intelligence vs raw physical power

मतिरेव बलाद् गरीयसी यदभावे करिणामियं दशा ।

इति घोषयतीव डिण्डिमः करिणो हस्तिपकाहतः क्वणन् ॥

गुणरत्न -८ (सा. ६५३) हितोपदेश

matireva balād garīyasī yadabhāve kariṇāmiyaṃ daśā ।

iti ghoṣayatīva ḍiṇḍimaḥ kariṇo hastipakāhataḥ kvaṇan ॥

guṇaratna -8 (sā. 653) hitopadesh

Size of the body and physical strength need not be as important as intelligence and cleverness in deciding a persons importance. The tiny mahout (the man controlling the elephant) walks ahead and the huge elephant follows hime obediently, and the bell attached to the neck of the elephant is chiming repeatedly saying the intelligence is stronger than mere physicial strength.

If physical strength was the controlling factor, then the mahout would have been helpless.

മതിരേവ ബലാദ് ഗരീയസീ യദഭാവേ കരിണാമിയം ദശാ ।

ഇതി ഘോഷയതീവ ഡിണ്ഡിമഃ കരിണോ ഹസ്തിപകാഹതഃ ക്വണന്‍ ॥

ഹിതോപദേശം

ശരീരത്തിന്‍റെ വലിപ്പവും ബലവും ഒന്നും അല്ല ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രാധാന്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഒരാളുടെ ബുദ്ധിശക്തിയും കാര്യക്ഷമതയും അയാളെ നേതാവാക്കുന്നു. ചെറിയ ശരീരമുള്ള പാപ്പാന്‍‌ മുന്നില്‍ നടക്കുമ്പോള്‍ അയാളുടെ പിന്നില്‍ അനുസരണയോടെ നടക്കുന്ന കൂട്ടനായ ശരീരമുള്ള ആനയെ കണ്ടിട്ടില്ലേ. ആ ആനയുടെ കഴുത്തില്‍ ഒരു മണിയും കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ആ മണി വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങുന്നത ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് .. “ബുദ്ധിയാണ് വലുത്, ശരീരത്തിന്‍റെ വലിപ്പവും ശക്തിയും അല്ല. “

No one has the power to undo the commands of fate.

गगनविहारी कल्मषध्वंसकारी दशशतकरधारी ज्योतिषां मध्यचारी ।

विधुरपि विधियोगाद् ग्रस्यते राहुणासौ लिखितं अपि ललाटे प्रोज्झितुं कः समर्थः ॥२१॥

हितोपदेशे

gaganavihārī kalmaṣadhvaṃsakārī daśaśatakaradhārī jyotiṣāṃ madhyacārī ।

vidhurapi vidhiyogād grasyate rāhuṇāsau likhitaṃ api lalāṭe projjhituṃ kaḥ samarthaḥ ॥21॥

hitopadeśe

Even the strongest and the most influential persons who appear to have all advantages in life stacked in their favour often face misfortune and even destruction when attacked by fate. No one could ever erase what is written by fate on his forehead

The moon is prominently moving across the sky in all his glory. It has the capacity and charisma that would remove unhappiness and darkness from the whole of the world. The moon operates with innumerable, tens of hundreds of, bright rays. The moon has the most prominent place in the middle of celestial planets.

In spite of all these advantages, even that powerful moon, at times get eclipsed through attack from the shadow planet Rahu.. It is the operation of fate when the time is unfavourble.

No one has the power to undo the commands of fate.

गगनविहारी the one who moves freely and at will all across the open sky कल्मष dirt, blemish, dejection ध्वंस कारी destroyer दश शत कर धारी having tens of hundred of rays, having hundreds of hands ज्योतिषां of the great celestial planets and stars मध्यचारी moving prominently in the middle एवं विधः thus सन् being अपि although विधुःthe moon विधि योगात् by the unfortunate conjunction with fate राहुणा by the shadow planet Rahu ग्रस्यते is attacked, obliterated ललाटे on the forehead लिखितं written प्रोज्झितुं write off, erase समर्थः efficient कः who is

ഗഗനവിഹാരീ കല്മഷധ്വംസകാരീ ദശശതകരധാരീ ജ്യോതിഷാം മധ്യചാരീ ।

വിധുരപി വിധിയോഗാദ് ഗ്രസ്യതേ രാഹുണാസൌ ലിഖിതം അപി ലലാടേ പ്രോജ്ഝിതും കഃ സമര്ഥഃ ॥൨൧॥

ഹിതോപദേശേ

ഏറെ പണവും പ്രതാപവും പിടിപാടും എല്ലാം ഉള്ളതായി കാണപ്പെടുന്ന എള്ള സൌഭാഗ്യങ്ങളിലും ആറാടി നില്‍ക്കുന്ന വ്യക്തികള്‍ പോലും വിധിവൈപരീത്യം സംഭവിക്കുമ്പോള്‍ വിഷമങ്ങളിലേക്കും എന്തിനു, വിനാശത്തിലേക്ക് പോലും വഴുതി വീണു എന്നിരിക്കും. കപാലത്തില്‍ വിധി കുറിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് മായ്ച്ചുകളയാനുള്ള കഴിവ് ആര്‍ക്കാണ് ഉള്ളത്?

ചന്ദ്രനെ നോക്കൂ. ആകാശത്തില്‍ മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തില്‍ വളരെ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഞെളിഞ്ഞു നടക്കുന്നു. എല്ലാവരുടെയും ദുഃഖം അകറ്റുവാനും ലോകത്തില്‍ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഇരുട്ട് തുടച്ചു നീക്കുവാനും സ്വന്തം കുളിര്‍മ്മയേറിയ കിരണങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കാന്‍ ചന്ദ്രന് കഴിയും. പത്തല്ല നൂറു കണക്കില്‍ കയ്യുകള്‍ പോലുള്ള രശ്മികള്‍ ചന്ദ്രന്നുണ്ട്. ഗ്രഹങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തില്‍ ചന്ദ്രന്‍റെ സ്ഥാനം അദ്വിതീയം ആണെന്നതില്‍ ആര്‍ക്കും സംശയമില്ല.

പക്ഷെ ചീത്ത സമയം ഉണ്ടാവുമ്പോള്‍ ഇതേ ചന്ദ്രനെ രാഹു എന്ന ദുഷ്ടഗ്രഹം ആക്രമിക്കുന്നു. ഇരുളിന്റെ രൂപത്തില്‍ ഗ്രഹണസമയത്ത് രാഹു ചന്ദ്രനെ വിഴുങ്ങുന്നു. ആ വിനാശത്തില്‍ നിന്ന് ചന്ദ്രനെ രക്ഷിക്കുവാന്‍ ആ സമയത്ത് ആര്‍ക്കും സാധ്യമല്ല.

വിധി നെറ്റിയില്‍ കുറിച്ചത് മായ്ച്ചു കളയാന്‍ ആര്‍ക്കു കഴിയും ?

disadvatages and dangers visit us in a bunch

आपदाम् आपतन्तीनां हितोप्यायाति हेतुताम् । 

मातृजङ्घा हि वत्सस्य स्तम्भीभवति बन्धने ॥३०॥

हितोपदेशे

āpadām āpatantīnāṃ hitopyāyāti hetutām ।

mātṛjaṅghā hi vatsasya stambhībhavati bandhane ॥30॥

hitopadeśe

When one is facing multiple dangers, even factors which are normally favorable to him become hostile and combine to add to his misery. The knee of the mother cow where the calf takes shelter normally and finds safety , becomes its restraining and tying post where the owner of the cow ties the calf to keep it in captivity.

हितः an object or person who is friendly and favourable अपि too आपतन्तीनां at the time of being confronted आपदां of dangers हेतुतां cause आयान्ति becomes . वत्सस्य of the calf बन्धने in getting bound, in made captive मातृजङ्घा the knee of the mother cow हि even स्तंभीभवति becomes the tying post.

ആപദാം ആപതന്തീനാം ഹിതോപ്യായാതി ഹേതുതാം । മാതൃജങ്ഘാ ഹി വത്സസ്യ സ്ടംഭീ ഭവതി ബന്ധനേ ॥൩൦॥

ഹിതോപദേശേ

ഒരു മനുഷ്യന്‍ വിധിവൈപരീത്യം മൂലം വെല്ലുവിളികള്‍ നേരിടുന്ന അവസരങ്ങളില്‍ പലപ്പോഴും അയാള്‍ക്ക് നല്ല കാലത്ത് ഏറെ ഉപകാരപ്രദങ്ങളും അനുകൂലങ്ങളും ആയിരുന്ന വ്യക്തികളും വസ്തുക്കളും പോലും ഉപദ്രവങ്ങളും ആപത്തും നല്കുന്നവയായി മാറാറുണ്ട്‌. പശുക്കിടാവ്‌ ഏറെ സന്തോഷത്തോടെ അമ്മപ്പശുവിന്‍റെ കാലിനു ചുറ്റും ഇഴുകിച്ചേര്‍ന്ന് നില്‍ക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടില്ലേ.. പക്ഷെ അതെ കിടാവിനെ വലിച്ച് ഇറുക്കി അനങ്ങാതെ കെട്ടി നിര്‍ത്തുവാനുള്ള കുറ്റിയായി അതെ അമ്മപ്പശുവിന്‍റെ കാലുകളാണ് കറവക്കാരന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

the strategy should be target-specific..

the strategy should be target-specific..

