all should possess a common quality--Spotless character

 

निशानां च दिवानां च यथा ज्योतिः विभूषणम्।

सतीनां च यतीनां च तथा शीलमखण्डितम्॥

niśānāṁ ca divānāṁ ca yathā jyotiḥ vibhūṣaṇam|

satīnāṁ ca yatīnāṁ ca tathā śīlamakhaṇḍitam||

Just like light, be it from sun, moon, fire or any other sources adds value and decoration for days and nights too, a spotless character and behavious of the highest propriety are the decorations for both ladies of class and for sages and saints.

The sources of light are varied during daytime and night. The personalities of chaste ladies and the sages, their activities and conduct in daily life, all these are varied. They have nothing in common with each other. Sages aim at moksham whereas chaste ladies pray for the material welfare and well being of all people around. Still both should possess a common quality. Spotless character.

यथा just like निशानां for nights दिवानां for days च also ज्योतिः light (sun, moon, lamp, fire) विभूषणं ornament, embellishment भवति become तथा in the same manner सतीनां for ladies of high standard यतीनां for saints and sages च to अखण्डितं unbroken, unbreakable, steadfast शीलं character conduct sense of propriety विभूषणं ornament, decoratin मन्यते is considered

നിശാനാം ച ദിവാനാം ച യഥാ ജ്യോതിഃ വിഭൂഷണം।

സതീനാം ച യതീനാം ച തഥാ ശീലമഖണ്ഡിതം॥

രാത്രിയായാലും പകലായാലും വെട്ടിത്തിളങ്ങുന്ന വെളിച്ചം ഒരു അലങ്കാരം തന്നെയാണ്. പകല്‍ അത് സൂര്യനില്‍ നിന്നായിരിക്കും ലഭിക്കുന്നത്. രാത്രി വെളിച്ചം കിട്ടുന്നത് ചന്ദ്രനില്‍നിന്നോ ദീപത്തില്‍ നിന്നോ ആവാം. പക്ഷെ വെളിച്ചം ഇല്ലെങ്കില്‍ നമ്മുടെ നിലനില്‍പ്പ്‌ തകരാറിലാവും. അതുപോലെ സര്‍വ്വസംഗ പരിത്യാഗികളായ യതിവര്യന്മാര്‍ ആയാലും പതിവ്രതകളായ സ്ത്രീ രത്നങ്ങള്‍ ആയാലും അവര്‍ക്കെല്ലാം എപ്പോഴും ഒരുപോലെ

വേണ്ട ഒരു അലങ്കാരം, ഒരു അത്യാവശ്യം ആണ് കറപുരളാത്ത സ്വഭാവശുദ്ധി.

പ്രകാശത്തിന്‍റെ ഉറവിടങ്ങള്‍ രാത്രിയിലും പകലിലും തികച്ചും വേറിട്ടവയാണ്. അതുപോലെതന്നെ യാതിവര്യന്മാരുടെയും പതിവ്രതകളുടെയും കര്‍മ്മമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ ഒരു സാമ്യതയും ഇല്ല. സന്ന്യാസിമാര്‍ മോക്ഷം തേടി പോകുമ്പോള്‍ കുലസ്ത്രീകള്‍ കുടുംബത്തിന്രെയും സമൂഹത്തിന്‍റെയും നിലനില്‍പ്പിനായി അശ്രാന്ത പരിശ്രമം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

അതെ, സ്വഭാവശുദ്ധിയും പ്രതിബദ്ധതയും എല്ലാവര്‍ക്കും ഒരുപോലെ അലങ്കാരമായിരിക്കും

for a person who is truthful the most disagreeable and hostile situations would become favourable

तस्याग्निर्जलमर्णवः स्थलमरिर्मित्रं सुराः किङ्कराः

कान्तारं नगरं गिरिर्गृहमहिर्माल्यं मृगारिमृगः।

पातालं बिलमस्त्रमुत्पलदलं व्यालः शृगालो विषं

पीयूषं विषमं समं च वचनं सत्याञ्चितं वक्ति यः॥

tasyāgnirjalamarṇavaḥ sthalamarimitraṁ surāḥ kiṅkarāḥ

kāntāraṁ nagaraṁ girirgṛhamahirmālyaṁ mṛgārimṛgaḥ|

pātālaṁ bilamastramutpaladalaṁ vyālaḥ śṛgālo viṣaṁ

pīyūṣaṁ viṣamaṁ samaṁ ca vacanaṁ satyāñcitaṁ vakti yaḥ||

Prakarana Sukha Sindhu (Jaina Literature )

For a person whose words are always truthful, for a person who speaks only true words

Fire and water are the same. The forest and the village land are same. The enemy and the friend are the same. The gods and the menial servants make no difference . The deep jungle and the busy city would be the same. The mountain and the cozy household would mean the same The snake or a flower garland would make no difference. The enemy of the small animals the lion and the deer, both would be same to him. The netherworld below the earth, paataalam, and a hole on the earth both mean the same to him. A sharp arrow or the soft petal of a blue lotus would make little difference. A ferocious hunting leopard and a timid jackal are similar for him.

