restrain your anger on certain occasions

देवतासु विशेषेण राजसु ब्राह्मणेषु च

नियन्तव्यो भवेत्क्रोधो बालवृद्धातुरेषु च॥

सारसमुच्चये १०८

devatāsu viśeṣeṇa rājasu brāhmaṇeṣu ca

niyantavyo bhavetkrodho bālavṛddhātureṣu ca||

sārasamuccaye 108

As a matter of rule, a person, even if provoked to the extreme, should keep in check his raging anger if the protagonists on the opposite side are

1. Deities 1. Kings or persons wielding substantial authority 3. Learned persons 4 Especially young boys, elderly persons or people who are down with illness

We are just managing to pull on merely by the mercy of God. If we choose to show anger to God, our misfortunes can only deepen. It is meaningless to show anger against Royal force. We would be crushed. If we show anger to learned persons, we will lose the advantage of gaining knowledge and in turn we may invite curses too. It would be silly to show anger against boys and old men because they are by nature weak. That is the case with people who are down with diseases too.

देवतासु when deities are concerned राजसु ब्राह्मणेषु in the matter of kings or persons in power ब्राह्मणेषु as far as it relates to learned persons विशेषेण and especially बाल boys वृद्धेषु elderly persons आतुरेषु sick and suffering people च too क्रोधो anger नियन्त्यव्यः to be controlled, to be kept in check as a matter of rule भवति are

ദേവതാസു വിശേഷേണ രാജസു ബ്രാഹ്മണേഷു ച

നിയന്തവ്യോ ഭവേത്ക്രോധോ ബാലവൃദ്ധാതുരേഷു ച॥

സാരസമുച്ചയേ ൧൦൮

ഒരു നിയമവും കര്‍ശനമായ ജീവിതചര്യയും ആയി ഉള്‍ക്കൊള്ളേണ്ട കാര്യമാണ്, താഴെ പറയുന്നവരോട് ക്രോധം പ്രകടിപ്പിക്കരുത് എന്നത്

൧. ദൈവങ്ങളോട് ൨.രാജാവിനോടും അതുപോലുള്ള ഉന്നതാധികാര സ്ഥാനങ്ങളില്‍ ഇരിക്കുന്നവരോടും. ൨. അറിവ് നിറഞ്ഞ മഹത്തുക്കളോട് ൪ പ്രത്യേകിച്ചും കുട്ടികളോടും, വയസ്സന്മാരോടും പിന്നെ രോഗബാധിതരായി അവശന്മാരായി കഴിയുന്നവരോടും

ദൈവത്തിന്‍റെ ദയാവായ്പ്പിലൂടെ മാത്രമാണ് നാം ജീവിച്ചു പോകുന്നത്. ദൈവത്തോടു ക്രോധം പ്രകടിപ്പിച്ചാല്‍ ഉള്ളതും ഇല്ലാതാകും. അധികാരത്തില്‍ ഉള്ള രാജാവിനോടും സര്‍ക്കാരിനോടും കോപം പ്രകടിപ്പിച്ചാല്‍ പലപ്പോഴും ശിക്ഷ കിട്ടുകയായിരിക്കും ഫലം. അറിവുള്ളവരോടു ദേഷ്യം വച്ചു പുലര്‍ത്തിയാല്‍ നമുക്ക് നല്ലതായി മനസ്സിലാക്കാന്‍ ഉള്ള പലതും നഷ്ടപ്പെടും. ഒരു പക്ഷെ ശാപം കിട്ടി എന്നും വരാം. പിന്നെ കുട്ടികളോടും വൃദ്ധരോടും രോഗം വന്നു കിടക്കുന്നവരോടും, അവര്‍ സ്വയം ഏറെ ശക്തി കുറഞ്ഞവരാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞു കൊണ്ട് അവരോടു രോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത് ഒട്ടും ശരിയല്ലല്ലോ.

the univeral form of Vishnu

भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्र सूर्यौ च नेत्रे

कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः |

अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैः

चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवन वपुषं विष्णुमीशं नमामि ||

Shrutisaarasamuddharanam of Totakacharya

bhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandra sūryau ca netre

karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ ।

antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ

citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvana vapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi ॥ ॥

I offer my Pranams to that All pervading Surpeme being Vishnu, who is having power and authority over everything in this univers,

Whose pair of feet are, or they cover the whole earth

Whose navel is the atmosphere

Whose life-breath is the wind blowing all over

Whose pair of eyes are the moon and the sun

Whose ears cover the entire cardinal directional points

Whose head is the sky

Whose face is as resplendent as the fire itself, who face is fire itself

Whose favourite abode is the sea, the milky ocean

Inside whom

the whole universe is placed and is functioning

the whole universe which is picturesquely populated and created for the enjoyments of Gods, humans birds, cattle, heavenly demigods Gandharvas, the nagas sarpas uragas and similar reptiles, the demonic people, daityas the sons of Diti,

The Lord is having the three worlds Bhoo, Bhuva and Suva… the earth, the middle world and the heaven as part of His body.

This slokam appears as the concluding stanza of Shrutisaarasamuddharanam of Totakaachaarya. We recite this stanza as the Dhyanaslokam of the Lord as a prelude to chanting Vishnu Sahasranaamam.

यस्य whose भूः पादौ pair of feet is the whole earth नाभिः वियत् whose navel is the atmosphere असुः अनिलः the lifebreath is the wind blowing all over नेत्रे चन्द्रसूर्यौ whose two eyes are the Sun and the moon कर्णौ आशाः whose ears are all the cardinal points शिरः द्यौ whose head is the sky मुखं दहनः whose face is the fire वास्तेयं अब्धिः whose abode is the sea च too

यस्य whose अन्तः स्थं being placed inside विश्वं the universe सुर gods नर men खग birds गो cattle भोगि reptiles गन्धर्व celestial demi gods.. gandharvas दैत्यैः the demons, sons of diti चित्रं picturesquely रं रम्यते shines for giving enjoyment to all तं him त्रिभुवन वपुषं who is having the three worlds, earth heaven and mid world as his body ईशं who is having absolute control over everything, spreads everywhere with authority विष्णुं that Lord.. the all pervading Vishnu नमामि I offer my Pranams.

ഭൂഃ പാദൌ യസ്യ നാഭിര്‍വിയദസുരനിലശ്ചന്ദ്ര സൂര്യൌ ച നേത്രേ

കര്‍ണാവാശാഃ ശിരോ ദ്യൌര്‍മുഖമപി ദഹനോ യസ്യ വാസ്തേയമബ്ധിഃ ।

അന്തഃസ്ഥം യസ്യ വിശ്വം സുരനരഖഗഗോഭോഗിഗന്ധര്‍വദൈത്യൈഃ

ചിത്രം രംരമ്യതേ തം ത്രിഭുവന വപുഷം വിഷ്ണുമീശം നമാമി ॥

പ്രപഞ്ചം മുഴുവന്‍ വ്യാപിച്ചു നില്‍ക്കുന്ന പരമാത്മാവായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാന്‍ വണങ്ങുന്നു.

അവിടുന്നാണ് ഈ ലോകത്തിലുള്ള എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും യഥാര്‍ത്ഥ ഉടയോന്‍.

അവിടുത്തെ കാലിണകള്‍ ഭൂമിയെ മുഴുവന്‍ വ്യാപിച്ചു നില്‍ക്കുന്നു.