----------------------------------------

मित्रं स्वच्छतया रिपुं नयबलैर्लुब्धं धनैरीश्वरं।

कार्येण द्विजमादरेण युवतिं प्रेम्णा समैर्बान्धवं॥

अत्युग्रं स्तुतिभिर् गुरुं प्रणतिभिर्मूर्खं कथाभिर्बुधं।

विद्याभी रसिकं रसेन सकलम् शीलेन कुर्याद्वशं॥

mitraṁ svacchatatayā ripuṁ nayabalairlubdhaṁ dhanairīśvaraṁ|

kāryeaṇa dvijamādareṇa yuvatiṁ premṇā samairbāndhavaṁ||

atyugraṁ stutibhir gururṁ praṇatibhirmūrkhaṁ kathābhirbhudhaṁ|

vidyābhī rasikaṁ rasena sakalam śīlena kuryādvaśaṁ||

हितोपदेशम्

hitopadeśam

-------------------

A quote from Hitopadesham..

In Sanskrit literature the parables and small stories of Hitopadesham, interspersed with wise slokas too.. is considered great.. almost on equal footing with Panchantantram..

The work is placed to the 9th or 10 th century of CE,, and the author is one Narayana Kavi..

This is a case where the work is very famous, but very little is known about it historically.. Some scholars place it to the terrain of Nepal..

==========

Meaning of the slokam with comments

----------------------------------

One can always maintain intimacy with a bosom friends by being just natural.

With appropriate strategy and show of strength one can keep his enemy at bay.

A miser can be kept pleased only by supply of more funds,( so also every officer or superintendent)

One's favourite God can be propitiated through service ( to all humans).

A beautiful young lady can be made happy through romance (not for old uncles like me....I just quote hitopadesam).

One's relatives will be happy if one shows the sense of equality and identify with them. We lose many close relations by flaunting our own so called status.

For the parents we are just the sons and daughters and for the siblings we are only brothers or sisters.( for them does it make any difference that you are a top bureaucrat or a stinkingly rich businessman?)

To keep a ferocious being away from attacking us is only through vocal praise in place or out of place ( the ferocious thing can appear in so many forms....wife, boss. mother in law, to cite a few examples) .

The only way the preceptor can be kept happy is by prostrating at his feet (it will do more good to the disciple than the teacher..especially when the disciple is prostrating just to pull the master down).

The learned person will be pleased when one shares his knowledge and erudition with humility. .

One can keep an inveterate idiot in happiness only by engaging him with silly talk.

A connoisseur in fine arts will be pleased when the art is performed to perfection.

And everyone in the world will be pleased with one's good manners and character.

basic traits inherent in a person would show their face sooner or later

न धर्मशास्त्रं पठतीति कारणं न चापि वेदाध्ययनं दुरात्मनः ।

स्वभाव एवात्र तथातिरिच्यते यथा प्रकृत्या मधुरं गवां पयः ॥

हितोपदेशे

na dharmaśāstraṃ paṭhatīti kāraṇaṃ na cāpi vedādhyayanaṃ durātmanaḥ ।

svabhāva evātra tathātiricyate yathā prakṛtyā madhuraṃ gavāṃ payaḥ ॥

hitopadesha

Study of Vedas or religious scripture or erudition in the rules and procedures as per texts prescribed as moral codes would not be a reason that would convert a person with inborn evil character into a well adjusted noble gentleman. The inherent traits and inborn propensities always rule the mind and activities of a person.. and such traits of character take the upper hand over education and training. It is like the fact that a cow’s milk will be sweet by nature, and it would be impossible to remove that sweetness.

Here the idea canvassed is not that one should not study and equip himself in lifestyle management. It is only a subtle warning that the basic traits inherent in a person would show their face sooner or later and that one should always be on the guard.

दुरात्मनः for a person of evil mind and habits उन्नमनाय upliftment, improvement धर्मशास्त्रं scriptures about morality and established laws and rituals पठति reading, studying इति thus कारणं reason deciding factor न not वेदाध्ययनं deep study of scriptures or vedas अपि न too अत्रhere स्वभावः basic nature, inherent traits and inborn propensities एव only अतिरिच्यते are pronounced, take upper hand यथा just like प्रकृत्या by nature मधुरं sweet गवां पयः the milk of a cow

ന ധര്‍മശാസ്ത്രം പഠതീതി കാരണം ന ചാപി വേദാധ്യയനം ദുരാത്മനഃ ।

സ്വഭാവ ഏവാത്ര തഥാതിരിച്യതേ യഥാ പ്രകൃത്യാ മധുരം ഗവാം പയഃ ॥

ഹിതോപദേശം

ആത്യന്തികമായി ദുഷ്ടസ്വഭാവം ഉള്ള ഒരാള്‍ ധര്‍മ്മശാസ്ടത്തില്‍ പ്രാവീണ്യം നേടിയത് കൊണ്ടോ ലു വേദങ്ങളും അധ്യയനം ചെയ്തത് കൊണ്ടോ മാത്രം എല്ലാ ദുഷ്ടതയും മാറി അയാള്‍ ഒരു മഹാന്‍ ആവും എന്നൊന്നും പ്രതീക്ഷിക്കരുത്. ഒരാളുടെ നന്മയ്ക് അടിസ്ഥാനപരമായ കാരണം അയാളുടെ സ്വഭാവശുദ്ധി ആണ്. സ്വതവേ തന്നില്‍ ഉള്ള മാനസികവും കായികവും ആയ പ്രവണതകള്‍ മറ്റെന്തിനെക്കാളും കൂടുതല്‍ ശക്തിയോടെ ഒരാളെ നയിക്കുന്നു. നോക്കൂ. എന്തൊക്കെ ചെയ്താലും പശുവിന്റെ പാലിനുള്ള മാധുര്യം ഇല്ലാതാക്കാന്‍ പറ്റുമോ?

ഇവിടെ നല്ലതൊന്നും പഠിക്കേണ്ട എന്നല്ല പറയുന്നത്,ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് . എത്രയൊക്കെ പഠിച്ചാലും സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചാലും സ്വന്തം സ്വഭാവം പലപ്പോഴും തലപൊക്കി കാണിക്കും, അതിനെക്കുറിച്ച് ജാഗ്രത വേണം എന്ന് മാത്രം

fate doesno spare even the most powerful

अवश्यं भाविनो भावा भवन्ति महताम् अपि ।

नग्नत्वं नीलकण्ठस्य महाहिशयनं हरेः ॥२८॥

hitopadesha mahasubhashita sangraham 3282

avaśyaṃ bhāvino bhāvā bhavanti mahatām api ।

nagnatvaṃ nīlakaṇṭhasya mahāhiśayanaṃ hareḥ ॥28॥

Even in matters pertaining to the strongest and most influential people, something that is destined to happen will surely happen. It cannot be otherwise. It cannot be prevented. See, Lord Shiva the Neelakanta, in spite of being the all powerful God, had to just to wander and dance in the open stark naked. Lord Hari the Vishnu, an equally powerful God has to be satisfied with having a bed made of the curling body of a snake, floating in the milky ocean.

( There is a famous story that Lord Shiva once severed off the head of Brahma and to atone for that sin he had to assume the form of a naked beggar, wandering all around carrying a bowl made of skull, canvassing alms.. It is also famous that Lord Vishnu sleeps in Yoganidra atop the curling body of the snake Anantha or Adisesha floating in the Milky ocean

महतां great people, people with power and influenceअपि too भाविनः what is destined to happen भावाः things भवन्ति happen. यथा in the manner of नीलकण्ठस्य of the blud necked Shiva नग्नत्वं nakedness हरेःof Hari the Vishnu महाहिशयनं sleeping atop a huge snake च too

അവശ്യം ഭാവിനോ ഭാവാ ഭവന്തി മഹതാം അപി ।

നഗ്നത്വം നീലകണ്ഠസ്യ മഹാഹിശയനം ഹരേഃ ॥൨൮॥

ഹിതോപദേശം മഹാസുഭാഷിത സംഗ്രഹം 3282

എത്ര പ്രതാപവും ആജ്ഞാശക്തിയും ഉള്ള മഹാന്മാരുടെ കാര്യത്തില്‍ ആയാല്‍ പോലും എന്തെങ്കിലും ദുരവസ്ഥയോ ദൌര്‍ഭാഗ്യമോ സംഭവിക്കണം എന്നാണു വിധിയുടെ നിശ്ചയം എന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അത് സംഭവിച്ചിരിക്കും. അത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ ഇല്ലാതാക്കാന്‍ ആര്‍ക്കും കഴിയില്ല. നോക്കൂ, സര്‍വശക്തനായ നീലകണ്‌ഠനായ ഭഗവാന്‍ ശിവന്‍ വസ്ത്രമൊന്നും ധരിക്കാതെ ആടിപ്പാടിക്കൊണ്ട് ഭിക്ഷയെടുക്കേണ്ടി വന്നു. അതുപോലെ തന്നെ അതിശക്തനായ ഭഗവാന്‍ ഹരി ചുരുണ്ടുകിടക്കുന്ന ഒരു പാമ്പിനെ കിടക്കയാക്കി അതിനു മുകളില്‍ ഉറങ്ങേണ്ടി വന്നു.

