ്കന്ദപുരാണേ പ്രഭാസഖാണ്ഡേ॥

ഒരു നല്ല മനുഷ്യന്‍ ഒഴിവാക്കേണ്ട ചീത്തകളെക്കുറിച്ച് സ്കാന്ദപുരാണത്തില്‍

“മഹാരാജാവേ, ഒരു നല്ല പൌരനും സമൂഹത്തിലെ നന്മ നിറഞ്ഞ അംഗവും, സമൂഹത്തില്‍ ഒരു അലങ്കാരം എന്ന പോലെ ജീവിക്കണം എന്ന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നു അയാള്‍ താഴെ പറയുന്ന ദുശ്ശീലങ്ങളും ദുസ്വഭാവങ്ങളും ഒഴിവാക്കുക തന്നെ വേണം, വീട്ടിലും നാട്ടിലും

അതിരുകടക്കുന്ന വിഷയാസക്തി,

നിയന്ത്രണംവിട്ടകോപം,

അന്തമില്ലാത്ത ആശകള്‍,

മദ്യമോ ലഹരിവസ്തുക്കളോ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള പ്രവണത, അഹങ്കാരം,

ജാഡ,

അനാരോഗ്യകരമായ മാത്സ്യര്യബുദ്ധി,

പിശുക്ക്,

വിവേകശൂന്യത,

മനസ്സില്‍ ഇരുട്ട് മാത്രം നിറയ്ക്കുന്ന, തരം താഴ്ത്തുന്ന ബുദ്ധിശൂന്യത,

ആത്മനിയന്ത്രണം ഇല്ലായ്മ,

അന്തഃസ്സാര ശൂന്യത,

ചില കാര്യങ്ങളില്‍ അത്യാസക്തി,

കഴിവിലും അളവിലും അധികം അദ്ധ്വാനം,

വേണ്ടത്ര ജോലി ചെയ്യാനുള്ള വിമുഖത,

ചെയ്യുന്ന ജോലിയോടും

ചുമതലകളോടും പ്രതിബദ്ധതയും അര്‍പ്പണബോധവും ഇല്ലായ്മ, ആക്രാന്തം,

മറ്റുള്ളവരെ ഉപദ്രവിക്കാനും അവര്‍ക്ക് കോട്ടം വരുത്താനും ഉള്ള ത്വര,

മടി,

കാര്യങ്ങള്‍ നീട്ടിക്കൊണ്ടു പോവാനുള്ള പ്രവണത,

സ്വന്തം ഭാര്യയോടല്ലാതെയുള്ള അനുരാഗം

അളവ് കൂടിയോ അളവു കുറഞ്ഞോ ഉള്ള ഭക്ഷണം

അളവിലധികം ദുഃഖിക്കാനും പുലമ്പാനും ഉള്ള മനസ്ഥിതി,

മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്തുക്കള്‍ കട്ടെടുക്കാന്‍ ഉള്ള വാസന “

abundance is not meant exclusively for any one single person

पृथिवी रत्नसंपूर्णा हिरण्यं पशवः स्त्रियः।

नालमेकस्य तत्सर्वं इति मत्वा शमं व्रजेत्॥

महाभारते आदिपर्वे ७५-५१

pṛthivī ratnasaṁpūrṇā hiraṇyaṁ paśavaḥ striyaḥ|

nālamekasya tatsarvaṁ iti matvā śamaṁ vrajet||

mahābhārate ādiparve 75-51

The earth is rich in precious gems. There are huge deposits of Gold and great treasures of gold are found accumulate. The landscape abounds in cattle. There are innumerable attractive damsels. True, but everyone should be conscious that all this abundance is not meant exclusively for any one single person. Everyone should understand this fact and should exercise restraint and should be realistic in his passions

रत्न gemsसंपूर्णा filled with पृथिवी the earth हिरण्यं gold पशवः cattle स्त्रियः women folk तत् they सर्वं all एकस्य of one person न not अलं meant fore इति thus मत्वा considering शमं equanimity व्रजेत् should attain