Poison and nectar or ambrosia both mean the same to him.

This sloka is found in many compilations. It is prominently found in Jain literature too.

The idea is that for a person who is truthful by nature, even the most disagreeable and hostile situations would just become favourable.

Also, the man who is used to tell the truth and truth alone, would speak only truth when he is in the company of the most friendly person as also when he is confronted by the greatest adversities. The most benign and the extremely hostile factors are paired together in this sloka to underline the fact that the person who is wedded to truth would be honest under all circumstances.

Are such ideas relevant in the present world full of artificiality, where truth and fairplay are not major priorities? It is a major question.

यः who सत्याञ्चितं adorned decorated with truth वचनं words वक्ति speaks तस्य for him अग्निः fire जलं च and water अर्णवः sea स्थलं च and land अरिः enemy मित्रं च and friend सुराः gods किङ्कराः च and menial servants कान्तारं fores नगरं च town too गिरिः mountain गृहं च and house अहिः snake माल्यं च and garland made of flower मृगारिः enemy of animals, lion मृगः deer च andपातालं the large world under the earth बिलं च a hole or burrow too अस्त्रं a sharp arrow उत्पलदलं च and the petal of a blue lotus व्यालः hunting leopard, huge wild animal शृगालः jackal च too विषंpoison पीयूषं nectar, ambrosia च too विषमं difficult, embarrassing समं भवतः are equal

തസ്യാഗ്നിര്‍ജലമര്‍ണ്ണവഃ സ്ഥലമരിര്‍മിത്രം സുരാഃ കിങ്കരാഃ

കാന്താരം നഗരം ഗിരിര്‍ഗൃഹമഹിര്മാല്യം മൃഗാരിമൃഗഃ।

പാതാളം ബിലമസ്ത്രമുത്പലദലം വ്യാലഃ ശൃഗാലോ വിഷം

പീയൂഷം വിഷമം സമം ച വചനം സത്യാഞ്ചിതം വക്തി യഃ॥

സത്യം മാത്രം പറയുന്നത് ജീവിതചര്യയാക്കിയ മഹദ്വ്യക്തിക്ക്,

അഗ്നിയും ജലവും ഒരുപോലെ തന്നെയാണ്. കാടും തോട്ടവും തമ്മില്‍ വ്യത്യാസമില്ല. ശത്രുവും മിത്രവും തുല്യര്‍. ദേവന്മാരായാലും അടിയാന്മാരായാലും അയാള്‍ക്ക് ഒരുപോലെ തോന്നും. ശൂന്യമായ വനവും ജനനിബിഡമായ നഗരപ്രാന്തവും തമ്മില്‍ അയാള്‍ക്ക് ഒരു ഭേദവും തോന്നില്ല. മലയുടെ കൊടുമുടിയും സുഖം തരുന്ന സ്വന്തം വീടും എല്ലാം അയാള്‍ക്ക്‌ ഒരുപോലെ യാവും സര്‍പ്പവും പൂമാലയും അവര്‍ക്ക് ഒരുപോലെ തന്നെ, എല്ലാ മൃഗങ്ങളെയും കൊന്നൊടുക്കുന്ന സിംഹവും കാട്ടിലെ പാവവും ശാന്തത നിറഞ്ഞവനുമായ മാനും അയാള്‍ക്ക് ഒരുപോലെയാണ്. പാതാളലോകവും ഭുഉമിയിലെ ഒരു മാളവും തമ്മില്‍ അയാള്‍ക്ക് വ്യത്യാസമില്ല. കൂരമ്പും ആമ്പല്‍പ്പൂവും ഒന്ന് തന്നെയാണ് അയാള്‍ക്ക്. ക്രൂരനായ ശക്തിയേറിയ പുള്ളിപ്പുലിയും ഭീരുവായ കുറുനരിയും ഒക്കെ അവര്‍ക്ക് തുല്യരാണ്. കൊടും വിഷവും അമൃതവും അയാളുടെ മുന്നില്‍ ഒന്ന് തന്നെയാണ്.

ഈ ശ്ലോകം ഒത്തിരി സംഗ്രഹങ്ങളില്‍ കാണുന്നും. പ്രധാനമായും ജൈന സാഹിത്യകൃതികളില്‍ പലയിടത്തും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു കാണുന്നു.