(അതിക്രുദ്ധനായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിരസ്സ് നുള്ളിയെടുത്ത ശിവന്‍ ബ്രഹ്മഹത്യാ പാപം ബാധിച്ച് അതില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന്‍ വേണ്ടി കപാലം കൊണ്ടുള്ള പിച്ചചട്ടിയും ഏന്തി നഗ്നനായി ഭിക്ഷ യാചിച്ച കഥ ഒട്ടേറെ പുരാണങ്ങളില്‍ കാണാം. ഭഗവാന്‍ ഹരിയാകട്ടെ പാല്‍ക്കടലില്‍ യോഗനിദ്രയില്‍ കിടക്കുന്നത് ആയിരം തലയുള്ള സര്‍പ്പവര്യനായ അനന്തന്‍ എന്ന ആദിശേഷന്‍റെ ചുരുണ്ടുകിടക്കുന്ന ശരീരം കിടക്കയാക്കിക്കൊണ്ടാണ്. )

nothing can be more painful that meeting death

मर्तव्यमिति यद्दुःखं पुरुषस्योपजायते।

शक्यस्तेनानुमानेन परोऽपि परिरक्षितुम्॥

इन्दिश्चे स्प्रुचे २१२९ हितोपदेशे विक्रमाङ्कदेवचरिते

martavyamiti yadduḥkhaṁ puruṣasyopajāyate|

śakyastenānumānena paro'pi parirakṣitum||

indiśce spruce 2129 hitopadeśe vikramāṅkadevacarite

Maybe you have reached a stage where you have no choice but to face death. Just imagine the pain and trauma that will haunt you. If you can internalize that pain, then you would never wish death for even your staunch enemies. You would only attempt sincerely to avoid the killing of even an avowed enemy

Yes, this is the idea that instigates activists against capital punishment

knowledge without its application is merely a dead weight

अवशेन्द्रियचित्तानां हस्तिस्नानमिव क्रिया ।

दुर्भगाभरणप्रायो ज्ञानं भारः क्रियां विना ॥

Sanskrit quote nr. 3276 (Maha-subhashita-samgraha) hitopadesham

avaśendriyacittānāṃ hastisnānamiva kriyā |

durbhagābharaṇaprāyo jñānaṃ bhāraḥ kriyāṃ vinā

If the mind, organs and limbs of a person are not within control all the activities undertaken by a person would go waste simply like the bath given to an elephant ( An elephant even when it is given a thorough bath, smears its whole body with dust and dirt immediately on emerging from the pond. So the bath is just a waste. )

Mere knowledge without its application for useful activities is merely a dead weight and a liability…just like the ornaments worn by a lady who is neither attractive nor lucky.

अवश not in control इन्द्रिय organs and senses चित्तानां mind क्रियाः action, work हस्तिelephant स्नानं bath इव like व्यर्थं wasteful भवति becomesदुर्भगा luckless, attractionless lady आभरण ornaments प्रायःlike ज्ञानं knowled क्रियां action विना without भारं dead weight भवति becomes

അവശേന്ദ്രിയചിത്താനാം ഹസ്തിസ്നാനമിവ ക്രിയാ |

ദുര്‍ഭഗാഭരണപ്രായോ ജ്ഞാനം ഭാരഃ ക്രിയാം വിനാ

ഹിതോപദേശം മഹാസുഭാഷിത സംഗ്രഹം 3276

ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും പൂര്‍ണ്ണമായും സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തില്‍ സൂക്ഷിക്കുവാന്‍ കഴിയാത്ത ഒരു വ്യക്തി ചെയ്യാന്‍ പുറപ്പെടുന്നതും ചെയ്തു തീര്‍ക്കുന്നതും ആയ (മിക്കവാറും) എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പരാജയത്തില്‍ കലാശിക്കും. അത് ആനയെ കുളിപ്പിക്കുന്നത് പോലെയാണ്. കുളിച്ച് ഉടനെ ശരീരം മുഴുവന്‍ മണ്ണ് ചീറ്റി ആന വീണ്ടും പഴയപോലെ പൊടി പുരണ്ടു നില്‍ക്കുന്നത് കാണാറില്ലേ?

നല്ല കാര്യങ്ങള്‍ വേണ്ടവിധത്തില്‍ ചെയ്തു തീര്‍ക്കാന്‍ ഉതകാത്ത അറിവ്, അത് എത്ര വലുതാണെങ്കിലും ഭാഗ്യവും ഭംഗിയും കുറഞ്ഞു പോയ പെണ്ണ് അണിയുന്ന ആഭരണങ്ങള്‍ പോലെ വെറും പാഴ് ചുമടായിരിക്കും

always be restrained in using words, and stick on to the words given

रक्षितव्यं सदा वाक्यं वाक्याद् भवति नाशनम् ।

हंसाभ्यां नीयमानस्य कूर्मस्य पतनं यथा ॥५॥

हितोपदेशे

rakṣitavyaṃ sadā vākyaṃ vākyād bhavati nāśanam ।

haṃsābhyāṃ nīyamānasya kūrmasya patanaṃ yathā ॥5॥

hitopadeśe

One should always be restrained in using words, and should stick on to the words given. The tortoise which was being carried in the air by two swans faced his destruction because he lost control over his words

The story is famous. There was a drought in the jungle and a tortoise was desperate over the drying up of the pond in which he lived. He had two swans as friend. He sought their help to shift to some distant place where there was lot of water. The swans offered to transport him to a distant lake. The plan was that the tortoise would bite firmly in the middle of a piece of log and that the swans would hold the two ends of the log and fly up and carry the friend up in the air and deposit him in his new pond. However all the three agreed on a strict condition that the tortoise would not open his mouth during the aerial transportation. The reason was obvious. If he opened the mouth during the flight, he would fall down to open land and face his nemesis.

As planned, the swans took off holding the log with the tortoise dangling down biting it. As the parade in the air progressed, some urchins playing far below in the ground noticed the strange journey in progress and they clapped and shouted in amazement and glee.

The tortoise in flight heard the shouts emanating from the earth below and could not restrain his curiosity. Just for a moment he forgot himself and his assurance about not opening the mouth, lost his grip on the log and descended down in a steep fall to the ground where he was caught and was gobbled up.

Therefore, restraint in words, and care in keeping words can make all the difference between life and earth.

वाक्यं words सदा always रक्षितव्यं should be kept in control, kept in restraint हंसाभ्यां by swans नीयमानस्य being led कूर्मस्य of the tortoise पतनं fallयथा like वाक्याद् from words नाशनं भवति nemesis, destruction arises

രക്ഷിതവ്യം സദാ വാക്യം വാക്യാദ് ഭവതി നാശനം ।

ഹംസാഭ്യാം നീയമാനസ്യ കൂര്‍മസ്യ പതനം യഥാ ॥൫॥

ഹിതോപദേശേ

‘ഒരാള്‍ എപ്പോഴും സ്വന്തം വാക്കുകളില്‍ നിയന്ത്രണം പാലിക്കണം, പറഞ്ഞതു പോലെ മാത്രം പ്രവര്‍ത്തിക്കണം. അരയന്നങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു നടന്ന ആമ സ്വന്തം വാക്കുകള്‍ മറന്നത് കൊണ്ട് വിനാശം നേരിട്ടു’

ആ കഥ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. കാറ്റില്‍ അപകടകരമായ വരള്‍ച്ച ഉണ്ടായി. വട്ടിവരണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു തടാകത്തില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന ആമയ്ക്ക് വേവലാതിയായി. അവനെ രക്ഷിക്കാന്‍ അവന്‍റെ സുഹൃത്തുക്കളായ രണ്ടു അരയന്നങ്ങള്‍ തയാറായി. കൂടുതല്‍ വെള്ളം ഉള്ള ദൂരെയുള്ള വല്ല സ്ഥലത്തേയ്ക്കും ആമയെ ആകാശമാര്‍ഗ്ഗം കടത്തിക്കൊടുക്കുവാന്‍ അവര്‍ തയാറായി. ഒരു വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ ദൃഡമായി കടിച്ചിരിക്കണം വടിയുടെ രണ്ടു അറ്റങ്ങളും തൂക്കി എടുത്ത് അരയന്നങ്ങള്‍ ആകാശത്തിലൂടെ പറന്നു ദൂരെ വേറെ ഒരു ജലാശയത്തിലേക്ക് ആമയെ എത്തിക്കും. ഇതായിരുന്നു അവരുടെ പരിപാടി. പക്ഷെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് കര്‍ശനമായ ഒരു നിബന്ധന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു.. ഈ ആകാശയാത്രക്കിടയില്‍ ആമ ഒരു കാരണവശാലും വായ തുറക്കരുത്. കാരണം വ്യക്തമാണ്. വായ തുറന്നാല്‍ താഴെ തുറന്നു വിശാലമായി കിടക്കുന്ന ഭൂമിയില്‍ വീഴുകയായിരിക്കും ആമയുടെ ഗതി.