അവിടുത്തെ നാഭി അന്തരീക്ഷം ആകുന്നു

അവിടുത്തെ ശ്വസനവായുവാകുന്നു ഈ പ്രപഞ്ചത്തില്‍ വീശുന്ന കാറ്റെല്ലാം

സൂര്യചന്ദ്രന്മാരാണ് അവിടുത്തെ ഇരു കണ്ണുകള്‍

അവിടുത്തെ ചെവികള്‍ പ്രപഞ്ചത്തിലെ പത്ത് ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അവിടുത്തെ ശിരസ്സ് ആകാശമാണ്‌.

അവിടുത്തെ മുഖം അഗ്നിപോലെ തേജസ്സുറ്റതാണ്, അഗ്നി തന്നെയാണ്.

അവിടുത്തേക്ക് ഏറ്റം പ്രിയമായ ഇരിപ്പിടം, പാലാഴി എന്ന സമുദ്രമാണ്.

അവിടുത്തെയുള്ളില്‍ ഈ പ്രപഞ്ചം പരിപൂര്‍ണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു, പ്രപഞ്ചം അവിടുത്തെയുള്ളില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു.

അവിടുന്ന് എല്ലാവര്‍ക്കും ആനന്ദത്തിനായി സൃഷ്ടിച്ച പ്രപഞ്ചത്തിലാണ് വൈവിധ്യം നിറഞ്ഞ ജീവന്മാര്‍, ദേവന്‍മാര്‍, മനുഷ്യര്‍, പക്ഷികള്‍, മൃഗങ്ങള്‍, സര്‍പ്പങ്ങളും നാഗങ്ങളും ഉരഗങ്ങളും അടങ്ങിയ ഭോഗി വര്‍ഗ്ഗം, ഗന്ധര്‍വ്വന്മാര്‍, ദിതിയുടെ മക്കളായ അസുരന്മാര്‍ എന്നെ പലേ രൂപങ്ങളിലും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.

അവിടുന്ന്, ഭൂമി, ആകാശം.. സ്വര്‍ഗ്ഗം , ( ഭൂര്ഭുവ സുവ ലോകങ്ങള്‍) മുഴുവന്‍ സ്വന്തം ദേഹമായി ഉള്‍ക്കൊണ്ട് വിരാജിക്കുന്നു.

തോടകാചാര്യരുടെ ശ്രുതിസാരസമുദ്ധരണം എന്ന കൃതിയുടെ അവസാനമായി ഈ ശ്ലോകം കാണാം.

വിഷ്ണുസഹസ്രനാമം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഭഗവാന്‍റെ ധ്യാനമായും ഈ ശ്ലോകം ചൊല്ലാറുണ്ട്

if you assert too much and try to topple the economic and social equilibrium, the entire system would topple

In response to one of my posts on the necessity for the affluent to share their fortunes with the lesser privileged, I was reminded that people were never content with what they own or possess and in Kaliyugam no one would share anything. Maybe the rejoinder is correct to a certain extent. But I have a different perspective on the issue..

My reply..

It is not the willingness of anyone to follow or not that essentially counts..

In reality, the so-called ownership over any material comes only through social consensus. You think you are the owner of some land or some cash in the bank or your pension or whatever it is just because some sort of law is in operation through social contract.. and normally the majority of people follow the law.

But if some particular groups or individuals assert too much authority and all and try to topple the economic and social equilibrium, the entire system would topple..

Many revolutions. wars, lootings, pillages and many such untoward incidents have happened that way.

You are presuming that the decency and order maintained by the average majority is there forever and the meek average fellow will submit for ever and that there can be exploitation to any extent. You are not appreciating the seriosity of the matter because you ( and I too) have lived in a relatively placid period of history in this country..

It is not your contentment alone that matters, contentment of others too is equally vital for your safety.

If you have money to eat banquets every day all through your life and people around you are starving to death, then your affluence is not going to last long. The starving people will simply take away all that you have.. It has happened too many times in history.

Life is not merely quotations and great sayings. Life is a stark reality..

Please try to see the wisdom contained in the quotes from the great personalities in the past and guidelines and action plans for a safe and practical lifestyle. They are not meant merely for using in archives and quoting in social media posts..

Of course, after one puts to practice something in life and achieves even partial success, then he can share his experiences with others.. Okay he can even preach or give advice.

A person if he desires welfare) should avoid

नास्तिक्यं वेदनिन्दां च देवतानां च कुत्सनम् ।

द्वेषं दम्भं च मानं च क्रोधं तैक्ष्ण्यं च वर्जयेत्॥११०॥

सारसमुच्चये मनुस्मृत्यां 4-163

nāstikyaṃ vedanindāṃ ca devatānāṃ ca kutsanam ।

dveṣaṃ dambhaṃ ca mānaṃ ca krodhaṃ taikṣṇyaṃ ca varjayet॥110॥

sārasamuccaye manusmṛtyāṃ 4-163

A person ( if he desires welfare) should avoid)

1 Lack of faith in the Divine being

2. Tendency to insult the holy scriptures

3. Habit of abusing the Divine being

4. Hatred and intolerance arising out of senseless prejudice

5. Tendency to cheat, tendency to be dishonest and fraudulent

6. Haughtiness, senseless feeling of puffed up self-importance

7 Uncontrollable anger

8. Extremely sharp behaviour and intense actions

If one does not believe in God, he can claim that the first three items in the list are not of his concern. But no one can exist without believing in himself and other fellow human beings. So the remaining items in the list supplied by Manu would apply to all sensible persons

नरःa man नास्तिक्यं absence of faith in the Divine वेदनिन्दां insulting the scripture देवतानां कुत्सनं abuse, contempt of Divinity द्वेषं hate arising out of prejudice दम्भंdeceit, fraud मानं Haughtiness क्रोधं rage तैक्ष्ण्यं extremely sharp behaviour, unreasonable intensity च too वर्जयेत् should give up, should abandon, should steer clear of

നാസ്തിക്യം വേദനിന്ദാം ച ദേവതാനാം ച കുത്സനം ।

ദ്വേഷം ദംഭം ച മാനം ച ക്രോധം തൈക്ഷ്ണ്യം ച വര്‍ജയേത്॥൧൧൦॥

സാരസമുച്ചയേ മനുസ്മൃത്യാം ൪-൧൬൩

നന്മയും ക്ഷേമവും നിറഞ്ഞ ജീവിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തി താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കിയേ പറ്റൂ

1. ദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസം ഇല്ലാതിരിക്കുക

2 . ദൈവികങ്ങളായ വേദങ്ങള്‍ മുതലായ കൃതികളെ അവഹേളിക്കുക

3. ദൈവത്തെ ചീത്ത വിളിക്കുക

4. മുന്‍വിധികള്‍ക്ക് വശംവദനായി മറ്റുള്ളവരോട്‌ അസഹിഷ്ണുത വച്ചു പുലര്‍ത്തുക

5. വഞ്ചന, മറ്റുള്ളവരെ പറ്റിച്ചും പൊള്ളയായ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ കൊടുത്തും സ്വന്തം കാര്യം നേടുന്നതില്‍ ഒരു കൂസലും ഇല്ലാതിരിക്കുക

6 അഹങ്കാരം, താന്‍ ഏതോ വലിയ സംഭവമാണെന്നും മറ്റുള്ളവര്‍ തന്നെക്കാള്‍ എത്രയോ താഴെക്കിടയില്‍ ഉള്ളവര്‍ ആണെന്നും ഉള്ള ചിന്ത ഉണ്ടാവുക

7 നിയന്ത്രണമില്ലാതെ കോപത്തിനു അടിമപ്പെടുക

8 ആവശ്യത്തില്‍ അധികം തീക്ഷ്ണത.. സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് എതിരായി അതിരുവിട്ടും നില മറന്നും പ്രതികരിക്കുക

യുക്തിവാദിയാണെന്നും ദൈവത്തില്‍ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല എന്ന് സ്വയം നിശ്ചയിച്ച വ്യക്തിക്ക് മുകളില്‍ പറഞ്ഞതിലെ മൂന്നു കാര്യങ്ങള്‍ ബാധകം ആവില്ലായിരിക്കും.