സത്യം ജീവിതവ്രതം ആക്കിയ വ്യക്തിക്ക് ജീവിതത്തില്‍ പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങള്‍ പോലും അനുകൂലങ്ങള്‍ ആയി മാറും, വെല്ലുവിളികള്‍ അനുഗ്രഹങ്ങലായിത്തീരും എന്നൊക്കെയുള്ള ഉന്നതങ്ങളായ ആശയങ്ങളാണ് എവിടെ സന്ദേശ മായി നല്‍കുന്നത്.

അത് മാത്രമല്ല. സത്യം ജീവിതവ്രതമാക്കിയ വ്യക്തിക്ക് ഏതു സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ ആയാലും ശത്രുക്കളുടെയോ മിത്രങ്ങളുടെയോ ഇടയിലായാലും ഒരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലാതെ സത്യമല്ലാതെ ഒന്നും പറയാന്‍ കഴിവില്ലാത്ത മഹാന് ഏറ്റവും പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യങ്ങള്‍ പോലും സ്വയം നന്മാകലായി മാറി അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കും എന്ന വിശ്വാസമാണ് ഇവിടെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.

ഈ ആശയം അടിവരയിട്ടു പറയുവാനാണ് ഏറെ അനുകൂലങ്ങളും പ്രതികൂലങ്ങളും ആയ കാര്യങ്ങള്‍ ജോഡി ചേര്‍ത്ത് കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് ഈ ശ്ലോകത്തില്‍.

ഇന്നത്തെ കൃത്രിമത്വം നിറഞ്ഞ ലോകത്തില്‍ ഇതിനൊക്കെ ഉണ്ടോ ?

ആര്‍ക്കറിയാം

good or bad action come back as good or bad results

मन्यामहे महच्चिह्नं कर्मणः प्राक्तनस्य तत्।

यदपथ्यभुजामायुः तथानीतिमतां श्रियः॥

manyāmahe mahaccihnaṁ karmaṇaḥ prāktanasya tat|

yadapathyabhujāmāyuḥ tathānītimatāṁ śriyaḥ||

from Jaina literature

The evidence for the fact that good or bad action formerly perpetrated would in turn come back as good or bad results respectively can be inferred from the following facts.

A person who eats food which may be tasty but dangerous and toxic to the health would meet quick or slow death.

A person who amasses wealth through unfair and unjust means finally faces the destruction of such wealth and would himself perish too.

മന്യാമഹേ മഹച്ചിഹ്നം കര്‍മണഃ പ്രാക്തനസ്യ തത്।

യദപഥ്യഭുജാമായുഃ തഥാനീതിമതാം ശ്രിയഃ॥

ജൈന സാഹിത്യത്തില്‍ നിന്ന്

ഒരു വ്യക്തി ജീവിതത്തില്‍ ചെയ്തതോ, ചെയ്യുന്നതോ ആയ നല്ലതും ചീത്തയും ആയ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്ക് അനുസരിച്ചായിരിക്കും അയാള്‍ ജീവിതത്തില്‍ യഥാക്രമം ഉയര്‍ച്ചയും താഴ്ചയും നേരിടുവാന്‍ പോകുന്നത് എന്ന വസ്തുത താഴെ പറയുന്ന ഉദാഹരണങ്ങളില്‍ നിന്ന് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി എടുക്കാന്‍ കഴിയും

രുചിയുള്ളതെങ്കിലും ശരീരത്തിനു യോജിക്കാത്ത, ഒരുപക്ഷെ വിഷാംശം വരെ കലര്‍ന്ന ആഹാരം അകത്താക്കുന്നവന്‍ പെട്ടെന്നൊ, അല്ലെങ്കില്‍ അധികം വൈകാതേയോ മരിച്ചുപോകുന്നു.

നീതിയും ന്യായവും ഒന്നും കരുതാതെ വല്ല വിധേനയും സമ്പാദിച്ചു കൂട്ടുന്ന സ്വത്ത് ഒരാള്‍ക്ക് ഉണ്ടെങ്കില്‍ ആ സ്വത്തും നശിച്ചു പോകുന്നു, അയാളും അവസാനം വിനാശം നേരിടുന്നു.

each departure leave us helpless.

आयुर्धनं यौवनं च स्पर्द्धयेव परस्परम्।

सत्वरं गत्वराण्येव संसारेऽस्मिन् शरीरिणाम्॥

āyurdhanaṁ yauvanaṁ ca sparddhayeva parasparam|

ssatvaraṁ gatvarāṇyeva saṁsāre'smin śarīriṇām||

Our longevity, the money we possess and our state of being young and energetic, all these three appear to be engaged in a state of mutual competition in running away from us leaving us high and dry. This is the fate of all of us living beings.