നിശയിച്ച് ഉറപ്പിച്ച പോലെ ആ വടിയും പൊക്കി അരയന്നങ്ങള്‍ ഉയരെ പറന്നു. വടിയുടെ നടുവില്‍ ആമ കടിച്ചു തൂങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ആകാശത്തിലൂടെയുള്ള ഈ വിനോദസഞ്ചാരം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ താഴെ തെരുവില്‍ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ചില പയ്യന്മാര്‍ ഈ രസകരമായ കാഴ്ച കണ്ടു വിസ്മയത്തോടെ കൈകൊട്ടുകയും ഉറക്കെ പലതും വിളിച്ചു പറയുകയും ചെയ്തു കൊണ്ടേയിരുന്നു. ആകാശയാത്രയില്‍ ആയിരുന്ന ആമ ഈ ആരവങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാനിടയായി. താഴെ എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്നറിയാനുള്ള ഉല്‍ക്കണ്ഠ നിയന്ത്രിക്കാന്‍ ആമയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു നിമിഷം, ഒരേ നിമിഷം എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് ചോദിക്കാന്‍ വേണ്ടി സ്വയം മറന്ന ആമ വായ തുറന്നു. അതോടെ വടിയിലെ പിടി വിട്ടു. ആമ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് കുത്തനെ വീണു. ആള്‍ക്കാര്‍ അവനെ പിടിച്ച് ശാപ്പിട്ടു.

അതാണ്‌, വാക്കുകളില്‍ വേണ്ട നിയന്ത്രണം ഒരാളുടെ ജീവിതവും മരണവും വരെ തീരുമാനിച്ചേക്കും.

Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings

अकाण्डपातजातानामार्द्राणां मर्मभेदिनाम्।

गाढशोकप्रहाराणामचिन्तैव महौषधम्।।

From Hitopadesham

akāṇḍapātajātānāmārdrāṇāṃ marmabhedinām।

gāḍhaśokaprahārāṇāmacintaiva mahauṣadham॥

hitopadeśe॥

For bouts of intense grief arising out of totally unexpected sources as if they are bolts from the blue, and when such incident is giving intense pain because of its fluid and raw nature and is piercing the vitals, the only medicine that can be applied is just diverting the thoughts, or weaning away the mind from the gloomy thoughts through repeated attempts.

Life is like that. Unexpected things can bring in intense grief. We have absolutely no control over the happenings. We have no power to change the situation too. Such grief would cause intense pain too. However life has to go on and we have to survive. The only way is to try to divert the mind from the utterly tormenting train of thoughts. Given time, the mind, and the person would somehow recover.

The advice comes in Hitopadesham in the context of some story. However, the statement has universal relevance.

अकाण्ड पात जातानां arising out of unexpected, accidental fall आर्द्राणां raw and causing repeated feelings मर्मभेदिनां piercing the vital organs गाढ शोक प्रहाराणां hits, bouts of intense grief महौषधं potent medicine अचिन्ता एव turning away from the thought, diverting the mind from

അകാണ്ഡപാതജാതാനാമാര്‍ദ്രാണാം മര്‍മഭേദിനാം।

ഗാഢശോകപ്രഹാരാണാമചിന്തൈവ മഹൌഷധം॥

ഹിതോപദേശേ॥

ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്ത് ഇടിത്തീ പോലെ പെട്ടെന്ന് വന്നു വീഴുന്ന ദുഃഖകരമായ സംഭവങ്ങള്‍, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ നമ്മുടെ മനസ്സില്‍ പച്ചയായ ഉണങ്ങാന്‍ വിസമ്മതിക്കുന്ന മുറിവുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുകയും അവ നമ്മുടെ മര്‍മ്മങ്ങളെ പ്രഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളെ മറികടക്കുവാനും മനസ്സിനെ സാധാരണ നിലയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ട് വരുവാനും ഉള്ള ഒരേ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ അസഹ്യങ്ങളായ ദുഃഖ ചിന്തകളില്‍ നിന്ന് ബോധപൂര്‍വ്വം മനസ്സിനെ തിരിച്ചു വിടുക എന്നത് മാത്രമാണ്. തളര്‍ത്തുന്ന ചിന്തകള്‍ മെല്ലെ ഒഴിവാക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് ഒരേ ഒരു ചികിത്സ, അത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍.

ജീവിതം അങ്ങിനെയൊക്കെ ആണ്. പെട്ടെന്നുണ്ടാവുന്ന സംഭവങ്ങള്‍ നമുക്ക് വളരെയധികം മാനസിക സംഘര്‍ഷം സൃഷ്ടിക്കാം. ആ സംഭവങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാനുള്ള കഴിവ് നമുക്കില്ല. പലപ്പോഴും അസഹ്യമായ വേദന ഉണ്ടാവും എന്നതും ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണ്. പക്ഷെ എന്ത് വന്നാലും സഹിച്ചേ പറ്റൂ. ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ട് പോയെ പറ്റൂ. അതുകൊണ്ട് ഏതു വിധേനയും മനസ്സിനെ അഗാധമായ ദുഃഖത്തില്‍ നിന്ന് വഴിമാറ്റി കൊണ്ട് പോവുക എന്നത് മാത്രമാണ് അത്തരം അവസരങ്ങളില്‍ ചെയ്യാനുള്ളത്. കുറച്ചു സമയം കഴിയുമ്പോള്‍ മനുഷ്യനും അവന്‍റെ മനസ്സും പരിതസ്ഥിതികലുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടുകൊള്ളും

ഹിതോപദേശത്തില്‍ ഒരു കഥയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കാണുന്ന ഈ ഉപദേശം നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ എക്കാലവും ഏറെ പ്രസക്തി ഉള്ളതാണ്.

employ the eminently suitable

यो यत्र कुशलः कार्ये तं तत्रविनियोजयेत्।

कर्मस्वदृष्टकर्मा यः शास्त्रज्ञोऽपि विमुह्यति॥

हितोपदेशे

yo yatra kuśalaḥ kārye taṃ tatraviniyojayet।

karmasvadṛṣṭakarmā yaḥ śāstrajño'pi vimuhyati॥

hitopadeśe

One should deploy a person for a particular mission only that person is suited for that assignment because of his efficiency and attitude.

Even the best among people who have read and studied a lot could stand dumb-folded and powerless if they are suddenly exposed to situations not suited to their tastes and capacities.

Even a great man in the wrong place would look clumsy

We have to live with them

चन्दनतरुषु भुजङ्गाः जलेषु कमलानि तत्र ग्राहाः।

गुणघातिनश्च पिशुनाः भोगे न सुखान्यविघ्नानि॥हितोपदेशे

candanataruṣu bhujaṅgāḥ jaleṣu kamalāni tatra grāhāḥ|

guṇaghātinaśca piśunāḥ bhoge na sukhānyavighnāni||hitoapadeshe

Venomous snakes curl around sandalwood trees. While enjoying the aroma and coolness of chandanam one has to contend with such harmful reptiles too

Attractive lotus flowers bloom in plenty in lakes and ponds. However such waterfronts would be infested with crocodiles too. To have lotus we have to live in fear of crocodiles too.

Even in the most attractive and beneficial environments we would find backbiters and slanderers who would take away the comfort, beauty and attractiveness of the social interactions.

Yes, we cannot have all the comforts and enjoyments without interruptions and roadblocks. We have to live with them.

greatness at close quarters gets ignored

 

निकटस्थं गरीयांसमपि लोको न मन्यते ।

पवित्रामपि यन्मर्त्या न नमस्यन्ति जाह्नवीम्॥

हितोपदेशे

nikaṭasthaṃ garīyāṃsamapi loko na manyate ।

pavitrāmapi yanmartyā na namasyanti jāhnavīm॥

hitopadeśe

When something great, valuable or very important is available very near to them, people do not realize the importance of that thing, and they give scant respect or consideration for such object.

People, living on the banks of the extremely sacred river Ganga the Jahnavi, usually do not worship her.

നികടസ്ഥം ഗരീയാംസമപി ലോകോ ന മന്യതേ ।

പവിത്രാമപി യന്മര്‍ത്യാ ന നമസ്യന്തി ജാഹ്നവീം॥

ഹിതോപദേശേ

ഏറെ മഹത്വം ഉള്ളതും , വിലപിടിച്ചതും ആയ ഒരു വസ്തു തങ്ങളുടെ വളരെ അരികത്ത് എളുപ്പം കാണാനും ഉപയോഗിക്കാനും തക്കവണ്ണം ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ ആ വസ്തുവിന്‍റെ പ്രാധാന്യവും വിലയും ഒന്നും ആളുകള്‍ മനസ്സിലാക്കുകയുമില്ല, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ വസ്തുവിന് അതര്‍ഹിക്കുന്ന പരിഗണന ലഭിക്കുകയും ഇല്ല.