പക്ഷെ തന്നെയും തന്‍റെ സഹജീവികളെയും വിശ്വസിക്കാതെ ഒരാള്‍ക്കും ഈ ഭൂമിയില്‍ നിലനില്‍ക്കാനാവില്ല. അതിനാല്‍ മനു പറഞ്ഞ മറ്റു കാര്യങ്ങള്‍ വിവരമുള്ള എല്ലാ ആളുകളും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. വേണ്ടതാണ്. വിശ്വാസികള്‍ക്ക് ആദ്യത്തെ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും കൂടി മനസ്സില്‍ കരുതേണ്ടി വരും.

if mother is alive you can be happy and carefree like a toddler

पुत्रपौत्रोपपन्नोऽपि जननीं यः समाश्रितः।

अपि वर्षशतस्यान्ते स द्विहायनवच्च्गरेत्॥

महाभारते शान्तिपर्वे॥

putrapautropapanno'pi jananīṁ yaḥ samāśritaḥ|

api varṣaśatasyānte sa dvihāyanavaccgaret||

mahābhārate śāntiparve||

A person, if his mother is alive, even though he has sons and grandsons and even if he has already lived for hundred years would be happily living and could behave like a boy of just two years.

Hanuman, the storehouse of power

अतुलितबलधामं हेमशैलाभदेहं

दनुजवनकृशानुं ज्ञानिनामग्रगण्यम्।

सकलगुणनिधानं वानराणामधीशं

रघुपतिप्रियभक्तं वाताजातं नमामि॥

atulitabaladhāmaṁ hemaśailābhadehaṁ

danujavanakṛśānuṁ jñānināmagragaṇyam|

sakalaguṇanidhānaṁ vānarāṇāmadhīśaṁ

raghupatipriyabhaktaṁ vātājātaṁ namāmi||

My humble Pranams to that Hanuman who is born as the son of the wind god,

That Hanuman is the storehouse of infinite strength and energy,

That Hanuman who shines forth like a huge mountain made of pure gold ,

That Hanuman who is the wildfire that inundates the forest of demons,

That Hanuman who is the foremost among the wiseset of the wisest ,

That Hanuman who is the repository of all virtues,

That Hanuman who is the presideing Lord of all monkey ( all wise men),

That Hanuman who is the beloved devotee of the Lord of Rgahus, Sri Rama,

never undertake austerities or penanace beyond your capacity

आगतेरधिकं त्यागं यः कुर्यात् तत्सुतादयः।

दुःस्थिताः स्युः ऋणग्रस्ताः सोऽपि देशान्तरं व्रजेत्॥

शुक्रनीति

āgateradhikaṁ tyāgaṁ yaḥ kuryāt tatsutādayaḥ|

duḥsthitāḥ syuḥ ṛṇagrastāḥ so'pi deśāntaraṁ vrajet||

śukranīti

अशक्त्या यः शरीरस्य व्रतं नियममेव वा।

करोत्यार्तो भवेत्पश्चात् पश्चात्तापात् फलच्युतिः॥

चारायण

aśaktyā yaḥ śarīrasya vrataṁ niyamameva vā|

karotyārto bhavetpaścāt paścāttāpāt phalacyutiḥ||

cārāyaṇa

If a person tries to give by way of help or assistance, if he tries to provide for others far in excess of what he has or what he has already received, then his sons and other kinsmen would find themselves in indebtedness and in miserable condition. Also he may be forced to leae his native land flee to alien terrain. Shukraneeti

If a person undergoes vows and conducts rituals which are far beyond his capacity and physical enduriance, the consequence would be that he would become miserable later and would ever be repenting his action and also would be complaining about the lack of results. Charayana.. a Jaina scripture.

ആഗതേരധികം ത്യാഗം യഃ കുര്യാത് തത്സുതാദയഃ।

ദുഃസ്ഥിതാഃ സ്യുഃ ഋണഗ്രസ്താഃ സോഽപി ദേശാന്തരം വ്രജേത്॥

ശുക്രനീതി

അശക്ത്യാ യഃ ശരീരസ്യ വ്രതം നിയമമേവ വാ।

കരോത്യാര്‍തോ ഭവേത്പശ്ചാത് പശ്ചാത്താപാത് ഫലച്യുതിഃ॥

ചാരായണ

ഒരു വ്യക്തി തന്‍റെ നിയന്ത്രണത്തിലും ഉടമസ്ഥതയിലും ഉള്ളവയോ, തനിക്ക് ലഭിക്കും എന്ന് ഉറപ്പുള്ളവയോ ആയതില്‍ കൂടുതല്‍ കാര്യങ്ങളോ വസ്തുക്കളോ ത്യാഗം ചെയ്ത് മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് സഹായം ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍ അയാളുടെ മക്കളും ബന്ധുക്കളും വിട്ടുമാറാത്ത ദുരിതത്തിലും കടക്കെണിയിലും പെട്ട് വലയും അയാള്‍ സ്വന്തം നാട് വിട്ട് ആരും തിരിച്ചറിയാന്‍ പറ്റാത്ത വിധം വേറെ ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്തേക്ക് ഒടിയോളിക്കേണ്ട ദുരവസ്ഥയില്‍ എത്തിച്ചേരും. (ശുക്രനീതിയില്‍ നിന്ന്)

ഒരാള്‍ തന്‍റെ ശാരീരികമായ് കഴിവിന്‍റെയും സഹാനശക്തിയുടെയും അതിര്‍വരമ്പുകള്‍ ലംഘിച്ച് കൂടുതല്‍ മിനക്കെട്ട് വ്രതങ്ങളും ആചാരങ്ങളും തപസ്സും ഒക്കെ അനുഷ്ടിക്കുകയാണ് എങ്കില്‍ അയാള്‍ ഏറെ വേദന അനുഭവിച്ച് അവശനാകും. അത്തരം പാഴ് ശ്രമത്തിന്‍റെ ഫലം പശ്ചാത്താപം മാത്രം ആയിരിക്കും. താന്‍ ഏറെ കഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും അതിനു ഒരു ഫലവും ഉണ്ടായില്ല എന്ന കാര്യം ഓര്‍ത്ത് അയാള്‍ എന്നും വിലപിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്യും

material world and the spiritual life are two different entities

The life in this material world and the spiritual life are two different entities, like two rooms in our house. say the pooja room and bedroom or living room..

Our activities and use of the space in the two rooms are not usually mixed up..

We require Pooja room, dining hall, kitchen and toilet too. Each has its relevance.

It may be great indeed to have clear ideas about the perishable nature of our body and the lack of stability in our worldly existence, but anyway we have to exist in this material world as long as we are alive, and we have to ensure that we survive here without being laughed at or insulted by by others..

In literature, especially in what we call spiritual literature, we are taught that the matters of the world and our personal relations and love are all secondary, inferior and even are sinful and form blocks in our spiritual progress..