Yes, we do not have any clue as to when we would take our last breath. The money we have can disappear soon, either spent by us, stolen, looted pilfered or what not. And no amount of make up is going to keep us young for more than a few years. All the three are eager to bid good byes to us. And each departure leave us helpless.

(From the bood Dharmopadesha Samgraha.. a Jaina Text )

ആയുര്‍ധനം യൗവനം ച സ്പര്‍ദ്ധയേവ പരസ്പരം|സത്വരം ഗത്വരാണ്യേവ സംസാരേഽസ്മിന്‍ ശരീരിണാം||

നമ്മുടെ ആയുസ്സ് അതായത് ജീവിത ദൈര്‍ഘ്യം, നമ്മുടെ സമ്പാദ്യവും സ്വത്തുക്കളും, പിന്നെ നമ്മുടെ ചെറുപ്പവും ആരോഗ്യവും. ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും നമ്മില്‍ നിന്ന് ഓടി അകലാന്‍ പരസ്പരം ഉഗ്രമായ ഒരു മത്സരം തന്നെ എപ്പോഴും നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന് തോന്നുന്നു. ഓരോന്നും എത്രയും വേഗം നമ്മെ നിസ്സഹായതയില്‍ ഉപേക്ഷിച്ചു പലായനം ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തില്‍ സദാ ജാഗരൂകരാണ്. ജീവനുള്ള എല്ലാ ആളുകളുടെയും വിധിയാണ് ഇത്.

നമ്മുടെ അവസാന ശ്വാസം ഏതു നിമിഷത്തില്‍ ആയിരിക്കും എന്ന കാര്യത്തില്‍ നമുക്ക് ഒരു ഉറപ്പും ഇല്ല. കഷ്ടപ്പെട്ട് സ്വരൂപിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്ന പണവും സ്വത്തുവഹകളും എല്ലാം നിമിഷങ്ങള്‍ക്കകം നഷ്ടപ്പെട്ടു പോവാം. ഇത്തരം നഷ്ടങ്ങള്‍ ചിലവു മൂലമോ, കളവു മൂലമോ മറ്റുള്ളവരുടെ ഊറ്റിയെടുക്കല്‍ മൂലമോ ഒക്കെ ആവാം. പിന്നെ എത്രയൊക്കെ അലങ്കാരവും ചമയവും ചായം പൂശലും ഒക്കെ പ്രയോഗിച്ചാലും എത്ര രസായനങ്ങള്‍ സേവിച്ചാലും കൈവിരലില്‍ എണ്ണാവുന്ന വര്‍ഷങ്ങള്‍ മാത്രമേ നമ്മുടെ ചെറുപ്പം, യൌവനം എന്നിവ നിലനില്‍ക്കുകയുള്ളൂ. ചെറുപ്പം, പണം, ആയുസ്സ് ഈ മൂന്ന് പേരും നമുക്ക് സലാം നല്‍കി പെട്ടെന്ന് പിരിഞ്ഞു പോകുവാന്‍ ഓരോ നിമിഷവും കാത്തിരിക്കുകയാണ്. ഓരോന്നും വിട്ടു പിരിയുമ്പോള്‍ അത് നമ്മെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിസ്സഹായതയുടെ കയങ്ങളിലേയ്ക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ട് പോവുകയാണ്.

(ധര്‍മ്മോപദേശ സംഗ്രഹം എന്ന ജൈന ഗ്രന്ഥത്തില്‍ നിന്ന്)

easier to help others with materials than give physical protection

 

हेमधेनु धरादीनां धातारः सुलभाः भुवि।

दुर्लभः पुरुषो लोके यः प्राणिष्वभयप्रदः॥

hemadhenu dharādīnāṁ dhātāraḥ sulabhāḥ bhuvi|

durlabhaḥ puruṣo loke yaḥ prāṇiṣvabhayapradaḥ||

We can find lots and many good people who are ready to help the needy with gifts of cows, gold and even land. However, it is indeed very difficult to find people with strength and willingness to give protections to living beings facing great threats to their lives and existence.

It is easier to help others with materials. However, it takes a lot of strength and character to stand up against adversities and offer protection to people in peril.

goodwill towards all

 

सत्त्वेषु मैत्री गुणिषु प्रमोदं क्लिष्टेषु जीवेषु कृपापरत्वम्।

माध्यस्थभावं विपरीतवृत्तौ सदा ममात्मा विदधातु देव॥

अमितगतिसूरिविरचित भावना द्वात्रिंशतिका

sattveṣu maitrī guṇiṣu pramodaṁ kliṣṭeṣu jīveṣu kṛpāparatvam|

mādhyasthabhāvaṁ viparītavṛttau sadā mamātmā vidadhātu deva||

amitagatisūriviracita bhāvanā dvātriṁśatikā

Oh Almighty God

May the self, inside me, be endowed with,

Very deep friendship with all beings ,

Great happiness towards those possessing exemplary qualities

Everlasting compassion towards all things that have life

State of neutrality even towards people who tread diametrically opposite path to mine

A Jaina Prayer.