ജാഹ്നവിയായ, പരിപാവനയായ, ഗംഗയുടെ കരയില്‍ ജീവിക്കുന്ന ആളുകള്‍ ഗംഗയെ ഒരിക്കലും ആരാധിക്കാറില്ല.

mother, father and friend

 

माता मित्रं पिता चेति स्वभावात् त्रितयं हितं।

कार्यकारणतश्चान्ये भवन्ति हितबुद्धयः।

॥हितोपदेशे॥

mātā mitraṁ pitā ceti svabhāvāt tritayaṁ hitaṁ|

kāryakāraṇataścānye bhavanti hitabuddhayaḥ|

|hitopadeśe ||

A very thought provoking quote from the classic Hitopadesham.

The three persons, our mother, father and a true friend would be concerned about our welfare-and the concern arises so naturally and without any selfish interest.

Others would show interest and concern for us according to what they would get back, according to what benefit that would arise to them .

There can be no doubt about the attitude of father and mother.

Of course we should be very lucky to have friends of the class mentioned in this slokam. A Krishna for an Arjuna or Kuchela-Indeed rare.

The attitude of others are understandable. No one need be blamed.

Word analysis

---------------

माता mother

मित्रं friend

पिता father

च इति त्रितयं the three thus quoted

स्वभावात् by nature, spontaneously, without expectations हितं भवति are always concerned about what is good for us

अन्ये तु But other

कार्यकारणतः एव only on convenience, benefit etc

हितबुद्धयः भवन्ति would be concerned about our welfare.

𝐍𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐟𝐫𝐢𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐢𝐩 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐡𝐚𝐩𝐩𝐞𝐧 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐢𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧𝐬 𝐚𝐫𝐞 𝐮𝐧𝐮𝐬𝐮𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐟𝐨𝐫𝐭𝐮𝐧𝐚𝐭𝐞.

 

स्वभावजं तु यन्मित्रं भाग्येनैवाभिजायते।

तदकृत्रिमसौहार्दमापत्स्वभि न मुञ्चति॥

इन्दिश्चे स्प्रूचे ७२९० ५३४९ हितोपदेशे

svabhāvajaṁ tu yanmitraṁ bhāgyenaivābhijāyate|

tadakṛtrimasauhārdamāpatsvabhi na muñcati||

indiśce sprūce 7290 5349 hitopadeśe

𝐍𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐟𝐫𝐢𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐢𝐩, 𝐜𝐨𝐦𝐢𝐧𝐠 𝐝𝐞𝐞𝐩 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐭𝐡𝐞 𝐡𝐞𝐚𝐫𝐭 𝐡𝐚𝐩𝐩𝐞𝐧𝐬 𝐛𝐞𝐭𝐰𝐞𝐞𝐧 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 𝐜𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐡𝐚𝐩𝐩𝐞𝐧 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐢𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧𝐬 𝐜𝐨𝐧𝐜𝐞𝐫𝐧𝐞𝐝 𝐚𝐫𝐞 𝐢𝐧𝐝𝐞𝐞𝐝 𝐮𝐧𝐮𝐬𝐮𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐟𝐨𝐫𝐭𝐮𝐧𝐚𝐭𝐞. 𝐈𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐫𝐢𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐢𝐩 𝐭𝐡𝐮𝐬 𝐛𝐨𝐫𝐧 𝐢𝐬 𝐧𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥, 𝐠𝐮𝐢𝐥𝐞𝐥𝐞𝐬𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡𝐨𝐮𝐭 𝐚𝐧𝐲 𝐭𝐢𝐧𝐠𝐞 𝐨𝐟 𝐚𝐫𝐭𝐢𝐟𝐢𝐜𝐢𝐚𝐥𝐢𝐭𝐲, 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐛𝐨𝐧𝐝 𝐰𝐢𝐥𝐥 𝐞𝐧𝐝𝐮𝐫𝐞 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐢𝐧 𝐭𝐢𝐦𝐞𝐬 𝐨𝐟 𝐠𝐫𝐚𝐯𝐞 𝐝𝐚𝐧𝐠𝐞𝐫𝐬.

𝐀 𝐬𝐭𝐚𝐭𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐭𝐡𝐞 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬𝐢𝐜 𝐇𝐢𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐞𝐬𝐡𝐚𝐦

𝐈𝐭 𝐢𝐬 𝐚 𝐭𝐫𝐮𝐭𝐡 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐞𝐱𝐢𝐬𝐭𝐬 𝐛𝐞𝐲𝐨𝐧𝐝 𝐭𝐢𝐦𝐞 𝐥𝐢𝐦𝐢𝐭𝐬.

𝐊𝐯𝐚

स्वभावजं natural, inborn, born from deep inside यत् which मित्रं friend friendship तत् that तु indeed भाग्येन through great fortune एव only अभिजायते happens तद् that अकृत्रिम guileless natural unadulterated, non artificial सौहार्दं friendship आपत्सु in dangers अपि too न मुञ्चति do not break

mother,father and friend are natural benefactors

 

माता मित्रं पिता चेति स्वभावात् त्रितयं हितम्।

कार्यकारणतश्चान्ये भवन्ति हितबुद्धयः॥

हितोपदेशे मित्रलाभे ३८

mātā mitraṁ pitā ceti svabhāvāt tritayaṁ hitam|

kāryakāraṇataścānye bhavanti hitabuddhayaḥ||

hitopadeśe mitralābhe 38

A great saying extracted from the classic work Hitopadesham..of Narayana Kavi

One's mother, father and friend are the threesome who would wish only good for him, whatever may be the circumstances.

Others would wish for a fellow's welfare only after proper evaluation of the benefits that such welfare would bring to them.

Of course, in this quote, the author has kept a friend at the same level with father and mother. Every father or mother would wish welfare for his or her child. That is unconditional. Some friends may be there who would also desire our welfare in the same manner. However times seem to have changed a lot in India after Hitopadesham. Now such genuine friends are very rare.

do not irritate or beg beyond a limit and on ot feel arrogant wen you have money

 

बन्धुः को नाम दुष्टानां कुप्येत्को नातियाचितः।

को न दृप्यति वित्तेन कुकृत्ये को न पण्डितः॥

इन्दिश्चे स्प्रूचे ४३८४ १९३९ हितोपदेशे

bandhuḥ ko nāma duṣṭānāṁ kupyetko nātiyācitaḥ|

ko na dṛpyati vittena kukṛtye ko na paṇditaḥ||

indiśce sprūce 4384 1939 hitopadeśe

𝐈𝐟 𝐚 𝐟𝐞𝐥𝐥𝐨𝐰 𝐢𝐬 𝐛𝐚𝐬𝐢𝐜𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐰𝐢𝐜𝐤𝐞𝐝, 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐡𝐢𝐬 𝐝𝐢𝐬𝐭𝐢𝐧𝐜𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐩𝐫𝐨𝐩𝐞𝐧𝐬𝐢𝐭𝐲 𝐢𝐬 𝐭𝐨 𝐞𝐱𝐡𝐢𝐛𝐢𝐭 𝐜𝐫𝐮𝐞𝐥𝐭𝐬, 𝐡𝐨𝐰 𝐜𝐚𝐧 𝐡𝐞 𝐡𝐚𝐯𝐞 𝐚𝐧𝐲 𝐜𝐥𝐨𝐬𝐞 𝐫𝐞𝐥𝐚𝐭𝐢𝐯𝐞𝐬 𝐨𝐫 𝐤𝐢𝐧? 𝐀𝐥𝐥 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞, 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐢𝐟 𝐭𝐡𝐞𝐲 𝐰𝐞𝐫𝐞 𝐜𝐥𝐨𝐬𝐞 𝐚𝐭 𝐟𝐢𝐫𝐬𝐭, 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐣𝐮𝐬𝐭 𝐛𝐨𝐥𝐭 𝐚𝐰𝐚𝐲 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐡𝐢𝐦

