सुहृदि निरन्तरचित्ते गुणवति भृत्येऽनुवर्त्तिनि कलत्रे।
स्वामिनि सौहृदयुक्ते निवेद्य दुःखं सुखी भवति॥११०
विष्णुशर्मणः पञ्चतन्त्रे मित्रभेदे॥
suhṛdi nirantaracitte guṇavati bhṛtye'nuvarttini kalatre|
svāmini sauhṛdayukte nivedya duḥkhaṁ sukhī bhavati||110
viṣṇuśarmaṇaḥ pañcatantre mitrabhede||
If one can explain about his own woes and sufferings to
(1) A friend who is always having genuine concern and undeterred love for the former,
(2) a faithful servant who is of good character
(3) a wife who is understanding and accommodating, and
(4) A boss who has reasonably good heart filled with sympathy for his subordinates,
the agonies can be mitigated and he can be expected to lead a hassle free life.
Here one has to remember a selfish friend, a wayward servant, a wife without any concern for the husband and a callous boss individually and in combination, could the cause of all agonies one has to face.
Our whole lifetime is almost fully shared by these four.
A so-called friend who can double-cross on you at the drop of a hat can seal your fate.
But a faithful friend will espouse your case in any forum and bring you succour.
A good servant is one who would willingly keep aside his selfish interests for the welfare of the master.
But servants who have joined you just to ensure your annihilation are a common sight.
This also applies to subordinates in the managerial hierarchy.
The one person with whom one has to share his life in all its aspect is his wife.
If the views and attitudes of the wife are at loggerheads with his own peace of mind, it is better that the victim abandons normal life and go to forest to live the life of a mendicant. (Chanakya has said.. "Maatha yasya grihe naasti bhaarya cha priyvaadinii aranyam tena ganthavyam yadaaranya tato griham...if one is not having his mother at home and the wife if not favourably disposes, he can shift his residence to forest all alone, since forest would definitely a better abode under the circumstances") .
If one is blessed with a master who is understanding most of the former's problems in life are gone for ever.
But if the boss is a nagging one always holding on to the principle that the role of the Manager to find fault with the subordinates and just pass on the bucks to them, the employee's life turns into a veritable hell.
The heat of this inferno ought to have been felt by men in all professions and avocations at some point of time.
സുഹൃദി നിരന്തരചിത്തേ ഗുണവതി ഭൃത്യേഽനുവര്ത്തിനി കളത്രേ।
സ്വാമിനി സൌഹൃദയുക്തേ നിവേദ്യ ദുഃഖം സുഖീ ഭവതി॥110
വിഷ്ണുശര്മ്മണഃ പഞ്ചതന്ത്രേ മിത്രഭേദേ॥
വിഷ്ണുശര്മ്മയുടെ പഞ്ചതന്ത്രം എന്ന കൃതിയിലെ മിത്രഭേദം എന്ന ഭാഗത്തില് നിന്നാണ് ഈ സുഭാഷിതം. നമ്മുടെ ജീവിതത്തില് എല്ലാ സന്ദര്ഭങ്ങളിലും പ്രസക്തമായ കാര്യമാണ് ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
ഒരാള് തന്റെ വിഷമങ്ങളും പ്രശ്നങ്ങളും
തന്നോടു വിശ്വസ്തതവും അടുപ്പവും എപ്പോഴും വച്ചുപുലര്ത്തുന്ന കൂട്ടുകാരനോടോ
കൂറും സത്യസന്ധതയും ഉള്ള ഭൃത്യനോടോ
വിഷമങ്ങള് മനസിലാക്കാനും
പങ്കുവയ്ക്കാനും മനസ്സുള്ള നല്ലവളായ ഭാര്യയോടോ
തന്നോടു അനുകമ്പയും തന്റെ നന്മയില് താലപര്യവും ഉള്ള മുതലാളിയോടോ
കൂടെ പങ്കുവയ്ക്കുകയാണെങ്കില്
ദുഃഖവും പ്രശ്നങ്ങളും എല്ലാം മാറി അയാള് സന്തോഷവാനായിത്തീരും.
നല്ല കൂട്ടുകാരന്, നല്ല വേലക്കാരന്, നല്ല ഭാര്യ അല്ലെങ്കില് നല്ല മുതലാളി... ഇതൊക്കെ കിട്ടാന് എളുപ്പമാണോ? ആലോചിക്കേണ്ട കാര്യമാണത്
--