But that is only a point of view.. We have to eat, breathe, drink, dress up, clean ourselves and our houses etc,, as long as we are alive..

The balance or the golden mean is somewhere between extreme spirituality and extreme sensuality..

The greatand successful people among us became great just because they knew how to balance the two.. the worldly and the divine

The subject matter is very powerful and deep, the mind is fickle

अत्यूर्जितं वस्तु चलं च चित्तमतः प्रमादः सुलभः प्रणेतुः॥

प्रमादिनौ लेखकमुद्रकौ च क्वात्यन्तिकी पुस्तक ते विशुद्धिः।

atyūrjitaṁ vastu calaṁ ca cittamataḥ pramādaḥ sulabhaḥ praṇetuḥ||

pramādinau lekhakamudrakau ca kvātyantikī pustaka te viśuddhiḥ|

"The subject matter is very powerful and deep, the mind is fickle, the author is capable of forgetfulness and unintentional errors, the editor, copywriter, typesetter and the printer are also capable of committing such errors, so, my dear book, how can there be absolute purity for you.?"

The greatness of the really classy people lies in the fact that they admit their limitations even better than flaunting their erudition..

My thoughts were triggered when I was just going through the celebrated text" Laghupaanineeyam" by Shri A R Rajaraja Varma..

This book is a standard text on Sanskrit Grammar and other essential aspects,

a standard text followed in Sanskrit Departments of many great temples of knowledge, for more than 130 years..

He says, in the preface of the book, while seeking the pardon of the readers for the many errors in ideas, spellings, printing, and so on..

I have been writing and sending messages and often posing as a very erudite man of wisdom. I know I have been committing all the above errors and many more follies which can be perpetrated only by idiots posing as wise men. This is a poser to myself too.

वस्तु the subject matter अति ऊर्जितं extremely powerful, complicated, अस्ति is चित्तं the mind तु चलं is but fickle प्रणेतुःof the autheor प्रमादः error, indiscreetness, forgetfulness सुलभः is easily available, easiy possible लेखक the copy writed मुद्रकौ the printer प्रमादिनौ are capable of committing errors, can be indiscrete, careless पुस्तक you book क्व where ते your आत्यन्तिकी ulitimate विशुद्धिः purity

അത്യൂര്‍ജിതം വസ്തു ചലം ച ചിത്തമതഃ പ്രമാദഃ സുലഭഃ പ്രണേതുഃ॥

പ്രമാദിനൌ ലേഖകമുദ്രകൌ ച ക്വാത്യന്തികീ പുസ്തക തേ വിശുദ്ധിഃ।

“കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വിഷയം ഏറെ സങ്കീര്‍ണ്ണവും ശക്തവും ആണ്. മനസ്സ് ഒരിടത്തും ഉറച്ചു നില്‍ക്കാത്തതാണ്. എഴുത്തുകാരന് മറവിയും, ശ്രദ്ധക്കുറവും ഏറെയാണ്‌. അതുകൊണ്ട് തെറ്റുകള്‍ പറ്റും. പകര്‍ത്തിയെഴുതുന്ന ആളും അച്ചു കോര്‍ക്കുന്ന വ്യക്തയും എല്ലാം മറവിയും, ശ്രദ്ധക്കുറവും കൊണ്ട് കൂടുതല്‍ തെറ്റുകള്‍ ഉണ്ടാക്കാന്‍ കഴിവുള്ളവര്‍ തന്നെ. ഇവരുടെ കയ്യില്‍ക്കൂടെയെല്ലാം കടന്നു പോയ ശേഷം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പുസ്തകമേ നിനക്ക് ആത്യന്തികമായ ശുദ്ധിയും തെറ്റില്ലായ്മയും എങ്ങിനെ ഉണ്ടാവാനാണ്.?”

തരവും തന്‍റെടവും ഉള്ള മഹാന്മാര്‍ തങ്ങളുടെ ഉയര്‍ച്ച പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്നത് സ്വന്തം അറിവും കഴിവും വാചകക്കസര്‍ത്തിലൂടെ വിളമ്പിക്കൊണ്ട് അല്ല. മറിച്ച് സ്വന്തം പരിമിതികള്‍ യാഥാര്‍ഥ്യബോധത്തോടെ ഉള്‍ക്കൊള്ളാനും അവ തങ്ങള്‍ക്ക് ഉണ്ടെന്നു അംഗീകരിക്കാനും അവര്‍ ഒട്ടും മടി കാണിക്കാറില്ല.

ശ്രീ രാജരാജവര്‍മ്മ (കേരള പാണിനി) യുടെ ലഘുപാണിനീയം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്‍റെ അവതാരികയില്‍ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തല്‍ ആണ് ഈ ചിന്തകള്‍ക്ക് കാരണം.

സംസ്കൃത വ്യാകരണവും മറ്റു അത്യാവശ്യങ്ങളായ സങ്കേതങ്ങളും തുടക്കക്കാര്‍ക്ക് പോലും അറിയുവാന്‍ വേണ്ടി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട മഹത് ഗ്രന്ഥം. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റി മുപ്പതിലേറെ വര്‍ഷങ്ങളായി കേരളത്തില്‍ ഒരു നിധി എന്ന പോലെ കരുതി അധ്യയനം ചെയ്തു വരുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്‍റെ കലവറ.

മഹാനായ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവ് പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തില്‍ തനിക്കും പ്രസാധകര്‍ക്കും എല്ലാം സംഭവിച്ചേക്കാവുന്ന തെറ്റുകള്‍ക്ക് മാപ്പ് അപേക്ഷിക്കുകയാണ്.

ഞാനും ഒരുപാട് എഴുതുന്നുണ്ട്.. വാകുകളും വചനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അറിഞ്ഞും അറിയാതെയും ശരികളെക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ തെറ്റുകളാണ് എപ്പോഴും സംഭവിക്കുന്നത്. മഹത്തുക്കള്‍ക്ക്‌ ഉള്ളതും എനിക്ക് ഇല്ലാത്തതും ആയ ഒന്നാണ് വിവരം. അവര്‍ക്ക് ഇല്ലാത്തതും എനിക്ക് ധാരാളമായി ഉള്ളതും ആയ ഒന്നാണ് അഹങ്കാരം. സ്വയം വലിയ ഒരു സംഭവമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചു മറ്റുള്ളവരെയും ഉപദ്രവിച്ച് നാളുകള്‍ തള്ളി നീക്കുന്നു. മാപ്പ്

Appearances are deceptive..

A completely bald head and a head which had a close shave very recently would look alike especially for the onlookers for all practical purposes..

(Maybe a head shaved recently in a temple would be decorated by some material which is a cousin of sandal paste.)

Likewise black hair of a youth and the dyed hair of an oldie.. the former having naturally fine teeth, and the latter having unnaturally shining dentures will also look the same for others..

Appearances are deceptive..

But people will definitely take closer stock of the situation if they are in search of a prospective son in law.

. And a closure scrutiny will reveal it all..

The same logic can be applied to creations in social media too..

if a post is apparently catchy everyone would read it.. and celebrate it with likes and awfuls..j

It makes no difference for the reader whether it is original, copied, or stolen.

We have made religions in His name, but He has no religion

One very young friend was seeking my advice as to what would be a plan for life..My simplistic response I share here too.. maybe a reminder to myself..

( it is funny.. I am not anyone capable of giving any advice.. I am just a floating log thrown hither and thither in the flow of a wild stream that is time...)