𝐍𝐨𝐫𝐦𝐚𝐥𝐥𝐲, 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 𝐚𝐫𝐞 𝐛𝐚𝐬𝐢𝐜𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐯𝐞𝐫𝐲 𝐜𝐨𝐧𝐬𝐢𝐝𝐞𝐫𝐚𝐭𝐞. 𝐓𝐡𝐞𝐲 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐰𝐢𝐥𝐥𝐢𝐧𝐠𝐥𝐲 𝐜𝐨𝐦𝐞 𝐟𝐨𝐫𝐰𝐚𝐫𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐡𝐞𝐥𝐩 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐭𝐡𝐞𝐲 𝐫𝐞𝐜𝐞𝐢𝐯𝐞 𝐫𝐞𝐪𝐮𝐞𝐬𝐭𝐬 𝐟𝐨𝐫 𝐡𝐞𝐥𝐩 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐚𝐫𝐞 𝐦𝐨𝐝𝐞𝐬𝐭 𝐚𝐧𝐝 𝐫𝐞𝐬𝐨𝐧𝐚𝐛𝐥𝐞. 𝐇𝐨𝐰𝐞𝐯𝐞𝐫, 𝐭𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐚 𝐩𝐫𝐨𝐟𝐞𝐬𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐡𝐞𝐥𝐩-𝐦𝐨𝐧𝐠𝐞𝐫𝐬, 𝐯𝐢𝐫𝐭𝐮𝐚𝐥 𝐛𝐞𝐠𝐠𝐚𝐫𝐬, 𝐰𝐡𝐨 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐛𝐞 𝐚𝐝𝐝𝐢𝐧𝐠 𝐦𝐨𝐫𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐦𝐨𝐫𝐞 𝐢𝐭𝐞𝐦𝐬 𝐭𝐨 𝐭𝐡𝐞𝐢𝐫 𝐝𝐞𝐦𝐚𝐧𝐝𝐬 𝐟𝐨𝐫 𝐜𝐡𝐚𝐫𝐢𝐭𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐦𝐮𝐧𝐢𝐟𝐢𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞. 𝐘𝐞𝐬, 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐦𝐨𝐬𝐭 𝐠𝐞𝐧𝐢𝐚𝐥 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐛𝐞 𝐞𝐧𝐫𝐚𝐠𝐞𝐝 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐞𝐱𝐜𝐞𝐬𝐬𝐢𝐯𝐞 𝐞𝐧𝐭𝐫𝐞𝐚𝐭𝐢𝐞𝐬 𝐚𝐫𝐞 𝐫𝐞𝐜𝐞𝐢𝐯𝐞𝐝.

𝐈𝐭 𝐢𝐬 𝐬𝐨 𝐧𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐥𝐢𝐟𝐞 𝐢𝐬 𝐟𝐚𝐢𝐫𝐥𝐲 𝐜𝐨𝐦𝐟𝐨𝐫𝐭𝐚𝐛𝐥𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐟𝐥𝐨𝐰 𝐨𝐟 𝐟𝐮𝐧𝐝𝐬 𝐚𝐫𝐞 𝐚𝐝𝐞𝐪𝐮𝐚𝐭𝐞 𝐨𝐫 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐬𝐥𝐢𝐠𝐡𝐭𝐥𝐲 𝐢𝐧 𝐞𝐱𝐜𝐞𝐬𝐬 𝐨𝐟 𝐨𝐧𝐞’𝐬 𝐰𝐚𝐧𝐭𝐬, 𝐚 𝐩𝐞𝐫𝐨𝐧 𝐥𝐚𝐧𝐝𝐬 𝐮𝐩 𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐜𝐨𝐦𝐟𝐨𝐫𝐭 𝐳𝐨𝐧𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐡𝐞 𝐬𝐭𝐚𝐫𝐭𝐬 𝐟𝐞𝐞𝐥𝐢𝐧𝐠 𝐚𝐫𝐫𝐨𝐠𝐚𝐧𝐭, 𝐚𝐧𝐝 feels 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐡𝐞 𝐢𝐬 𝐫𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫 𝐦𝐨𝐫𝐞 𝐩𝐨𝐰𝐞𝐫𝐟𝐮𝐥 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐭𝐡𝐨𝐬𝐞 𝐰𝐡𝐨 𝐚𝐫𝐞 𝐝𝐞𝐬𝐩𝐞𝐫𝐚𝐭𝐞𝐥𝐲 𝐢𝐧 𝐰𝐚𝐧𝐭 𝐨𝐟 𝐦𝐞𝐚𝐧𝐬 𝐟𝐨𝐫 𝐬𝐮𝐬𝐭𝐞𝐧𝐚𝐧𝐜𝐞. 𝐌𝐨𝐧𝐞𝐲 𝐣𝐮𝐬𝐭 𝐞𝐧𝐭𝐞𝐫𝐬 𝐡𝐢𝐬 𝐡𝐞𝐚𝐝 𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐬𝐡𝐚𝐩𝐞 𝐨𝐟 𝐚𝐫𝐫𝐨𝐠𝐚𝐧𝐜𝐚𝐞.

𝐍𝐨𝐫𝐦𝐚𝐥𝐥𝐲, 𝐰𝐞 𝐛𝐮𝐢𝐥𝐝 𝐮𝐩 𝐨𝐮𝐫 𝐜𝐡𝐚𝐫𝐚𝐜𝐭𝐞𝐫, 𝐨𝐮𝐫 𝐜𝐚𝐩𝐚𝐜𝐢𝐭𝐲 𝐭𝐨 𝐝𝐨 𝐠𝐨𝐨𝐝 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠𝐬, 𝐭𝐡𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡 𝐚 𝐥𝐨𝐭 𝐨𝐟 𝐭𝐫𝐚𝐢𝐧𝐢𝐧𝐠 𝐚𝐧𝐝 𝐨𝐛𝐬𝐞𝐫𝐯𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧. 𝐁𝐮𝐭 𝐭𝐨 𝐝𝐨 𝐬𝐨𝐦𝐞 𝐝𝐚𝐦𝐚𝐠𝐞, 𝐭𝐨 𝐜𝐚𝐬𝐮𝐞 𝐬𝐨𝐦𝐞 𝐡𝐚𝐯𝐨𝐜--𝐭𝐡𝐞 𝐞𝐱𝐩𝐞𝐫𝐭𝐢𝐬𝐞 𝐬𝐞𝐞𝐦𝐬 𝐭𝐨 𝐛𝐞 𝐢𝐧𝐛𝐨𝐫𝐧 𝐢𝐧 𝐮𝐬. 𝐄𝐯𝐞𝐫𝐲 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧, 𝐲𝐨𝐮𝐧𝐠 𝐨𝐫 𝐨𝐥𝐝, 𝐢𝐝𝐢𝐨𝐭, 𝐢𝐦𝐛𝐜𝐢𝐥𝐞 𝐨𝐫 𝐬𝐜𝐡𝐨𝐥𝐚𝐫𝐥𝐲 𝐡𝐚𝐬 𝐭𝐡𝐞 𝐢𝐧𝐛𝐨𝐫𝐧 𝐭𝐚𝐥𝐞𝐧𝐭 𝐭𝐨 𝐝𝐨 𝐛𝐚𝐝 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠𝐬, 𝐭𝐨 𝐛𝐥𝐨𝐭𝐜𝐡 𝐮𝐩 𝐢𝐬𝐬𝐮𝐞𝐬.

(𝐖𝐞 𝐡𝐚𝐯𝐞 𝐭𝐨 𝐭𝐨𝐢𝐥 𝐭𝐨 𝐛𝐫𝐢𝐧𝐠 𝐢𝐧 𝐠𝐨𝐨𝐝 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠𝐬, 𝐛𝐮𝐭 𝐛𝐚𝐝 𝐚𝐧𝐝 𝐞𝐯𝐢𝐥 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠𝐬 𝐬𝐞𝐞𝐦 𝐭𝐨 𝐟𝐢𝐥𝐥 𝐭𝐡𝐞 𝐬𝐩𝐚𝐜𝐞 𝐬𝐩𝐨𝐧𝐭𝐚𝐧𝐞𝐨𝐮𝐬𝐥𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡𝐨𝐮𝐭 𝐚𝐧𝐲 𝐞𝐟𝐟𝐨𝐫𝐭 𝐨𝐫 𝐧𝐨𝐭𝐢𝐜𝐞.)

𝐀 𝐦𝐚𝐭𝐭𝐞𝐫 𝐨𝐟 𝐟𝐚𝐜𝐭 𝐬𝐭𝐚𝐭𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐇𝐢𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐞𝐬𝐡𝐚𝐦.