From Amitagatisooris Bhaavana Dvaathrimshatikaa

If there is no compassion charity would not yield any merit

न सा दीक्षा न सा भिक्षा न तद्दानं न तत्तपः।

न तद् ध्यानं न तद्मौनं दया यत्र न विद्यते॥

na sā dīkṣā na sā bhikṣā na taddānaṁ na tattapaḥ|

na tad dhyānaṁ na tadmaunaṁ dayā yatra na vidyate||

If there is no compassion for others in the spirit and conduct of a person

His initiation into spirituality is in vain

His activities in making offerings to exalted souls are in vain

His charitable activities are of no use

His hard penance is of little avail

His tenacity in meditation would not bring much results

His vows is silence and restraint too would not yield desired results

From Jain Text

ന സാ ദീക്ഷാ ന സാ ഭിക്ഷാ ന തദ്ദാനം ന തത്തപഃ।

ന തദ് ധ്യാനം ന തദ്മൌനം ദയാ യത്ര ന വിദ്യതേ॥

ഒരു വ്യക്തിയുടെ ചിന്തയിലും പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലും കാരുണ്യം നിറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്നില്ല എങ്കില്‍

അയാള്‍ക്ക് ആധ്യാത്മികമായ ദീക്ഷ കിട്ടിയിട്ടും ഒരു പ്രയോജനവും ഇല്ല.

മഹാത്മക്കള്‍ക്കായി അയാള്‍ ഒരുക്കുന്ന ഭിക്ഷ ഒരു ഫലവും നല്‍കില്ല.

ദാനധര്‍മ്മങ്ങള്‍ എന്ന് ധരിച്ച് അയാള്‍ ചെയ്യുന്ന ചിലവുകള്‍ അയാള്‍ക്ക് പുണ്യം നല്‍കുകയില്ല

കുത്തിയിരുന്നു ഏറെ നാള്‍ തപസ്സു ചെയ്താലും അതിനൊന്നും ഫലം കിട്ടാന്‍ പോകുന്നില്ല.

എത്ര ഏകാഗ്രതയോടെ ധ്യാനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടാലും അതില്‍ നിന്നൊന്നും വേണ്ടത്ര വിജയം ലഭിക്കുകയില്ല.

അയാളുടെ മൌനദീക്ഷ പോലും അയാള്‍ക്ക് പ്രയോജനം നല്‍കി എന്ന് വരില്ല.

ജൈന സാഹിത്യത്തില്‍ നിന്ന്.

the real happiness has to come from knowledge, contemplation and steadfast penance.

न मृत्तिका नैव जलं नाप्यग्निः कर्मशोधनः।

शोधयन्ति बुधाः कर्म ज्ञानध्यान तपो धनैः॥

na mṛttikā naiva jalaṁ nāpyagniḥ karmaśodhanaḥ|

śodhayanti budhāḥ karma jñānadhyāna tapo dhanaiḥ||

It is indeed not mud, nor water, nor fire, not even good deeds that would purify a person and make him perfect… but knowledge , meditation, and wealth of penance would really make one pure and take him to ultimate liberation.

Of course, we use mud, water etc to remove dirt from the body, and heating clears up deeper blemishes and good conduct prepares us in the path of greatness. But the real happiness has to come from knowledge, contemplation and steadfast penance.

This quote comes from Jaina Literature.

ന മൃത്തികാ നൈവ ജലം നാപ്യഗ്നിഃ കര്‍മ്മശോധനഃ|

ശോധയന്തി ബുധാഃ കര്മ ജ്ഞാനധ്യാന തപോ ധനൈഃ||

കളിമണ്ണുകൊണ്ടോ, വെള്ളം കൊണ്ടോ, തീയ് കൊണ്ടോ, എന്തിനു, കര്മ്മശുദ്ധികൊണ്ടോ പോലും ഒരു വ്യക്തിക്ക് വേണ്ടത്ര വൃത്തിയും ശുദ്ധിയും നേടാന്‍ സാധിച്ചു എന്ന് വരില്ല. പക്ഷെ അറിവ്, ജ്ഞാനം, ധ്യാനം തപസ് എന്നിവ അവനെ തികച്ചും പരിശുദ്ധന്‍ ആക്കും. അവന് മോക്ഷവും ലഭിക്കും.