"After all anyone, a boy or a middle aged man or an old man, should just live in a way he is in sync with his knowledge and dreams, and the practical world outside too..

We should be happy and at the same time we should keep restraint so that others do not get unhappy or irritated with us..

And chance comes only very few times in life.. so we should be prepared to grab the chances and make the best of what we have..

As youngster, you will have many chances to compete for better positions..

Never think that any competition is beyond your capacity..

If you prepare earnestly, and if you qualify for better positions, it is great..

Even if you are not lucky to get all that you wanted, still it is okay..

The knowledge you acquired for competition will remain with you then too and would stand you in good stead in the long years of real life..

And there is only one medicine for all uncertainties in life..Faith in God..

You can talk of liberalism, socialism, rationalism and all.. but when you really feel at a loss and you are all alone, the only one who can see you through is God.. and I call Him Krishna, but He has so many forms, and so many names.

We have made religions in His name, but He has no religion..

He is above all religions.."

If education and training are for one’s own livelihood, there is nothing wrong about such pursuit

तपो न कल्कोऽद्ध्ययनं न कल्कः

स्वाभाविको वेदविधिर्न कल्कःI

प्रसह्य वित्ताहरणं न कल्कः

तान्येव भावोपहतानि कल्कःII

महाभारते आदि पर्वणि

Engaging in penance or activities involving self-mortification are not reprehensible or of inferior worth, unless the motive behind them are to ensure destruction of anyone else. If education and training are pursued with an object to develop skills and to earn one’s own livelihood, there is nothing wrong about such pursuit. If rituals and religious practices are followed strictly according to scriptural dictates, no taint could be attached to such activity too. But if the penance, the education, the work or the practice of rituals are pursued in directions which are not too straightforward and are intended to cause prejudice or damage to others then such pursuits are definitely sinful and tainted.

Mahabharatam Adiparvam

തപോ ന കൽകൊഽദ്ധ്യയനം ന കൽകഃ

സ്വാഭാവികോ വേദവിധിർന കൽകഃ

പ്രസഹ്യ വിത്താഹരണം ന കൽകഃ

താന്യേവ ഭാവോപഹതാനി കൽകഃ

(മഹാഭാരതം - ആദിപർവ്വം 1 - 275)

തപസ്സു ചെയ്യുന്നത് മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് ഹാനി വരുത്താന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചല്ലെങ്കില്‍ പാപമോ നിഷിദ്ധമോ അല്ല. പഠനവും വിദ്യാഭ്യാസവും (സ്വന്തം ജീവനോപാധിക്കോ, അറിവ് വളര്‍ത്തുന്നതിനോ ആവുമ്പോള്‍) ദോഷകരമല്ല. വേദവിധി അനുസരിച്ചുള്ള സാധാരണ നിത്യകര്‍മ്മങ്ങളും പ്രയോഗങ്ങളും ഒരിക്കലും പാപകരമാവില്ല. സ്വയം അദ്ധ്വാനിച്ചോ കുലത്തൊഴില്‍ ചെയ്തോ ധനം സമ്പാദിക്കുന്നതിലും ഒരു വിധത്തിലുള്ള പാപമോ അപാകതയോ ഇല്ല. പക്ഷെ തപസ്സോ, അദ്ധ്യയനമോ, വൈദികപ്രയോഗങ്ങളോ, ചെയ്യുന്ന തൊഴിലോ നേർവഴിയിലല്ലാതെയും, മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് ദോഷം ചെയ്യാനുള്ള കുത്സിത ഭാവങ്ങളോടുകൂടിയും ആവുമ്പോള്‍ അവ പാപപങ്കിലമാവുന്നു.

avoid using deeply hurting, sharp, acrid world of low standard

मर्माण्यस्थीनि हृदयं तथासून्

घोरा वाचो निर्दहन्तीह पुंसाम् ।

तस्माद्वाचं रुचतीन्तीक्ष्णरूपं

धर्मारामो अन्त्यशो वर्जयेत्ताम् ॥१२१॥

सरसमुच्चये

marmānyasthīni hṛdayaṃ tathāsūn

ghorā vāco nirdahantīha puṃsām ।

tasmādvācaṃ rucatīntīkṣṇarūpaṃ

dharmārāmo antyaśo varjayettām ॥121॥

sarasamuccaye

Sharp, insensitive and cruel words, when used, burn down the vital parts, the bones, the heart and even the very life of human beings. Therefore, if a person is keen to regulate his life in the peace and tranquillity of the path of righteousness, then he should avoid using deeply hurting, sharp, acrid world of low standard.

पुंसां of people मर्माणि vital organs अस्थीनि bones हृदयं heart तथा then असून् life च tooघोराः cruel, grotesque वाचः words निर्दहन्ति burn down तस्माद् therefore तां that, such रुचतीं sharp, acrid तीक्ष्णरूपं of intensely hurting अन्त्यशो lowly, inferior, nasty वाचं words धर्मारामो whose desire is to tread the path of calmness, righteousness वर्जयेत् should avoid

മര്‍മാണ്യസ്ഥീനി ഹൃദയം തഥാസൂന്‍

ഘോരാ വാചോ നിര്‍ദഹന്തീഹ പുംസാം ।

തസ്മാദ്വാചം രുചതീന്തീക്ഷ്ണരൂപം

ധര്മാരാമോ അന്ത്യശോ വര്ജയേത്താം ॥൧൨൧॥

സരസമുച്ചയേ

മൂര്‍ച്ചയേറിയവയും നിര്‍വികാരങ്ങളും ക്രൂരത നിറഞ്ഞവയും ആയ വാക്കുകള്‍ ഒരാള്‍ക്കെതിരെ പ്രയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അവ അയാളുടെ മര്മ്മസ്ഥാനങ്ങളെയും, അസ്ഥിയെയും ഹൃദയത്തെയും, എന്തിനേറെ പ്രാണനെപ്പോലും ചുട്ടു ചാമ്പലാക്കുന്നു. ഈ യാഥാര്‍ഥ്യം നല്ലവണ്ണം ഉള്‍ക്കൊണ്ട് നന്മയുടെയും സൗഹാര്‍ദ്ദത്തിന്‍റെയും ധര്‍മ്മത്തിന്‍റെയും തണലില്‍ ശാന്തമായി ജീവിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സിനെ വെട്ടിമുറിക്കുന്നവയും , വേദനിപ്പിക്കുവാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം കുറിക്കുകൊള്ളുന്നവയും തരം താണവയും ആയ വാക്കുകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എല്ലാ വിധത്തിലും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.

If our minds are kept like those of the infants

If our minds are kept like those of the infants, they would react to pleasure and pain spontaneously.

With such minds, once the cause for the thought is removed, the feelings also recede quickly.

And a state of equanimity or equipoise comes back.

People can choose to keep quiet and suffer silently. But the tormentor often does not understand, nor even does he care, to understand that he is causing pain to others.

If the victim reacts, he may be called silly or churlish or immature, but the response will clear the air. Others will at least know that some hurt was caused

I think many quarrels and feuds originate and are sustained through stupid silence.

After all we are given the mouth to speak (and alternately to eat).

The idea applies to words of praise, words expressing gratitude and showing appreciation too..

What should prevent us from telling some words of praise if we see something good..?

Only jealousy can come in the way.

But then jealousy is a disease of the mind, and nothing else.