𝒌 𝒗 𝒂𝒏𝒂𝒏𝒕𝒉𝒂𝒏𝒂𝒓𝒂𝒚𝒂𝒏𝒂𝒏

दुष्टानां for nasty, wicked people को नाम who indeed would be बन्धुः relative, associate, kin अतियाचितः when asked for, begged too much कः who न does not कुप्येत् get angry कः who वित्तेन when having a lot of money, by affluence न दृप्यति does not get arrogant, does not go overboard कु undesirable, evil कृत्ये deeds कः who is पण्डितः नः not a seasoned expert

detachment is the best policy and company of great is the secod best

 

सङ्गः सर्वात्मना त्याज्यः स चेत्त्यक्तुं न शक्यते।

स सद्भिः सह कर्तव्यः सतां सङ्गो हि भेषजम्॥

इन्दिश्चे स्प्रूचे ३१०३ हितोपदेशे

saṅgaḥ sarvātmanā tyājyaḥ sa cettyaktuṁ na śakyate|

sa sadbhiḥ saha kartavyaḥ satāṁ saṅgo hi bheṣajam||

indiśce sprūce 3103

𝐈𝐭 𝐢𝐬 𝐚𝐥𝐰𝐚𝐲𝐬 𝐛𝐞𝐭𝐭𝐞𝐫 𝐧𝐨𝐭 𝐭𝐨 𝐠𝐞𝐭 𝐞𝐦𝐨𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐨𝐫 𝐢𝐝𝐞𝐨𝐥𝐨𝐠𝐢𝐜𝐚𝐥𝐥𝐲 𝐚𝐭𝐭𝐚𝐜𝐡𝐞𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐚𝐧𝐲 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧. 𝐀𝐭𝐭𝐚𝐜𝐡𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐨𝐟 𝐚𝐥𝐥 𝐬𝐨𝐫𝐭𝐬 𝐬𝐡𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐛𝐞 𝐚𝐯𝐨𝐢𝐝𝐞𝐝 𝐰𝐡𝐞𝐫𝐞𝐯𝐞𝐫 𝐩𝐨𝐬𝐬𝐢𝐛𝐥𝐞. 𝐈𝐟 𝐢𝐭 𝐢𝐬 𝐧𝐨𝐭 𝐩𝐨𝐬𝐬𝐢𝐛𝐥𝐞, 𝐢𝐟 𝐢𝐭 𝐢𝐬 𝐧𝐨𝐭 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐭𝐢𝐜𝐚𝐥 𝐭𝐨 𝐞𝐱𝐢𝐬𝐭 𝐨𝐫 𝐨𝐩𝐞𝐫𝐚𝐭𝐞 𝐰𝐢𝐭𝐡𝐨𝐮𝐭 𝐜𝐨𝐧𝐧𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐨𝐭𝐡𝐞𝐫𝐬 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧𝐬, 𝐭𝐡𝐞𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐛𝐞𝐬𝐭 𝐜𝐡𝐨𝐢𝐜𝐞 𝐢𝐬 𝐭𝐨 𝐬𝐞𝐜𝐮𝐫𝐞 𝐭𝐡𝐞 𝐜𝐨𝐦𝐩𝐚𝐧𝐲 𝐨𝐟 𝐦𝐞𝐧 𝐨𝐟 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬, 𝐜𝐡𝐚𝐫𝐚𝐜𝐭𝐞𝐫 𝐚𝐧𝐝 𝐫𝐞𝐩𝐮𝐭𝐞. 𝐘𝐞𝐬, 𝐭𝐡𝐞 𝐜𝐨𝐦𝐩𝐚𝐧𝐲 𝐨𝐟 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬𝐲 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 𝐜𝐚𝐧 𝐛𝐞 𝐥𝐢𝐤𝐞 𝐚 𝐩𝐨𝐭𝐢𝐨𝐧, 𝐚 𝐫𝐞𝐣𝐮𝐯𝐞𝐧𝐚𝐭𝐢𝐧𝐠 𝐞𝐥𝐢𝐱𝐢𝐫, 𝐚𝐧 𝐞𝐟𝐟𝐞𝐜𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐜𝐢𝐧𝐞.

𝐅𝐫𝐨𝐦 𝐇𝐢𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐞𝐬𝐡𝐚𝐦

𝐤 𝐯 𝐚

सङ्गःtoo much of attachment, too close company and activities and emotional connections arising therefrom सर्वात्मना by all means त्याज्यः is to be avoided सः if that attachment त्यक्तुं to give up न not शक्यते possible, practical चेत् if सद्भिः men of good character, conduct and repute सह with कर्तव्यः should be sought सतां of great people संगो association भेषजं हि is indeed like elixir, is like rejuvenating potion, medicine

everyone looks bold and ready for war when there is no war in sight

 

सर्व एव जनः शूरो ह्यनासादितविग्रहः।

अदृष्टपरसामर्थ्यः सदर्पः को भवेन्नहि॥

इन्दिश्चे स्प्रूचे ३२०२ हितोपदेशे

sarva eva janaḥ śūro hyanāsāditavigrahaḥ|

adṛṣṭaparasāmarthyaḥ sadarpaḥ ko bhavennahi||

indiśce sprūce 3202 hitopadeśe

𝐖𝐡𝐞𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐬𝐢𝐭𝐮𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐢𝐬 𝐩𝐞𝐚𝐜𝐞𝐟𝐮𝐥 𝐚𝐧𝐝 𝐭𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐢𝐬 𝐧𝐨 𝐨𝐜𝐜𝐚𝐬𝐢𝐨𝐧 𝐰𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐨𝐧𝐞’𝐬 𝐩𝐡𝐲𝐬𝐢𝐜𝐚𝐥 𝐩𝐫𝐨𝐰𝐞𝐬𝐬, 𝐯𝐚𝐥𝐨𝐮𝐫 𝐚𝐧𝐝 𝐛𝐨𝐥𝐝𝐧𝐞𝐬𝐬 𝐡𝐚𝐯𝐞 𝐭𝐨 𝐛𝐞 𝐩𝐮𝐭 𝐭𝐨 𝐫𝐞𝐚𝐥 𝐮𝐬𝐞, 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐚 𝐫𝐞𝐚𝐥 𝐟𝐢𝐠𝐡𝐭 𝐢𝐬 𝐧𝐨𝐭 𝐢𝐧 𝐬𝐢𝐠𝐡𝐭, 𝐚𝐥𝐥 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 𝐚𝐫𝐨𝐮𝐧𝐝 𝐥𝐨𝐨𝐤 𝐯𝐞𝐫𝐲 𝐭𝐫𝐢𝐦, 𝐞𝐟𝐟𝐢𝐜𝐢𝐞𝐧𝐭, 𝐛𝐨𝐥𝐝 𝐚𝐧𝐝 𝐫𝐞𝐚𝐝𝐲 𝐭𝐨 𝐟𝐢𝐠𝐡𝐭 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐢𝐧.

𝐏𝐞𝐫𝐡𝐚𝐩𝐬 𝐭𝐡𝐞 𝐫𝐞𝐚𝐬𝐨𝐧 𝐟𝐨𝐫 𝐭𝐡𝐢𝐬 𝐞𝐛𝐮𝐥𝐥𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐞𝐱𝐜𝐞𝐬𝐬𝐢𝐯𝐞 𝐚𝐫𝐫𝐨𝐠𝐚𝐧𝐜𝐞 𝐢𝐬 𝐭𝐡𝐚𝐭 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 𝐚𝐫𝐨𝐮𝐧𝐝 𝐡𝐚𝐯𝐞 𝐡𝐚𝐝 𝐧𝐨 𝐨𝐜𝐜𝐚𝐬𝐢𝐨𝐧 𝐭𝐨 𝐬𝐡𝐨𝐰𝐜𝐚𝐬𝐞 𝐭𝐡𝐞𝐢𝐫 𝐫𝐞𝐚𝐥 𝐩𝐫𝐨𝐰𝐞𝐬𝐬 𝐢𝐧 𝐨𝐯𝐞𝐫𝐜𝐨𝐦𝐢𝐧𝐠 𝐭𝐡𝐞 𝐚𝐝𝐯𝐞𝐫𝐬𝐚𝐫𝐢𝐞𝐬. 𝐄𝐯𝐞𝐫𝐲𝐨𝐧𝐞 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐛𝐞 𝐚𝐫𝐫𝐨𝐠𝐚𝐧𝐭 𝐭𝐨 𝐭𝐡𝐞 𝐛𝐫𝐢𝐦 𝐮𝐧𝐥𝐞𝐬𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐮𝐧𝐭𝐢𝐥 𝐡𝐢𝐬 𝐫𝐞𝐚𝐥 𝐜𝐚𝐩𝐚𝐜𝐢𝐭𝐲 𝐢𝐬 𝐬𝐞𝐞𝐧 𝐚𝐧𝐝 𝐭𝐞𝐬𝐭𝐞𝐝 𝐛𝐲 𝐭𝐡𝐞 𝐞𝐧𝐞𝐦𝐢𝐞𝐬. 𝐈𝐬 𝐭𝐡𝐢𝐬 𝐧𝐨𝐭 𝐚 𝐟𝐚𝐜𝐭? 𝐎𝐧𝐜𝐞 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐞𝐥𝐥𝐨𝐰 𝐞𝐧𝐭𝐞𝐫𝐬 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐢𝐠𝐡𝐭 𝐚𝐧𝐝 𝐠𝐞𝐭𝐬 𝐚 𝐰𝐞𝐢𝐠𝐡𝐭𝐲 𝐩𝐮𝐧𝐜𝐡 𝐨𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐧𝐨𝐬𝐞, 𝐚𝐥𝐥 𝐡𝐢𝐬 𝐬𝐡𝐨𝐰 𝐨𝐟 𝐬𝐭𝐫𝐞𝐧𝐠𝐡𝐭 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐯𝐚𝐧𝐢𝐬𝐡 𝐨𝐧𝐜𝐞 𝐟𝐨𝐫 𝐚𝐥𝐥. 𝐂𝐨𝐟𝐟𝐞𝐞-𝐭𝐚𝐛𝐥𝐞 𝐰𝐚𝐫𝐫𝐢𝐨𝐫𝐬 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐛𝐞 𝐚𝐯𝐚𝐢𝐥𝐚𝐛𝐥𝐞 𝐝𝐢𝐦𝐞 𝐚 𝐝𝐨𝐳𝐞𝐧.