ശരിയാണ്.. കളിമണ്ണും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് നാം അഴുക്കുകള്‍ കഴുകിയും തേച്ചും കളയാറുണ്ട്. പലേ വൃത്തികേടുകളും കത്തിച്ചു കളയാറും ഉണ്ട്. നല്ല കര്‍മ്മങ്ങള്‍ നമ്മെ സാധനയുടെ വഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യും. പക്ഷെ യഥാര്‍ത്ഥമായ ആനന്ദവും ആത്യന്തികമായ മോക്ഷവും നേടാന്‍ ഉള്ള വഴി ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും, ഏകാഗ്രമായ തപസ്സ് എന്ന സാധനയും മാത്രമാണ്.

ജൈന സാഹിത്യത്തില്‍ നിന്ന്.

NAVKAR MANTRA

NAVKAR MANTRA

Namo Arihantanam

Namo Siddhanam

Namo Ayriyanam

Namo Uvajjhayanam

Namo Loe Savva-sahunam

णमो अरिहंताणं, णमो सिद्धाणं, णमो आयरियाणं, णमो उवज्झायाणं, णमो लोए सव्व साहूणं।

Eso Panch Namokaro

Savva-pavappanasano

Manglananch Savvesim

Padhamam Havei Mangalam

एसो पंच णमोक्कारो सव्व पवप्पणासणो। मंगलाणाम च सव्वेसि पठम हवई मंगलं।।

(Namo Arihantanam: I bow down to Arihanta,

Namo Siddhanam: I bow down to Siddha,

Namo Ayriyanam: I bow down to Acharya,

Namo Uvajjhayanam: I bow down to Upadhyaya,

Namo Loe Savva-sahunam: I bow down to Sadhu and Sadhvi.

Eso Panch Namokaro: These five bowing downs,

Savva-pavappanasano: Destroy all the sins,

Manglananch Savvesim: Amongst all that is auspicious,

Padhamam Havei Mangalam: This Navkar Mantra is the foremost.)

living conditions in a country

यत्र नास्ति मनः प्रीतिः यत्र न प्रियदर्शनम्।

यत्राऽपि परतन्त्रत्वं तद्राज्यं नरकं विदुः॥

जैन सुभषित स्तोत्रादि सङ्ग्रह

yatra nāsti manaḥ prītiḥ yatra na priyadarśanam|

yatrā'pi paratantratvaṁ tadrājyaṁ narakaṁ viduḥ||

jaina subhaṣita stotrādi saṅgraha

If the living conditions in a country are such that

One can never find peace,contentment or sense of fulilment all leadig to happieness iin existemce,

One cannot have a contented life in the happy company of kith and kin close to the heart

One has to live under a dispensation or admintration that would engender slavery and submission to the autocratic whims of cruel rulers,

Then that kingdom, nation or state is nothing better than hell itself.

kva

यत्र living in which country मनः प्रीतिः peace,contentment,sense of fulfilment happiness न अस्ति ot there प्रियदर्शनम् presence, seing and happy interaction with persons who are close to heart यत्र न भवति where does not happen यत्र where परतन्त्रत्वं undue servility , dependence वर्तते is foisted on us तद राज्यं that country is नरकं विदुः to be uderstood as hell

विहाय जम्बुको मांसं तीरे मीनाय धावितः

विहाय जम्बुको मांसं तीरे मीनाय धावितः। मीनोऽपि प्राविशत्तोयं मांसं गृध्रोप्यपाहरत्॥

vihāya jambuko māṁsaṁ tīre mīnāya dhāvitaḥ| mīno'pi prāviśattoyaṁ māṁsaṁ gṛdhropyapāharat||

A fox, wandering around in the jungle discovered some flesh of a dead animal and was readying to gobble up the sumptuous food. It was in the banks of a stream. Suddenly the fox notices that a fat fish had just jumped out of the water and landed up in the shore. It was struggling to get back to the stream. The avaricious fox wanted to have the fish and ran towards it leaving aside the flesh it was in the process of eating.

By the time the fox approached it the fish had managed to struggle back into the stream and had simply swam away. However, an alertly watching eagle swept on the flesh half eaten by the fox and flew away with it.

The poor fox lost both the flesh and the fish too.