Pranams

K v ananthanarayanan

keep control and win over the activities of his tongue ( in talking as well as in enjoying the taste)

श्रीमद् भागवते ११-८-२१

तावज्जितेन्द्रियो न स्याद् विजितान्येन्द्रियः पुमान्।

न जयेद् रसनां यावज्जितं सर्वं जिते रसे॥

śrīmad bhagavate 11-8-21

tāvajjitendriyo na syād vijitanyendriyaḥ pumān।

na jayed rasanāṃ yavaj jitaṃ sarvaṃ jite rase॥

As long as a human being is not balanced enough to keep control and win over the activities of his tongue ( in talking as well as in enjoying the taste), till that time he cannot be considered as a self controlled and composed person who has scored victory over his sense organs, even though all his other organs are kept under control. In fact, once a person can control his tongue, both words and taste, he has actually scored victory over everything around

Once there is discretion and moderation in speech, a man maintains peace with all people around. And when he controls his tendency to enjoy tastes and to eat in excess, he would keep an excellent health..

नरः man यावत् till that tim रसानां the tongue न जयेत् does not win over, is able to control तावत् upto that time सः he विजित having scored control ove अन्येन्द्रियः other organs and limbs सन् being अपि even thout जितेन्द्रियः self controlled, victor over sense organs न स्यात् will not be . रसे the taste जिते when controlled, when won over सर्वं everything जितं भवति is won over

ശ്രീമദ് ഭാഗവതേ ൧൧-൮-൨൧

താവജ്ജിതേന്ദ്രിയോ ന സ്യാദ് വിജിതനയേന്ദ്രിയഃ പുമാന്‍।

ന ജയേദ് രസനാം യാവജ് ജിതം സര്‍വം ജിതേ രസേ॥

മറ്റെല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയവങ്ങളും നിയന്ത്രണവിധേയങ്ങള്‍ ആക്കിയാലും ഒരു വ്യക്തിക്ക് തന്‍റെ നാവിന്‍റെ പ്രവര്‍ത്തനം നിയന്ത്രിക്കാന്‍ (അത് വാക്കുകള്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നതിലായാലും തീറ്റയില്‍ ആയാലും ശരി) കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കില്‍, അയാള്‍ മറ്റുള്ള കാര്യങ്ങളില്‍ എല്ലാം സംയമനം പുലര്‍ത്തുകയും മറ്റെല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രണത്തില്‍ നിര്‍ത്തുകളും ചെയ്യുന്നവനായാല്‍ പോലും അയാളെ ഇരുത്തം വന്ന, ആത്മനിയന്ത്രണം കൈവന്ന ഒരു മനുഷ്യനായി കണക്കാക്കാന്‍ ഒരിക്കലും സാധ്യമല്ല. നാവിനെ (വാക്കുകളെയും സ്വാദിനെയും) നിയന്ത്രിക്കുന്നവന്‍ ലോകത്തെ വെല്ലുന്നു.

സംസാരിക്കുമ്പോള്‍ മിതത്വവും നിയന്ത്രണവും നില നിര്ത്തുന്ന വ്യക്തി ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാവരുമായും നല്ലവണ്ണം സഹവര്‍ത്തിത്വം പുലര്‍ത്തുന്നു. തീറ്റയോടുള്ള ആക്രാന്തം ഇല്ലാതാക്കിയാല്‍ അയാള്‍ തികഞ്ഞ ആരോഗ്യത്തോടെ നീണാള്‍ സന്തോഷമായി ജീവിക്കും.

pranams to mother earth

This mantra is found in the Khila part of Rigvedam

विष्णुपत्नीं क्षमां देवीं माधवीं माधवप्रियां।

लक्ष्मीप्रियसखीं भूमिं नमाम्यच्युतवल्लभाम्।

viShNupatnIM kShamAM devIM mAdhavIM mAdhavapriyAM|

lakShmIpriyasakhIM bhUmiM namAmyachyutavallabhAm|

This is a prayer to mother earth the Bhoomi

Meaning

I bow at the feet of Mother Earth

Who is the consort of Vishnu,

Who is called Kshama because She is patience and forbearance personified

Who is the sweetest at the Madhava the second month of Spring (Taurus month..Vaishakha ..May June)

Who is the favourite of Lord Hari who killed the demon Madhu

Who is the bosom friend of Devi Lakshmi

and

Who is the divine matriarch who is the heart-throb of Narayana the Achyuta who knows no falls or defeats

The best and worthy son would perform actions guessing them rightly even as the thoughts arising in the mind of his father

उत्तमश्चिन्तितं कुर्यात्प्रोक्तकारी तु मध्यमः ।

अधमोऽश्रद्धया कुर्यादकर्तोच्चरितं पितुः ॥ ९.१८.४४ महासुभाषित संग्रहे

uttamaścintitaṃ kuryātproktakārī tu madhyamaḥ ।

adhamo'śraddhayā kuryādakartoccaritaṃ pituḥ ॥ 9.18.44 mahāsubhāṣita saṃgrahe

The best and worthy son would readily perform actions guessing them rightly even as the thoughts arising in the mind of his father

The average or mediocre sone would do things as he is told or is asked to by the father.

The clumsy and lowly son would obey the directions of his father without much care and diligence.

And the son who refuses to obey his father is not better than the dirt oozing out of the body of the father.

(This is from Srimad Bhagavatham)

उत्तमः the best and worthy son पितुःof father चिन्तितं what is in the mind कुर्यात् would do प्रोक्तकारी do what is told तु alone मध्यमःmediocre भवति becomes अधमः the worst, the lowly son अश्रद्धया without proper care and concern कुर्यात् would do अकर्ता one who does not act, one who does not obe पितुः fathers उच्चरितं एव excreta alone

ഉത്തമശ്ചിന്തിതം കുര്യാത്പ്രോക്തകാരീ തു മധ്യമഃ ।

അധമോഽശ്രദ്ധയാ കുര്യാദകര്‍തോച്ചരിതം പിതുഃ ॥ ൯।൧൮।൪൪ മഹാസുഭാഷിത സംഗ്രഹേ

നല്ലവനും കഴിവുള്ളവാനുമായ മകന്‍, സ്വന്തം പിതാവിന്‍റെ മനസ്സില്‍ തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ പോലും ഏറെ ശ്രദ്ധയോടെ ഗ്രഹിച്ചെടുത്ത് അതെല്ലാം കാര്യക്ഷമമായി നിര്‍വഹിക്കും

ഒരു ശരാശരി കഴിവും ഗുണങ്ങളും മാത്രമുള്ള പുത്രന്‍ പിതാവ് പറയുന്നതും നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നതും ഏറെക്കുറെ അനുസരിക്കും

അലസനും കഴിവില്ലാത്തവനുമായ പുത്രന്‍ പിതാവിന്‍റെ ആഗ്രഹങ്ങളും നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളും ഒട്ടും ശ്രദ്ധയും താല്‍പര്യവും കാണിക്കാതെ അനുസരിച്ചതായി വരുത്തിത്തീര്‍ക്കും

എന്നാല്‍ പിതാവിന്‍റെ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ അനുസരിക്കാതെ തന്നിഷ്ടം പോലെ നടക്കുന്ന പുത്രന്‍ പിതാവിന്‍റെ ശരീരത്തില്‍ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന മാലിന്യം പോലെ മാത്രമാണ്.