പൃഥിവീ രത്നസംപൂര്‍ണാ ഹിരണ്യം പശവഃ സ്ത്രിയഃ।

നാലമേകസ്യ തത്സര്‍വം ഇതി മത്വാ ശമം വ്രജേത്॥

മഹാഭാരതേ ആദിപര്‍വേ ൭൫-൫൧

ഭൂമുഖത്ത് പലയിടത്തുമായി എണ്ണമറ്റ രത്നങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്നു. ഒരുപാട് സ്വര്‍ണ്ണം അവിടെയുണ്ട് പിന്നെ ധാരാളം സ്വര്‍ണ്ണ ശേഖരങ്ങളും ഉണ്ട്. എണ്ണിയാല്‍ ഒടുങ്ങാത്ത കന്നുകാലികളും ഇവിടെ കാണാം. പിന്നെ സുന്ദരികളായ ഒരുപാട് സ്ത്രീ രത്നങ്ങളും ഉണ്ട് . പക്ഷെ ഒരാളും ഈ കാണുന്ന സമൃദ്ധിയും സമ്പന്നതയും എല്ലാം തനിക്കു മാത്രം ഒറ്റയ്ക്ക് അനുഭവിക്കാന്‍ വേണ്ടി ഉള്ളവ ആണെന്ന ചിന്ത വച്ച് പുലര്‍ത്തരുത്. പകര്‍ന്നും പങ്കിട്ടും അനുഭവിക്കണം എന്ന ചിന്തയോടെ ഓരോരുത്തനും ആക്രാന്തം വെടിഞ്ഞു ആത്മനിയന്ത്രണം പുലര്‍ത്തണം . ആശകള്‍ക്ക് കടിഞ്ഞാണ്‍ ഇടണം.

not returning favours and bounties received is worse than death

सुहृदां हि धनं भुक्त्वा कृत्वा प्रणयमीप्सितम्।

प्रतिकर्तुमशक्तस्य जीवितान्मरणं वरम्।

महाभारते उद्योगपर्वे १०७-०७

suhṛdāṁ hi dhanaṁ bhuktvā kṛtvā praṇayamīpsitam|

pratikartumaśaktasya jīvitānmaraṇaṁ varam|

mahābhārate udyogaparve 107-07

After enjoying all the desired hospitalities and favours and affection of friends, and enjoying and sharing their affluence on that basis of such affection, if a person is in a situation where he is not able to return or repay anything to such friends, then death is better for him than his existence

ईप्सितं all that is desired प्रणयं कृत्वा showing and receiving all love and affection सुहृदां of friends धनं money resources भुक्त्वा enjoying, partaking प्रतिकर्तुं giving in return अशक्तस्य not capable of जीवितात् from life, living existence मरणं death वरं हि indeed is better

സുഹൃദാം ഹി ധനം ഭുക്ത്വാ കൃത്വാ പ്രണയമീപ്സിതം।

പ്രതികര്‍തുമശക്തസ്യ ജീവിതാന്മരണം വരം।

മഹാഭാരതേ ഉദ്യോഗപര്‍വേ ൧൦൭-൦൭

സുഹൃത്തുക്കളുടെ സ്നേഹത്തിന്‍റെയും കരുതലിന്‍റെയും തണലില്‍ ജീവിച്ചു അവരുടെ ഔദാര്യം കൈപ്പറ്റി സ്വന്തം കാര്യം എല്ലാം സാധിച്ച് എടുത്ത് അവരുടെ ധനവും സമൃദ്ധിയും ധാരാളമായി പങ്കിട്ട് ജീവിച്ച ശേഷം അത്തരം സുഹൃത്തുക്കള്‍ക്ക് ഒന്നും തിരിച്ചു ചെയ്യുവാന്‍ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയില്‍ എത്തിപ്പെടുന്നതിനേക്കാള്‍ മരിച്ചു പോവുന്നതാണ് ഭേദം.

never cause delay in these matters

राजाभिषेके शत्रुघ्ने कन्यादाने धनार्जने।

विद्या संग्रहणे रोगे कालक्षेपं न कारयेत्॥

व्यास सुभाषिते॥महाभारते॥

rājābhiṣeke śatrughne kanyādāne dhanārjane|

vidyā saṁgrahaṇe roge kālakṣepaṁ na kārayet||

vysa subhāṣite|ṁahābhārate||

The epic mahabharatham instructs that on certain possibilities, no delay should be entertained. One should grab the opportunity and act decisively. The delay can be harmful

If one has in sight some opportunity to be a ruler or to occupy a position of authority, he should assume charge immediately

If one feels the presence of an enemy he should take steps to fight and finish him off without any delay

If there is a girl in the family ready for marriage, the marriage should be conducted without any delay.

No opportunity to earn money or add to one’s wealth should be missed or delayed.