सकाराः सप्त दुर्लभाः

संपत् सरस्वती सत्यं संतानं सदनुग्रहः।

सत्ता सुकृतसंभारः सकाराः सप्त दुर्लभाः॥

saṁpat sarasvatī satyaṁ saṁtānaṁ sadanugrahaḥ|

sattā sukṛtasaṁbhāraḥ sakārāḥ sapta durlabhāḥ||

The following seven things whose names start with Sa are indeed very difficult to attain, and equally difficult to maintain in their full splendour

1. SAmpath.. The wealth and affluence

2. SArasvwathi… Good education and knowledge that comes to us through the sweet grace of the Goddess of Muses

3. SAthyam Honesty, Truthfulness… to tell truth, to act with truth, to face life with truth, and to face truth itself can be a daunting task

4. SAnthaanam.. Children.. One has to be very lucky to have a set of nice children and to ensure their growth and development is a lifelong challenge

5. SAdanugrahaH.. The blessing of great souls…

6. SAttaa-- Position of authority.. to attain and maintain such positons one has to be diligent and anxious for ever

7. SUkrita sambhaaraH.. Accumulation of virtue or Punya.. one has to act positively to obtain punyam.. its antithesis papam accumulates voluntarily and comes uninvited.

वाक्यं ब्रूयाद्रसज्ञः परिषदि समये सप्रमेयाप्रमत्तम्

तथ्यं पथ्यं सहेतु प्रियमितमृदुलं सारवद्दैन्यहीनं

साभिप्रायं दुरापं सविनयमशठं चित्रमल्पाक्षरं च।

भह्वर्थं कोपशून्यं स्मितयुतघनदाक्षिण्यसंदेहहीनं

वाक्यं ब्रूयाद्रसज्ञः परिषदि समये सप्रमेयाप्रमत्तम्॥

tathyaṁ pathyaṁ sahetu priyamitamṛdulaṁ sāravaddainyahīnaṁ

sābhiprāyaṁ durāpaṁ savinayamaśaṭhaṁ citramalpākṣaraṁ ca|

bhavarthaṁ kopaśūnyaṁ smitayutaghanadākṣiṇyasaṁdehahīnaṁ

vākyaṁ brūyādrasajñaḥ pariṣadi samaye saprameyāpramattam||

A diligent and learned participant in an assembly should always understand the taste and preferences of the audience ahd should speak words at the right time, without any arrogance or show-off, and the subject matter should be amply supported by supporting evidences and materials.

The speech should be truthful

The speech should not be jarring but mostly agreeable

The speech should be made for some valid reason

The speech should be sweet and soft as best as possible

The speech should contain valid arguments

The speech should not portray the speaker as weak, miserable or cringing

The viewpoints and the preferences of the speaker should be crystal clear

The speech should kindle the sensibilities of the audience

The wordings and demeanour of the speaker should be humble

The views and the speech should not be dogmatic or opinionated

The speech should be vivid and figurative so as to catch the imagination of the listeners.

The speech should be brief and to the point as much as possible.

The speech should be capable of conveying all the possible ideas and meanings involved in the subject matter

The speech should be devoid of anger or impatience

The speaker should try to maintain a smiling face

The speaker should be unbiased while presenting the subjects, he should neither be lenient nor tough with any side.

And the speaker should ensure that he is presenting the matter on hand without entertaining any doubts or uncertainties about the subject.

लोके ख्यातिकरः सतां बहुमतो विद्यागुणः प्राप्यते

नानुद्योगवता न च प्रवसता मानं न चोत्कर्षता

नालस्योपहतेन नालसमनसा नाचार्यविद्वेषिणा।

न भ्रूभंगकटाक्षसुन्दरमुखीं सीमन्तिनीं ध्यायता

लोके ख्यातिकरः सतां बहुमतो विद्यागुणः प्राप्यते॥

nānudyogavatā na ca pravasatā mānaṁ na cotkarṣatā

nālasyopahatena nālasamanasā nācāryavidveṣiṇā|

na bhrūbhaṁgakaṭākṣasundaramukhīṁ sīmantinīṁ dhyāyatā

loke khyātikaraḥ satāṁ bahumato vidyāguṇaḥ prāpyate||

A person will not ever reap the benefits of good education, good education which would fetch him great name and fame in this world, the education which will make him honoured by great men,

Unless he is basically enterprising and industrious too

Unless he is prepared to travel far and wide and live in distant lands

Unless he is ever keen to maintain his uprightness and respectability and is ever engaged in activities that would further his high moral status

If he is bitten by the bug of laziness

If he is often given to feeling pulled down or depressed mentally and intellectually

If he is disrespectful to the preceptors and the masters

and

If he is in the habit of harbouring romantic thoughts about the arched eyebrows and comely glances and the beautiful faces of attractive girls

From Utharadhyayan Sutra.. a Jain Scriptural Text

अपठाः पण्डिताः केचित् केचित्पठितपण्डिताः

अपठाः पण्डिताः केचित् केचित्पठितपण्डिताः।

अपठाः मूर्खका केचित् केचित् पठितमूर्खकाः॥

apaṭhāḥ paṇḍitāḥ kecit kecitpaṭhitapaṇḍitāḥ|

apaṭhāḥ mūrkhakā kecit kecit paṭhitamūrkhakāḥ||

There are many people who have no formal education but are having sufficient knowledge to be termed as scholars. Of course there are well-read scholars too

Similarly there are many blockheads who have no education too and there are others who are educated but are simply stupid.