(ഇത് ശ്രീമദ്‌ ഭാഗവതത്തില്‍ കാണുന്നതാണ്. )

Someone said, “Please do not use the meaningless term “RIP” when someone dies. Hinduism neither has the concept “Soul” nor its “resting”. The terms Atma and Jeeva are in a way antonyms for the word Soul”

A friend asked

“Good morning. Sir Can you explain Atma and Soul said as antonyms in some way.?”

My answer is

“The person who posted about RIP is dealing with the term Soul as conceived in Christian faith. There the soul is the individual life force manifest in a particular body and once the body separates from that body--what Christians believe as death--the body is interned in earth and that particular soul is hovering around waiting for the judgement day. So Christians pray for the peace of that soul which is uneasy as it has no body.

But for the Hindu Atma is the divine being just occupying the body and that Atma is equal to God Himself. So the loss of body does not disturb the Atma in any way. The Atma is always in sat chit ananda state and it does not require any prayer for rest in peace because the Atma which is God does not have any disturbance or peace at any time.

So RIP is an idea not conceived by Hindu faith.

What the person meant by saying that soul (as conceived by non- Hindu religion) and Atma of Hinduism are antonyms is that they are to be understood in entirely different perspectives.

The English word “antonym” does not really suit the situation. Perhaps he meant  the idea is not compatible with the Hindu system of faith.   But the author has attempted to  conveyed the right idea.
We need not sit on judgment as to which belief is the correct one.

नैनं छिन्दन्दि शस्त्राणि नैनं दहति पावकः।

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ।। gita

Yes , that is Atma as per Hinduism.. be it either Jeevatma or Paramatma.

Some Hindu teachers while dealing with Advaitam etc often translate this Atma as Soul.

But the Soul that rests in peace after death as enunciated in Christianity is not this

Atma.

There the living being has a body and a life force that they call Soul.

They do not seem to recognize the presence of God for ever in this human body.

They seem to think that God is stationed outside the human living mass.

That is a major difference.

Mother Shaakambhari

Mother Shaakambhari

The Vedas were captured by a demon Ruru through a boon from Brahma and there were no yajnas on earth.. This resulted in draught and famine for many years. The sages did penance and propitiated Paravathi the Mahatripurasundari.

And She manifested Herself as Shatakshi or the Lady with hundred eyes and looked at the world. When She saw the misery of the living beings, torrents of tears flowed from those eyes and such tears filled the earth and the rivers..

And therefore the vegetation on earth was rejuvenated..

Further, in her extreme mercy Parvathi manifested Herself with eight hands which held all vegetables, corns, cereals etc..

And the people on earth ate from her hands and survived and thrived.

As She manifested with Vegetables in her hands, Parvathy the Durga was praised by all as Shakambari.

The detailed story of Shakambari is found in Devi Puranam and Devi Mahatmyam of Markandeya Puranam also praises Mother Shakambhari

We owe our existence to that mother

If expediency demands so and the situation is so serious try to befriend even deadly enemies

अरयोऽपि हि संधेयाः सति कार्यार्थगौरवे ।

अहिमूषकवद्देवा ह्यर्थस्य पदवीं गतैः ॥

श्रीमद्भागवते ८-६-२० महासुभाषितसङ्ग्रहे २८३९

arayo'pi hi saṃdheyāḥ sati kāryārthagaurave ।

ahimūṣakavaddevā hyarthasya padavīṃ gataiḥ ॥

śrīmadbhāgavate 8-6-20 mahāsubhāṣitasaṅgrahe 2839

Oh Gods, If expediency demands so and the situation is so serious and choices are limited, people who have landed up as those in want of help should not hesitate to befriend and to get reconciled even with sworn enemies. This is like the snake getting friendly with the rat.

This is from Srimad Bhagavatham. The Gods have lost their eternal youth through a curse from Sage Durvasas. They have to restore their old status just for survival. For this they should get Amrutham, and Amrtham or ambrosia can be gained only through churning the milky ocean. While pondering over the ways and means to gather resources for getting the elixir, they seek the advice of Lord Narayana and this advice comes from the Lord Himself. The Lord is pointing out to the fact that the Gods if they act all by themselves, do not have the adequate number and resources to churn the milky ocean. They have to seek the assistance of the Asuras, their half-brothers and sworn enemies, in the work, perhaps by offering suitable allurements. In this context Lord Narayana is bringing to their notice the famous Snake-Rat logic. A snake lands in a completely closed wooden box which is occupied by a tiny rat too. The rat is the food of the snake and its first instinct would be to kill and eat it. However, the snake has second thoughts. The snake cannot get out of the box unless a hole is made in the box. The snake cannot make such a hole. But the rat could do that easily. So, the snake thought that it would ask the rat to gnaw a hole in the box and would offer the rat the assurance that he would not harm it if the rat makes a hole in the box and that both of them could then escape. Of course, the idea was that once the hole was made, the snake would gobble up the rat and just move out.

देवाः oh gods कार्यार्थ the demands of the occasion for action गौरवे सति if they are serious and require such action अरयः अपि even the enemies अर्थस्य पदवीं गतैः those who are in need, those who have landed up in a situation where they have to submit and seek help अहि snake मूषकवत् rat like संधेयाः being befriended, approached for reconciliation.

അരയോഽപി ഹി സംധേയാഃ സതി കാര്യാര്‍ഥഗൌരവേ ।

അഹിമൂഷകവദ്ദേവാ ഹ്യര്‍ഥസ്യ പദവീം ഗതൈഃ ॥

ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ ൮-൬-൨൦ മഹാസുഭാഷിതസങ്ഗ്രഹേ ൨൮൩൯

ദേവന്മാരെ, കാര്യങ്ങളുടെ കിടപ്പ് അത്രയൊന്നും സുഖകരമല്ലെങ്കില്‍, നില നില്‍പ്പിന്‍റെ പ്രശ്നമാണെങ്കില്‍, പിന്നെ വേറെ പോംവഴികള്‍ ഒന്നും കാര്യമായി കണ്ണില്‍ പെടുന്നില്ലെങ്കില്‍, ഗതികേടിലും വെല്ലുവിളികളിലും അകപ്പെട്ട് എങ്ങിനെയെങ്കിലും തടിതപ്പാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ ബദ്ധ ശത്രുക്കളോട് പോലും ചങ്ങാത്തം കൂടുവാണോ അവരുമായി സന്ധി ചെയ്യുവാനോ മടിക്കരുത്. പാമ്പും എലിയും തമ്മിലുള്ള ചങ്ങാത്തം പോലെ ആണ് ഇത്

ഇത് ശ്രീമദ്‌ ഭാഗവതത്തില്‍ നിന്നാണ്. ദേവന്മാര്‍ ദുര്‍വാസാവിറെമ ശാപം മൂലം അവരുടെ നിത്യയൌവനം നഷ്ടപ്പെട്ട് ജരാനരകള്‍ ബാധിച്ചു ഉഴലുകയാണ്. പഴയസ്ഥിതി തിരിച്ചു പിടിക്കുന്നത് അവരുടെ നിലനില്‍പ്പിന്‍റെ പ്രശ്നമാണ്. പാലാഴി കടഞ്ഞു അമൃതം എടുത്ത് അത് സേവിച്ചാല്‍ അവര്‍ക്ക് പഴയ പ്രസരിപ്പും ചെറുപ്പവും തിരിച്ചു കിട്ടും. പാലാഴി കടയാനുള്ള പരിപാടികളെക്കുറിച്ച് കൂലംകഷമായി ആലോചിക്കുന്ന അവസരത്തില്‍ അക്കാര്യത്തില്‍ അവര്‍ ഭഗവാന്‍ നാരായണന്‍റെ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും സഹായവും തേടുകയാണ്.