Whenever there is an opportunity to gain some knowledge, that opportunity should be grabbed and no second thoughts or dilly dallying should be permitted.

And more than all these,

When the symptoms of a disease are just appearing, all possible steps to take treatment and cure the malady should to taken without any delay..

राजाभिषेके taking charge as ruler शत्रुघ्ने annihilating, destroying enemies कन्यादाने giving girls of the family in marriage धनार्जने in earning and accumulating wealth विद्या संग्रहणे in gaining knowledge through education रोगे when afflicted by diseases च too कालक्षेपं hesitating and waiting for better time न कारयेत् should not be done

രാജാഭിഷേകേ ശത്രുഘ്നേ കന്യാദാനേ ധനാര്‍ജനേ।

വിദ്യാ സംഗ്രഹണേ രോഗേ കാലക്ഷേപം ന കാരയേത്॥

വ്യാസ സുഭാഷിതേ॥മഹാഭാരതേ॥

മഹാഭാരതത്തില്‍ കണിശമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ചില കാര്യങ്ങള്‍ ഒന്നും വൈകിക്കുകയോ പിന്നെ ആകാമെന്ന് കരുതി നീട്ടി വയ്ക്കുകയോ ശരിയല്ല എന്ന്

നാട് ഭരിക്കാനോ അധികാരം കൈയാളാനുള്ള ഏതെങ്കിലും പദവിയില്‍ എത്തുവാനോ സന്ദര്‍ഭം കിട്ടിയാല്‍ ആ പദവി ഏറ്റെടുക്കാന്‍ ഒട്ടും വൈകരുത്

എവിടെയെങ്കിലും ശത്രുക്കള്‍ ഉണ്ടെന്നു സൂചന കിട്ടിയാല്‍ അവരെ കണ്ടുപിടിച്ച് തോല്പിക്കുന്നതില്‍ സമയം വൈകിക്കരുത്

കുടുംബത്തില്‍ കല്യാണപ്രായം എത്തിയ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ അവരെ കെട്ടിച്ചയയ്ക്കുന്നത്തി കാലതാമസം ഒരിക്കലും വരുത്തരുത്.

പണം സമ്പാദിക്കാനോ സ്വന്തം സ്വത്ത് വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാനോ കിട്ടുന്ന ഒരു അവസരവും കാത്തു നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്.

അറിവും വിദ്യാഭ്യാസവും നേടാന്‍ ഏതു വഴി കണ്ടാലും മടിച്ചുനില്‍ക്കാതെ കിട്ടുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ പരമാവധി ഉപയോഗിക്കണം.

ഇതൊന്നും കൂടാതെ

ഏതെങ്കിലും രോഗം പിടിപെടുന്നതിന്‍റെ കൊച്ചു ലക്ഷണങ്ങള്‍ കണ്ടാല്‍ പോലും സമയം കളയാതെ രോഗം ചികിത്സിച്ചു ഭേദം ആക്കുന്നതില്‍ ഉപേക്ഷ ഒട്ടും ഉണ്ടാവരുത്.

the physical beauty, the relevance of a person lies in the way he becomes useful

प्रावृण्मेघस्य मालिन्ये दोषः को भूरिवर्षिणः।

शारदाभ्रस्य शुभ्रत्वं वद कुत्रोपयुज्यते॥

सूक्तिरत्नहार व्यास

prāvṛṇmeghasya mālinye doṣaḥ ko bhūrivarṣiṇaḥ|

śāradābhrasya śubhratvaṁ vada kutropayujyate||

sūktiratnahāra vyāsa

The clouds appearing in the rainy season look rather dirty or unclean but pour down water and bless the earth and its occupants with source of life. Therefore no one would notice the dark appearance of the cloud nor would anyone ever find fault with such dirty looks.

However, the clouds appearing in the clear sky of autumn are spotlessly white and bright. However no one would appreciate that cleanliness and bright looks much because, those clouds are of no use to anyone.

This is from Vyasa Subhashitam.. The poet tries to underline the fact more than the physical beauty, the relevance of a person lies in the way he becomes useful to one and all.