पुराकृतं कर्म तदेव भुज्यते दुष्कर्म नूनं तपसा च हीयते॥

सुखस्य दुःखस्य न कोऽपि दाता परो ददातीति कुबुद्धिरेषा।

पुराकृतं कर्म तदेव भुज्यते दुष्कर्म नूनं तपसा च हीयते॥

sukhasya duḥkhasya na ko'pi dātā paro dadātīti kubuddhireṣā|

purākṛtaṁ karma tadeva bhujyate duṣkarma nūnaṁ tapasā ca hīyate||

No one else, except ourselves are, or can act as the cause of either comfort and welfare or sorrow and trouble for ourselves. It is the working of our rotten mind that persuades us to think that someone else is either making us happy or is causing detriment to us

The results of the Karma already perpetrated by us are appearing for us as comfort and discomfort now and we have no chance but to accept that.

Of course, the adverse effects arising out of evil deeds can be mitigated through sever penance.

गन्तव्यं नगरशते विज्ञानशतानि वीक्षितव्यानि

गन्तव्यं नगरशते विज्ञानशतानि वीक्षितव्यानि।

नरपतिशतं च सेव्यं स्थानान्तरितानि भाग्यानि॥

gantavyaṁ nagaraśate vijñānaśatāni vīkṣitavyāni|

narapatiśataṁ ca sevyaṁ sthānāntaritāni bhāgyāni||

One must not hesitate to travel and settle in hundreds of towns.

One should venture to see and observe hundreds of avenues for specialized knowledge and ensure to acquire new knowledge wherever and whenever one can

One should choose to serve under many kings, meaning one should travel wide and seek gainful employment under many worthy bosses and enterprenuers

After all, good fortune is waiting for a person who moves on and on and does not stick to some single station.

स्वकार्यपरकार्येषु यस्य बुद्धिः स्थिरा भवेत्

स्वकार्यपरकार्येषु यस्य बुद्धिः स्थिरा भवेत्।

तस्य चैवेह पाण्डित्यं शेषाः पुस्तकवाचकाः॥

सुभाषितपद्यरत्नकर् ३

svakāryaparakāryeṣu yasya buddhiḥ sthirā bhavet|

tasya caiveha pāṇḍityaṁ śeṣāḥ pustakavācakāḥ||

subhāṣitapadyaratnakar 3

A really learned person is one whose thoughts, ideas and opinions about matters pertaining to himself and others too are steady and clear. Others showing erudition are mere book-worms

मा मतिः परदारेषु परद्रव्येषु मा मतिः

मा मतिः परदारेषु परद्रव्येषु मा मतिः।

परापवादिनी जिह्वा माभूदेव कदाचन॥

mā matiḥ paradāreṣu paradravyeṣu mā matiḥ|

parāpavādinī jihvā mābhūdeva kadācana||

The mind should never stray into misplaced desires and romance towards ladies who belong to or are attached to others

The mind should never have any desire for the wealth and possessions that belong rightfully to others

And

The tongue should never engage itself in speaking scandals about others.

मूत्रयन्ति मुखे श्वानो वस्त्रं मुष्णन्ति तस्कराः

मूत्रयन्ति मुखे श्वानो वस्त्रं मुष्णन्ति तस्कराः।

मद्य्मूढस्य रथ्यायां पतितस्य विचेतसः॥

विवेकः संयमः क्षान्तिः सत्यम् शौचं दया दमः।

सर्वे मद्येन सूद्यन्ते पावकेनेव पादपाः॥

mūtrayanti mukhe śvāno vastraṁ muṣṇanti taskarāḥ|

madymūḍhasya rathyāyāṁ patitasya vicetasaḥ||

vivekaḥ saṁyamaḥ kṣāntiḥ satyam śaucaṁ dayā damaḥ|

sarve madyena sūdyante pāvakeneva pādapāḥ||

When a fellow lies in the open highway after loading himself with litres of hooch, the stray dogs ensure that they urinate right on his face and the street robbers and pilferers manage to take away his clothes. The drunkard lies unconscious, inebriated and stark naked on the street , his face having ablution of dog-urine

When a fellow gets fully drunk, power of discretion, Self control, Patience, Truthfulness, cleanliness in body and thoughts, Compassion, capacity to control anger, and all such control mechanisms just get burnt off like the wildfire inundating the trees in a forest.