ദേവന്‍മാരുമായി ഈ വിഷയം ചര്‍ച്ച ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഭഗവാന്‍ ആദ്യം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് അവര്‍ക്ക് അപ്പോഴുള്ള സ്ഥിതിയില്‍ സ്വയം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു പാലാഴി കടയുവാനും അമൃതം നേടുവാനുമുള്ള ആള്‍ബലവും കഴിവും ഇല്ല എന്നതാണ്. അവര്‍ക്ക് ചെയ്യാവുന്നത് ഒന്ന് മാത്രം. അവരുടെ തന്നെ അര്‍ദ്ധ സഹോദരരും ബദ്ധശത്രുക്കളും ആയ, അതെ സമയം എണ്ണത്തില്‍ അവരെക്കാള്‍ ഇരട്ടിയുള്ള, അസുരന്മാരുടെ സഹായം തേടുക എന്നതാണ് അത്. അസുരന്മാരോട് നല്ല വാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞും അവരെ പ്രലോഭനങ്ങള്‍ നല്‍കി മോഹിപ്പിച്ചും അവരുടെ സഹായം ഉറപ്പു വരുത്താവുന്നതാണ്.

ഈ സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ ആണ് ഭഗവാന്‍ പ്രസിദ്ധമായ് അഹി മൂഷിക ന്യായം.. പാമ്പും എലിയും ന്യായം.. ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ഒരു മരക്കൂട്ടില്‍ രക്ഷപ്പെടാന്‍ ഒരു പഴുതും ഇല്ലാതെ ഒരു പാമ്പ് കുടുങ്ങിപ്പോയി. അവിടെ പാമ്പ്‌ ഒരു എലിയെ കാണുന്നു. പാമ്പിനു ആദ്യം തോന്നുന്ന വികാരം എലിയെ പിടിച്ചു ശാപ്പിടണം എന്നാവും. പക്ഷെ ഒരു വീണ്ടുവിചാരം നടത്തുന്നു. ആ കൂട്ടില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടണം എങ്കില്‍ അതില്‍ ഒരു ദ്വാരം തുരന്നേ മതിയാവൂ. പാമ്പിനു അത് ചെയ്യാന്‍ കഴിയില്ല. പക്ഷെ എലിക്ക് അത് ചെയ്യാന്‍ എളുപ്പമാണ്. പാമ്പ്‌ എലിയ്ക്ക് സംരക്ഷണം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. എലി കൂട്ടില്‍ ഒരു ദ്വാരം തുരക്കുമെന്നു ഉറപ്പു നല്‍കുകയാണെങ്കില്‍ പാമ്പ്‌ എലിയെ ഭക്ഷിക്കാതെ വെറുതെ വിടും. ദ്വാരം തുരന്നു കിട്ടിയാല്‍ പാമ്പും എലിയും രണ്ടുപേരും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേയ്ക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെടാം. ഇതാണ് പാമ്പ്‌ പറയുന്നത്പക്ഷെ പാമ്പിന്‍റെ ഉള്ളിലിരുപ്പ് വേറെയാണ്. എലി ദ്വാരം തുരന്നാല്‍ ആ നിമിഷം തന്നെ താന്‍ എലിയെ പിടിച്ച് വിഴുങ്ങും എന്നും പുറത്തേക്ക് ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങി രക്ഷപ്പെടും എന്നും ആയിരുന്നു അങ്ങേരുടെ പരിപാടി.

ഈ അഹി മൂഷിക ന്യായമാണ് ഈ ശ്ലോകത്തില്‍ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

The boy who became the lunch....

The boy who became the lunch....

----------------------------------------

He was a little boy..

He was also not averse to lies and exaggerations.

He lived in a village adjacent to a jungle where lived man-eating puli(tiger)..

All the villagers went for work and the boy was work-less.

There must have been no school..

By noon, he was bored and he shouted aloud ..

" puli has come.. puli has come." (പുലി വന്നേ . പുലി വന്നേ ")

The alarmed villagers all rushed to the boy..

They were fooled as there was no puli in sight..

The boy repeated this prank almost every noon..

Gradually the number of villagers responding to the alarm dwindled..

Finally there dawned a day and there came the noon,

and for a change, the puli (the tiger) too came on a visit to the village

and the first person the puli saw was the urchin.. the liar and the sensationalist

"Fit enough for my lunch" thought the puli..

and the boy shouted in genuine alarm about the arrival of the puli,

but the villagers thought that it was the usual prank of the boy,

the liar and the sensationalist..

But now the moment of truth had come..

No time for lies or hyperbole..

Only lunchtime for the puli..

The puli jumped upon the boy and had a hearty meal..

And nothing was left for the supper.

meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ

मेघश्यामं पीतकौशेयवासं

श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।

पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं ।

विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥

meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ

śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam ।

puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ

viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham ॥

I worship Lord Vishnu, the master and protector of the entire universe.

who is having the body shine as dark as the black cloud, who is dressed in bright yellow silk cloth, who is having the birthmark Shreevatsam on his chest, whose brilliant glow is enhanced by the shine of the gem Kausthubha decorating his body, who is the abode of and is over filled with virtue or punyam and is the source of all virtue, who is having a pair of eyes as wide and huge as a pair of fully blown lotuses.

अहं I मेघ श्यामं who is dark like a black cloud पीत कौशेय वासं who is clad in bright yellow silk cloth श्रीवत्साङ्गं who is having the birthmark Shreevatsam on his torso कौस्तुभ उत्भासिताङ्गं whose shine is enhanced by the gem Kaustubha decorating his body पुण्य उपेतं who is full and is overflowing with virtue or punyam पुण्डरीक आयताक्षं who is having a pair of eyes as wide as fully blown lotuses सर्व लोकैक नाथं who is the master and protector of the entire universe विष्णुं वन्दे worship Vishnu

മേഘശ്യാമം പീതകൌശേയവാസം

ശ്രീവത്സാങ്കം കൌസ്തുഭോദ്ഭാസിതാംഗം ।

പുണ്യോപേതം പുണ്ഡരീകായതാക്ഷം

വിഷ്ണും വന്ദേ സര്‍വലോകൈകനാഥം ॥

പ്രപഞ്ചത്തിന്‍റെ മുഴുവന്‍ നാഥനും സംരക്ഷകനുമായ ഭഗവാന്‍ വിഷ്ണുവിനെ ഞാന്‍ വന്ദിക്കുന്നു.

അവിടുത്തെ തിരുവുടല്‍ കാര്‍മേഘം പോലെ കറുത്തിരുണ്ട നിറം കൊണ്ടതാണ്.

അവിടുന്ന് മഞ്ഞപ്പട്ടുടയാട അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ശ്രീവത്സം എന്ന മറുക് അവിടുത്തെ തിരുമാറിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. കഴുത്തില്‍ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അമൂല്യമായ കൌസ്തുഭരത്നം അവിടുത്തെ മേനിയുടെ ശോഭയെ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

പുണ്യം നിറഞ്ഞു കവിയുന്ന, പുണ്യങ്ങളുടെ ഉറവിടമായ സാന്നിധ്യം ആണ് അവിടുത്തേത്.

വിടര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന ഒരു ജോഡി താമര മലരുകളെപ്പോലെ അവിടുത്തെ കണ്ണിണകള്‍ തിളങ്ങുന്നു.