भूरि in profusion वर्षिण: pouring water प्रावृष rainy season मेघस्य cloud मालिन्येin the dark dirty and tainted appearance को दोषः what defect or what blame is there to be found शारदाभ्रस्य the autumn cloud शुभ्रत्वं spotless white colour कुत्र where उपभुज्यते is of any use वद tell

പ്രാവൃണ്മേഘസ്യ മാലിന്യേ ദോഷഃ കോ ഭൂരിവര്‍ഷിണഃ।

ശാരദാഭ്രസ്യ ശുഭ്രത്വം വദ കുത്രോപയുജ്യതേ॥

സൂക്തിരത്നഹാരം വ്യാസന്‍

മഴക്കാലത്ത് ആകാശത്തില്‍ ഇരുണ്ടുകൂടുന്ന മേഘങ്ങള്‍ നിറം കൊണ്ടും ഭാവം കൊണ്ടും അഴുക്കു നിരഞ്ഞവയായി തോന്നാം. പക്ഷെ അവ ധാരാളം ജലം പൊഴിച്ചു ഭൂമിയില്‍ ജീവന്‍ നിലനിര്‍ത്തുന്നു. ആ മേഘങ്ങളുടെ ഭംഗിക്കുറവ് ആരും ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. അവ നമുക്ക് നല്‍കുന്ന അനുഗ്രഹം മാത്രമേ നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയില്‍ പെടുകയുള്ളൂ.

അതേസമയം വേനല്‍ക്കാലത്ത് തെളിഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന ആകാശത്തില്‍ പാല്‍ പോലെ വെളുത്ത സൌന്ദര്യം നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങള്‍ പാറി നടക്കാറുണ്ട്. ഈ മേഘങ്ങളെക്കൊണ്ട് ആര്‍ക്കും ഒരു പ്രയോജനവും ഇല്ല. ഒരിക്കലും അവ മഴയായി മാറില്ല. ആരും അവയെക്കുറിച്ച് വലുതായൊന്നും ശ്രദ്ധിക്കാരും ഇല്ല.

വ്യാസ സുഭാഷിതത്തില്‍ നിന്ന്. ഒരാളുടെ ശാരീരികമായ ഭംഗിയെക്കാള്‍ അയാളെക്കൊണ്ട് ഉണ്ടാവുന്ന നന്മകള്‍ ആണ് അയാളുടെ പ്രാധാന്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യം കവി അടിവരയിട്ടു സൂചിപ്പിക്കുകയാണ്.

may break or even get shattered but will not stoop

म्रियते मानमापन्नो न च याति पराभवम्।

शिलास्तम्भोऽतिभारेण भिद्यते नैव नम्यते॥

व्यास सुभाषिते ८० सूक्तिरत्नहारे॥

mriyate mānamāpanno na ca yāti parābhavam|

śilāstambho'tibhāreṇa bhidyate naiva namyate||

vyāsa subhāṣite 80 sūktiratnahāre||

The man of class would prefer to lose his life than surrendering to insult and defeat when his dignity or self-respect is compromised. When excessive load is placed on a pillar made of solid rock, the pillar may develop cracks or even crumble down but it will never bend

उत्तमः पुरुषः the noble person मानं affront, challenge to self-respect , dignity आपन्नः having attained म्रियते dies पराभवं defeat, surrender न याति च does not attain tooअतिभारेण due to excessive weight शिलास्तंभः the pillar made of stone भिद्यते breaks, cracks,gets shattered न does not नम्यते bend एव indeed

മ്രിയതേ മാനമാപന്നോ ന ച യാതി പരാഭവം।

ശിലാസ്തംഭോഽതിഭാരേണ ഭിദ്യതേ നൈവ നമ്യതേ॥

വ്യാസ സുഭാഷിതേ ൮൦ സൂക്തിരത്നഹാരേ॥

തരമുള്ള മനുഷ്യന്‍ സ്വന്തം അഭിമാനത്തിനും അന്തസ്സിനും സഹിക്കുവാന്‍ പറ്റുന്നതിലേറെ വെല്ലുവിളികള്‍ നേരിടുമ്പോള്‍ സ്വന്തം ജീവിതം നല്‍കിയും തല ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിച്ചു നില്‍ക്കാന്‍ ശ്രമിക്കും. ആക്ഷേപത്തിനും അപമാനത്തിനും മുമ്പില്‍ ഭീരുവായി കീഴടങ്ങുകയില്ല.

കല്ലില്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തിയ തൂണിനു മുകളില്‍ താങ്ങാന്‍ കഴിയുന്നതില്‍ എറെ ഭാരം വച്ചാല്‍ തൂണ് വളഞ്ഞു കൊടുക്കുകയില്ല. ഭാരം ചുമന്നു വിണ്ടുകീറും, പൊട്ടിച്ചിതറി എന്നും വരാം