𝐀 𝐫𝐞𝐦𝐢𝐧𝐝𝐞𝐫 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐇𝐢𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐞𝐬𝐡𝐚𝐦

𝐊 𝐯 𝐚

अनासादित when not in sight of, when situation has not arrived विग्रहः physical combat, fight जनः people सर्व एवं all ae शूराः very bold, efficient, capable of victory प्रतिभान्ति appear shiningly अदृष्ट not seen परto others सामर्थ्यः capacity, valour कः न हि who is not indeed सदर्पः with a lot of arrogance, lot of wrongly assumed self-importance वर्तते remain.

𝐀 𝐦𝐚𝐧 of 𝐢𝐧𝐭𝐞𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭, 𝐚𝐧𝐝 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐫𝐞𝐚𝐜𝐡 𝐠𝐫𝐞𝐚𝐭 𝐡𝐞𝐢𝐠𝐡𝐭𝐬 𝐞𝐯𝐞𝐧 if 𝐝𝐞𝐟𝐢𝐜𝐢𝐞𝐧𝐭 𝐢𝐧 𝐦𝐚𝐭𝐞𝐫𝐢𝐚𝐥 𝐚𝐟𝐟𝐥𝐮𝐞𝐧𝐜𝐞.

विनाप्यर्थैधीरः स्पृशति बहुमानोन्नति पदं

समायुक्तोऽप्यर्थैः परिभवपथं याति कृपणः।

स्वभावादुद्भूतं गुणसमुदयावाप्तिविषयां

द्युतिं सैंहीं किं श्वा धृतकनकमालोऽपि लभते॥

इन्दिश्चे स्प्रूचे २८२२ हितोपदेशे

vināpyarthaidhīraḥ spṛśati bahumānonnati padaṁ

samāyukto'pyarthaiḥ paribhavapathaṁ yāti kṛpaṇaḥ|

svabhāvādudbhūtaṁ guṇasamudayāvāptiviṣayāṁ

dyutiṁ saiṁhīṁ kiṁ śvā dhṛtakanakamālo'pi labhate||

indiśce sprūce 2822 hitopadeśe

𝐀 𝐦𝐚𝐧 𝐨𝐟 𝐠𝐫𝐞𝐚𝐭 𝐢𝐧𝐭𝐞𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭, 𝐯𝐚𝐥𝐨𝐮𝐫, 𝐜𝐡𝐚𝐫𝐚𝐜𝐭𝐞𝐫 𝐚𝐧𝐝 𝐜𝐥𝐚𝐬𝐬 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐫𝐞𝐚𝐜𝐡 𝐠𝐫𝐞𝐚𝐭 𝐡𝐞𝐢𝐠𝐡𝐭𝐬 𝐨𝐟 𝐫𝐞𝐬𝐩𝐞𝐜𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐭𝐨𝐮𝐜𝐡 𝐭𝐨𝐩 𝐩𝐨𝐬𝐢𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬 𝐢𝐧 𝐥𝐢𝐟𝐞, 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐢𝐟 𝐡𝐞 𝐢𝐬 𝐝𝐞𝐟𝐢𝐜𝐢𝐞𝐧𝐭 𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐦𝐚𝐭𝐭𝐞𝐫 𝐨𝐟 𝐦𝐚𝐭𝐞𝐫𝐢𝐚𝐥 𝐚𝐟𝐟𝐥𝐮𝐞𝐧𝐜𝐞.

𝐇𝐨𝐰𝐞𝐯𝐞𝐫 𝐚 𝐦𝐢𝐬𝐞𝐫, 𝐚 𝐬𝐭𝐢𝐧𝐠𝐲 𝐟𝐞𝐥𝐥𝐨𝐰 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐚 𝐦𝐞𝐚𝐧 𝐦𝐢𝐧𝐝, 𝐚𝐥𝐭𝐡𝐨𝐮𝐠𝐡 𝐡𝐞 𝐢𝐬 𝐜𝐨𝐯𝐞𝐫𝐞𝐝 𝐚𝐥𝐥 𝐚𝐫𝐨𝐮𝐧𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐜𝐚𝐬𝐡 𝐚𝐧𝐝 𝐜𝐨𝐦𝐟𝐨𝐫𝐭𝐬, 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐫𝐞𝐦𝐚𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐬𝐮𝐛𝐣𝐞𝐜𝐭 𝐦𝐚𝐭𝐭𝐞𝐫 𝐨𝐟 𝐣𝐨𝐤𝐞𝐬, 𝐢𝐧𝐬𝐮𝐥𝐭𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐫𝐢𝐝𝐢𝐜𝐮𝐥𝐞 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐚𝐥𝐥, 𝐡𝐞 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐭𝐫𝐚𝐯𝐞𝐫𝐬𝐞 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐚𝐭𝐡 𝐨𝐟 𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐜 𝐫𝐢𝐝𝐢𝐜𝐮𝐥𝐞, 𝐢𝐧 𝐬𝐩𝐢𝐭𝐞 𝐨𝐟 𝐚𝐥𝐥 𝐡𝐢𝐬 𝐩𝐞𝐥𝐟.

𝐒𝐞𝐞, 𝐭𝐡𝐞 𝐬𝐡𝐢𝐧𝐢𝐧𝐠 𝐠𝐥𝐨𝐰 𝐨𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐥𝐢𝐨𝐧, 𝐭𝐡𝐞 𝐠𝐥𝐨𝐰 𝐚𝐫𝐢𝐬𝐢𝐧𝐠 𝐨𝐮𝐭 𝐨𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐜𝐡𝐚𝐫𝐢𝐬𝐦𝐚, 𝐯𝐚𝐥𝐨𝐮𝐫 𝐚𝐧𝐝 𝐛𝐨𝐥𝐝𝐧𝐞𝐬𝐬 𝐚𝐜𝐪𝐮𝐢𝐫𝐞𝐝 𝐛𝐲 𝐢𝐭 𝐛𝐲 𝐛𝐢𝐫𝐭𝐡 𝐬𝐨 𝐧𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥𝐥𝐲, 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐟𝐨𝐫𝐜𝐞 𝐞𝐯𝐞𝐫𝐲𝐨𝐧𝐞 𝐭𝐨 𝐯𝐢𝐞𝐰 𝐢𝐭 𝐢𝐧 𝐚𝐰𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐫𝐞𝐬𝐩𝐞𝐜𝐭. 𝐂𝐚𝐧 𝐚 𝐝𝐨𝐠, 𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐢𝐟 𝐢𝐭 𝐭𝐢𝐞𝐬 𝐚 𝐡𝐮𝐠𝐞 𝐧𝐞𝐜𝐤𝐥𝐚𝐜𝐞 𝐨𝐟 𝐩𝐮𝐫𝐞 𝐠𝐨𝐥𝐝 𝐭𝐢𝐞𝐝 𝐚𝐫𝐨𝐮𝐧𝐝 𝐢𝐭𝐬 𝐧𝐞𝐜𝐤 𝐰𝐡𝐢𝐥𝐞 𝐦𝐚𝐤𝐢𝐧𝐠 𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐜 𝐚𝐩𝐩𝐞𝐚𝐫𝐚𝐧𝐜𝐞 𝐞𝐯𝐞𝐫 𝐞𝐱𝐩𝐞𝐜𝐭 𝐭𝐨 𝐠𝐞𝐭 𝐬𝐮𝐜𝐡 𝐫𝐞𝐜𝐨𝐠𝐧𝐢𝐭𝐢𝐨𝐧? ( 𝐄𝐯𝐞𝐧 𝐰𝐞𝐚𝐫𝐢𝐧𝐠 𝐨𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐠𝐨𝐥𝐝 𝐧𝐞𝐜𝐤𝐥𝐚𝐜𝐞 𝐰𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐦𝐚𝐤𝐞 𝐭𝐡𝐞 𝐝𝐨𝐠 𝐥𝐨𝐨𝐤 𝐦𝐨𝐫𝐞 𝐫𝐢𝐝𝐢𝐜𝐮𝐥𝐨𝐮𝐬, 𝐩𝐞𝐫𝐡𝐚𝐩𝐬)

𝐅𝐫𝐨𝐦 𝐇𝐢𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐞𝐬𝐡𝐚𝐦

𝐊 𝐕 𝐀𝐍𝐀𝐍𝐓𝐇𝐀𝐍𝐀𝐑𝐀𝐘𝐀𝐍𝐀𝐍

अर्थैः lot of wealth, affluence विना without अपि too धीरः the man of great intellect, boldness, quality and class बहुमानोन्नति heights of respectability पदं position स्पृशति touches. अर्थैः with wealth, lot of cash समायुक्तः endowed with अपि too कृपणः the stingy person, the miser with a mean mind परिभव of ridicule, of public insult पथं path याति goes. स्वभावात् by inherent and inborn virtues भूतं originating गुण समुदाय abundance of virtues अवाप्ति attained विषयां relating thereto सैम्हीं of the lionद्युतिं the lustre and charisma धृत wearing कनक gold मालः garland सन् अपि being too श्वा the dog लभते will it attain ?