मित्रं च शत्रुतामेति कस्मिन्श्चित् कालपर्यये।
शत्रुश्च मित्रतामेति स्वार्थो हि बलवत्तरः॥
महाभारते शान्तिपर्वे
अहितो दृश्यते ज्ञातिरज्ञातिर्दूयते हितः।
स्नेहं कार्यान्तराल्लोकच्छिनत्ति च करोति च॥
सौन्दरनन्दे अश्वघोषः॥
mitraṁ ca śatrutāmeti kasminścit kālaparyaye|
śatruśca mitratāmeti svārtho hi balavattaraḥ||
mahābhārate śāntiparve
ahito dṛśyate jñātirajñātirdūyate hitaḥ|
snehaṁ kāryāntarāllokacchinatti ca karoti ca||
saundaranande aśvaghoṣaḥ||
Two quotes, first from Mahabharatam and the second from Saundarananadam , conveying a poignanat message.
As time and situations change, friendships turn into enemities and acrimony and rivalry often metamorphose into close friendship. In fact, friendships and enmities are all based on self-interest, and selfishness is the potent driving force that govern human relationships
A person who is not at all favourable disposed would be seen as a very close friend and associate later. Similary a person who is thoroughly unconnetcted and is a stranger, would join a person as a benefactor. Affectionate connections are created and broken by people according to expediency.
कस्मिन्श्चित् in situations or circumstances काल पर्यये vagaries of time, variations in time मित्रं friend शत्रुतां enmity एति reach शत्रु enemy मित्रतां friendship एति reach च too स्वार्थः self interest, selfishiness बलवत्तरः compellingly strong अस्ति is
अहितःone who is not favourably disposed ज्ञाति close connectionइवlike दृश्यते is seen अज्ञातिः throroughly unconnected, indifferent person हितः favourite इव like दूयते is connected, joined लोकः the world कार्यान्तरात् through expediency स्नेहं love करोति show च्छिनत्ति break च too
മിത്രം ച ശത്രുതാമേതി കസ്മിന്ശ്ചിത് കാലപര്യയേ|
ശത്രുശ്ച മിത്രതാമേതി സ്വാ ര്ഥോ ഹി ബലവത്തരഃ||
മഹാഭാരതേ ശാന്തിപര്വേ
അഹിതോ ദൃശ്യതേ ജ്ഞാതിരജ്ഞാതിര്ദൂയതേ ഹിതഃ|
സ്നേഹം കാര്യാന്തരാല്ലോകച്ഛിനത്തി ച കരോതി ച||
സൌന്ദരനന്ദേ അശ്വഘോഷഃ||
മഹാഭാരതത്തില് നിന്നും സൌന്ദര നന്ദത്തില് നിന്നും ഉള്ള ഏറെ പ്രസക്തങ്ങളായ രണ്ടു ഉദ്ധരിണികള്
സമയവും സന്ദര്ഭവും മാറി മറിയുമ്പോള് സൌഹൃദങ്ങള് ശത്രുതകളായി മാറുന്നു. തുടരുന്ന കുടിപ്പകയും തൊഴുത്തില്കുത്തും മാറി അടുത്ത ചങ്ങാത്തം ആയിത്തീരുന്നു. ശരിക്ക് പറഞ്ഞാല് ചങ്ങാത്തവും ശത്രുതയും എല്ലാം മനുഷ്യരുടെ സ്വാര്ത്ഥതാല്പര്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വാര്ത്ഥതയാണ് സ്നേഹവും ശത്രുതയും എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്
ഒരാള്ക്ക് ഒരു വിധത്തിലും ഇഷ്ടപ്പെടാന് സാധിക്കില്ല എന്ന് തോന്നുന്ന വ്യക്തി ചിലപ്പോള് അയാളുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തും കൂട്ടാളിയും എല്ലാം ആയിത്തീരുന്നു. ഒരു കാരണം കൊണ്ടും കൂട്ട് കൂടാനും തമ്മില്ത്തമ്മില് അറിയുവാനും സാധ്യത ഇല്ലാത്ത വ്യക്തികള് ചില സന്ദര്ഭങ്ങളില് അയാളുടെ സഹായികളും അഭ്യുദയകാംക്ഷികളും ആയിത്തീരുന്നു. ഈ ലോകത്തില് സ്നേഹബന്ധങ്ങള് അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്നതും ബന്ധങ്ങള് മുറിച്ചെറിയപ്പെടുന്നതും എല്ലാം സന്ദര്ഭങ്ങള്ക്ക് അനുസരിച്ചാണ്. ബന്ധങ്ങള് മിക്കവാറും അവസരവാദപരങ്ങള് ആയിരിക്കും
